I SA/Kr 1310/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P" Sp. z o.o. w W. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 16.05.2011r. , nr[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2009r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 47 zł. 2. w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "P" sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 16.05.2011r. , nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów "P" sp. z o.o. w W. zajmuje się m.in. produkcją opakowań z tworzyw sztucznych , produkcją wyrobów dla budownictwa z tworzyw sztucznych, zbieraniem odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów niebezpiecznych, obróbką i usuwaniem odpadów innych niż niebezpieczne, sprzedażą hurtową pozostałych maszyn i urządzeń, pozostałą sprzedażą detaliczną prowadzoną poza siecią sklepową straganami i targowiskami, pozostałą finansową działalnością usługową gdzie indziej nie sklasyfikowaną z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych. Kapitał zakładowy spółki wynosi 50 000 zł., ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości – 151 716,06 zł. przy przychodzie na poziomie 1200 zł. Obecnie nie posiada środków trwałych i nie zatrudnia żadnych pracowników. Posiadany przez nią rachunek bankowy w Banku Zachodnim WBK S.A. został zajęty przez Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na kwotę 27 051,45 zł. W kasie firmy na dzień 31.09.2011r. znajdowała się tylko kwota 47,23 zł. Spółka posiada wierzytelność w stosunku do "M" sp. z o.o. w kwocie 50 000 000 zł. Wierzytelność ta jest jednak sporna. W jej sprawie toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym. Spółka próbowała też zbyć tą wierzytelność. Nie udało się jej jednak pozyskać nabywcy mimo próby sprzedaży za kwotę odpowiadającą opłacie sądowej od skargi jak i za cenę niższą, która umożliwiłaby wniesienie chociażby częściowej opłaty. Spółka posiada również wierzytelność w stosunku do "H" Sp. z o.o w W. Na skutek powierniczego przelewu wierzytelności przedmiotowa wierzytelność przeszła na rzecz S., W., K. sp.j. Pomimo jednak wygrania procesu i wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do "H" Sp. z o.o. w W. Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w L. nie udało się sprzedać nieruchomości należących do dłużnika, mimo dwóch licytacji (nie stawił się bowiem żaden licytant). "P" sp. z o.o. w W. próbowała i w tym wypadku zbyć przedmiotową wierzytelność w celu uzyskania środków na opłaty związane z niniejszą sprawą. Ze względu jednak na trudności związane z wyegzekwowaniem należności od "H" Sp. z o.o. w W., która posiada wielu wierzycieli nie udało się pozyskać nabywcy nawet za cenę kilkakrotnie niższą niż oferowana wierzytelność. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Analizując więc wniosek tego rodzaju, wypada najpierw zbadać kondycję finansową podmiotu. Później natomiast biorąc pod uwagę jego możliwości płatnicze, z jednej strony i zasadność, w związku z nimi, przeniesienia ciężaru kosztów postępowania na pozostałe podmioty i współobywateli, z drugiej strony, podjąć należy racjonalne rozstrzygnięcie. Trzeba bowiem mieć na względzie ,iż w przypadku pozytywnego orzeczenia koszty postępowania ponoszą praktycznie inne podmioty i współobywatele. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Kondycja finansowa firmy, w przedmiotowej sprawie jest rzeczywiście zła. W chwili obecnej nie posiada ona środków trwałych, nie zatrudnia pracowników, jej konto bankowe jest zajęte a posiadane wierzytelności mimo ich znacznych rozmiarów nie dały się upłynnić czy to w wyniku postępowania egzekucyjnego czy to w wyniku sprzedaży. Stąd też, przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy jest zasadne. P. Sp. z o.o. w W. posiada jednak w kasie kwotę 47,23 zł. , której nie można pominąć w ocenie sytuacji finansowej strony. Dlatego też orzekający zwolnił stronę skarżąca od kosztów sądowych ponad kwotę 47 zł. a w pozostałej części wniosek oