I SA/Kr 1304/18

WyrokWSA w Krakowie2019-09-10

Skład orzekający: Urszula Zięba, Stanisław Grzeszek, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając łączny wymiar zobowiązania pieniężnego, jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, czy też może weryfikować te dane w postępowaniu podatkowym, dopuszczając dowód przeciwny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć dane z ewidencji gruntów i budynków co do powierzchni gruntów mają moc wiążącą dla organu podatkowego, dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, to jednak organ podatkowy nie może całkowicie ignorować dowodów przeciwnych. W sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do kompletności danych ewidencyjnych, organ powinien podjąć działania w celu ich wyjaśnienia, np. poprzez zwrócenie się do starosty. Zaniechanie takiego działania stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Wójta Gminy G. łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 dla J. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że wymiar podatku został prawidłowo ustalony na podstawie danych z ewidencji gruntów, mimo kwestionowania przez podatnika powierzchni gruntów. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących ewidencji gruntów i pominięcie dowodów przeciwnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną z uwagi na naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018r. uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 9 lutego 2018r. nr [...] Wójt Gminy G. działając na podstawie, art.21 § 1 pkt 2, art. 47 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (j.t.Dz. U. z 2017 r. póz. 201 ze zm.), ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz. U. z 2017r. póz. 1892), ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych . Dz. U. z 2017r. póz. 1785 ), Komunikatu Prezesa GUS z dnia 18 października 2017 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2018 r. (M.P. z 2017 r. póz. 958),Uchwały Nr XIX/217/16 Rady Gminy Gorlice z dnia 26 października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie gminy G. ze zm. oraz Uchwały Nr XXXVIII/331/10 Rady Gminy Gorlice z dnia 21 września 2010 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień od podatku od nieruchomości ustalił J. W. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w łącznej kwocie [...]zł. Od decyzji tej podatnik J. W. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwestionując wymiar podatku w części dotyczącej powierzchni posiadanych gruntów oraz kwotę naliczenia podatku. Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 sierpnia 2018 roku znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018r. organ podatkowy pierwszej instancji w rozpatrywanym przypadku dokonał prawidłowo. W ocenie Kolegium Powierzchnię spornego gruntu przyjęto zgodnie z aktualnymi danymi z rejestru gruntów sporządzonymi dla jednostki rejestrowej nr [...], jednostka ewidencyjna: G., obręb ewidencyjny: R. . Z powyższych danych jednoznacznie wynika, że działki nr [...], [...], [...] i [...] stanowiące własność Pana J. W. posiadają obszar łączny 1,7755 ha. Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z dyspozycją art. 1 cyt. ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto art. 4 ust. 1 tej ustawy mówi, iż podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni , rodzaju i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Z kolei art. 2 ust. 2 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przepisy te, podobnie jak art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jednoznacznie w sposób spójny określają, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co daje tej ewidencji w tym zakresie bezwzględne pierwszeństwo przed innymi dokumentami np. zapisami ujawnionymi w księdze wieczystej. Taki utrwalony w doktrynie pogląd podzielają również sądy administracyjne. Zgodnie z wykładnią orzecznictwa organy podatkowe przy wymiarze podatków gruntowych związane są zapisami w ewidencji gruntów ( por. wyroki NSA: z dnia 28 maja 1992r. Sygn. SA/Kr [...] oraz z dnia 2 marca 1995r. Sygn. SA/Kr [...] opubl. Wspólnota 1995 nr [...] str. 23 ). Zatem zdaniem Kolegium nie jest istotny przy wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego faktyczny obszar posiadanych gruntów tylko ich powierzchnia wynikająca z obowiązującej ewidencji gruntów. Dlatego organ podatkowy nie będąc uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zapisów w ewidencji gruntów prawidłowo przyjął w przedmiotowej sprawie powierzchnię gruntów wynoszącą 1,7755 ha, pomimo że jest to niezgodne z zapisami figurującymi w innych dokumentach. Zatem w takim stanie rzeczy dopiero dokonanie zmiany powierzchni gruntów w obowiązującej ewidencji gruntów spowoduje zmianę podstawy naliczania podatku. Organ odwoławczy zauważył jednak, iż kwestia ta uchyla się jednak spod jego jurysdykcji i może być załatwiona w odrębnym postępowaniu przez inny organ do tego powołany ( por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004r. Sygn. III SA/Wa [...]). Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, iż zastosowano właściwe stawki, przeliczniki i zwolnienia podatkowe zgodne zarówno z powołanymi w osnowie uchwałami Rady Gminy G. jak również przepisami o podatku rolnym i podatku od nieruchomości dla tej kategorii gruntów i budynków. Ponadto powierzchnia przyjęta do opodatkowania na podstawie obowiązującej ewidencji gruntów ustalona została wyłącznie dla celów podatkowych, a co za tym idzie wcale nie musi mieć bezpośredniego przełożenia na sprawy własnościowe. Z przedmiotową decyzją nie zgodził się J. W., który zaskarżył ją w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W wywiedzionej skardze skarżący decyzji Kolegium zarzucił naruszenie: - naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy a to: art. 21 pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu, że przepis ten wyklucza przyjęcie innych dowodów, podczas gdy z ww. przepisu taka teza wcale nie wynika. Konsekwencją ww. stanowiska organu było odrzucenie jako niedopuszczalnych dowodów przeciwnych wnioskowanych przez skarżącego Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 122 i 187 § 1 i 188 ustawy ordynacja podatkowa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rezygnację z wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, odrzuceniem wniosków dowodowych skarżącego i w konsekwencji niezałatwienie sprawy zgodnie z jego wnioskiem mimo wszelkich podstaw ku temu. - art. 180 § 1 i 181 ustawy ordynacja podatkowa polegające na jego niezastosowaniu poprzez niedopuszczenie innych dowodów, podczas gdy przepisy te dopuszczają także inne dowody - art. 194 § 1 i 3 w zw. z art. 188 ustawy ordynacja podatkowa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez niedopuszczenie dowodów przeciwnych na co ww. przepis pozwala Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi J. W. podniósł m.in., iż jego zdaniem decyzje organu I i II instancji są wadliwe, gdyż nie. odzwierciedlają rzeczywistego stanu zarówno faktycznego jak i prawnego przedmiotowej nieruchomości. W szczególności istnieje sprzeczność pomiędzy zapisami ujawnionymi w księgach wieczystych tych nieruchomości. Ponadto na co wielokrotnie skarżący wskazywał organowi I instancji zapisy w ewidencji gruntów są wadliwe jako niezgodne ze stanem rzeczywistym. Powyższa rozbieżność zdaniem skarżącego wymagała wyjaśnienia przez, organ I instancji, czego ten się nie podjął pomijając i nie przyjmując do wiadomości twierdzeń jak i dowodów wskazanych przez skarżącego. Organy przyjęły za jedynie miarodajne dowody z ewidencji gruntów i budynków, jednakże skarżący zaznaczył, że ordynacja podatkowa w przepisie art. 194 § 3 dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Zatem wbrew twierdzeniom organu o bezwzględnym związaniu danymi zawartymi w ewidencji oznacza to, że przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym i również w tym postępowaniu można wykazać, że dane zawarte w ewidencji są niezgodne ze stanem rzeczywistym. Rozbieżność pomiędzy przyjętym przez organ opisem nieruchomości, a danymi rzeczywistymi zdaniem skarżącego wymagała wyjaśnienia. Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniu organu, iż od reguły wyrażonej w art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewiduje się żadnych wyjątków to zgodnie z art. 180 ordynacji podatkowej w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada otwartego systemu środków dowodowych). Zatem wykazanie, że zapisy ewidencji są nieprawidłowe, niezgodne ze stanem rzeczywistym, może być dokonane za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. W ocenie skarżącego w rozpoznawanej sprawie zaniechano przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu powołując się na niedopuszczalność prowadzenia takich dowodów. Zaniechanie zaś przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do rzeczywistego stanu nieruchomości, mając na względzie wykazane rozbieżności, spowodowało, że w kontrolowanej sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, co stanowi o naruszeniu art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 i 194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Rozpoznając przedmiotową sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej bezpośrednio podniesionych. W pierwszej kolejności należy jednak zaznaczyć, iż podstawą materialnoprawną w zakresie tzw. zobowiązania łącznego stanowią przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części (...). Stosownie natomiast do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in.: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (...). Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (...). Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie wartości wskazanych w ustawie. Natomiast wmyśl art. 3 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (...). Niewątpliwie, należy na wstępie zgodzić się z organem odwoławczym, iż zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2101, dalej: P.g.k.).. Zgodnie z tym przepisem podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 22 ust. 1 P.g.k., ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Powyższe koresponduje z treścią art. 7d pkt 1 P.g.k., z którego wynika, że do zadań starosty należy m.in. prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zmian w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na oznaczonych podstawach określonych w P.g.k. i w określonym trybie wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034, dalej: rozporządzenie), wydanego na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 P.g.k. Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W judykaturze zwraca się uwagę na fakt, że starosta jako przedstawiciel Skarbu Państwa odpowiada za aktualność danych w ewidencji, przy czym wszelkie zmiany powinny być dokonane na podstawie danych udokumentowanych. Obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 P.g.k., z jednej strony zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś strony eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną (por. wyrok WSA w Ł. z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 24/12- wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zmian dokonuje starosta na wniosek bądź z urzędu. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych, a także materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007 roku, sygn. akt IV SA/Wa [...]). Aktualizacja operatu ewidencyjnego, zgodnie z § 45 rozporządzenia, następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Obowiązek zgłaszania właściwemu staroście zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków spoczywa na właścicielach (art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k.). O dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia, w zależności od rodzaju wprowadzonych zmian: organy podatkowe, wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego, właściwe miejscowo jednostki statystyki publicznej, właściwe podmioty ewidencyjne oraz osoby, jednostki organizacyjne i organy, starostów sąsiednich powiatów (§ 49 rozporządzenia). Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej bądź w drodze decyzji administracyjnej. W sytuacjach, gdy wpis do ewidencji jest zgodny z wnioskiem uprawnionego podmiotu bądź znajduje podstawę w dokumentach urzędowych, nadanie wpisowi charakteru czynności materialno-technicznej przyśpiesza postępowanie, a zarazem nie narusza praw strony, która czynność faktyczną organu może zaskarżyć do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 rozporządzenia). Powszechnie przyjmuje się również, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa [...]) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika, są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Analogiczne poglądy wyrażane są w literaturze prawniczej. Dane składające się na zakres przedmiotowy i podmiotowy ewidencji są podstawą wymierzania podatku od nieruchomości (L. Etel "Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków", Finanse Komunalne [...]/24). Jak trafnie zauważył WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 września 2018r. sygn. akt I SA/Kr [...] na konieczność uwzględniania przy wymiarze podatku danych z ewidencji gruntów i budynków ustawodawca wskazał wprost w art. 7a ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l. (dodanym od 1 stycznia 2001 r. ustawą z dnia 13 października 2000 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2000 r., nr 95, poz. 1041), nakazując uwzględnienie w ewidencji podatkowej nieruchomości, prowadzonej dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, danych z ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko powyższe potwierdza regulacja zawarta w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 10 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz.U. z 2002 r., nr 200, poz. 1680). Mianowicie podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Nadto z treści art. 1 ustawy o podatku rolnym wynika, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 194 O.p., dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Ordynacja podatkowa dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym i również w tym postępowaniu można wykazać, że dane z ewidencji nie są zgodne ze stanem rzeczywistym. Zatem organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu jedynie w przypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. Powołując się na dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe powinny uwzględnić, iż reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS [...]. W wyroku z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że, uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości (także rolnego), tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 P.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem. Mając na uwadze powyższe orzekający w niniejszej sprawie Sąd pozostaje na stanowisku, iż weryfikacja danych dotyczących wielkości powierzchni nieruchomości nie może następować w postępowaniu podatkowym, lecz w odrębnym postępowaniu administracyjnym przed organem prowadzącym Ewidencję Gruntów i Budynków tj. właściwym starostą. Dopóki więc zapis dotyczący wielkości powierzchni działki gruntowej nie ulegnie zmianie w przedmiotowej Ewidencji gruntów będzie miał on charakter wiążący dla organu podatkowego przy wymiarze podatku nieruchomości czy też zobowiązania łącznego. Tym samym twierdzenia i zarzuty skarżącego, w których kwestionuje on w ramach postępowania podatkowego wielkość powierzchni działek gruntowych ujętych w Ewidencji Gruntów należy uznać za bezzasadne. Pomimo, iż tut. Sąd podzielił wykładnie przepisu art. 21 ust. 1 P.g.k. zaprezentowaną przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, decyzja ta nie może się ostać albowiem narusza ona przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie jest warunkiem koniecznym do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego i w konsekwencji wydania trafnego rozstrzygnięcia. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe powinny działać praworządnie, a zatem na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Przepis art. 121 § 1 O.p. obliguje organy do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, natomiast wyrażona w art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Stosownie do treści art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przypomnieć również trzeba, że art. 191 O.p. formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z nią organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, jednak owa swoboda nie oznacza całkowitej dowolności. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, a ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu Kolegium w niniejszej sprawie nie wyczerpująco zebrało materiał dowodowy, pomijając jednocześnie informację i dowody przedłożone przez podatnika na etapie postępowania odwoławczego, naruszając tym samym opisane powyżej normy regulujące podstawowe zasady dotyczące postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym. Z akt sprawy wynika, iż zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji objęła działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...], których skarżący jest właścicielem. Z treści załączonej do pisma podatnika z dnia 24 lipca 2018r. (data wpływu do SKO) umowy dzierżawy z 10 lutego 2014r. wynika, iż jest on właścicielem działki nr [...]. Okoliczność ta nie została zweryfikowana przez organ odwoławczy. Kolegium przy wydaniu zaskarżonej decyzji oparło się na danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów z dnia 8 lutego 2018r. Przedmiotowy dokument nie zawiera jednak informacji dotyczących przedmiotowej działki. Z treści odwołania nie wynika, aby podatnik zbył przedmiotową nieruchomość. Zachodzi więc wątpliwość co do kompletności danych zawartych w przedmiotowym wypisie. Powyższa wątpliwość powinna zostać usunięta, poprzez zwrócenie się przez Kolegium do właściwego starosty o nadesłanie informacji dot. wspomnianej nieruchomości. Co istotne tut. Sąd w sprawie o sygn. akt I SA/Kr [...], w której J. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014, analizował kwestię podmiotowości prawnopodatkowej skarżącego w stosunku do gruntów o pow. 0,8272 ha stanowiących część niezabudowanej działki nr [...], oddanych przez skarżącego w dzierżawę G. P. na podstawie umowy z dnia 10 lutego 2014 r., w wyroku z dnia 4 lipca 2019r. sygn. akt I SA/Kr [...] WSA w Krakowie stwierdził, iż nie doszło jednak do zawarcia umowy dzierżawy stosownie do przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1403 ze zm., obecnie t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 303), tym samym obowiązek podatkowy od gruntów objętych dzierżawą ciąży nadal na właścicielu nieruchomości. We wskazanej sprawie WSA w Krakowie przesądził, iż postanowienia umowy dzierżawy, która nie została zawarta na warunkach przewidzianych w art. 3 ust. 3 u.p.r. nie mogą wyłączyć ustawowego obowiązku podatkowego, bowiem nie wchodzi to w zakres regulacji pozostawionej uznaniu stron umów cywilnoprawnych. Innym słowy pomimo zawarcia przez skarżącego przedmiotowej umowy dzierżawy, skarżący nadal pozostaje podatnikiem od gruntów objętych dzierżawą i ma obowiązek zapłaty podatku od tych gruntów. W tym stanie rzeczy Sąd wobec naruszenia w zaskarżonej decyzji wskazanych powyżej przepisów postępowania, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni powyższe rozważania Sądu i uzupełni postępowanie dowodowe zgodnie ze wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu. Dopiero po uzupełnieniu wskazanego braku organ odwoławczy będzie mógł przystąpić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło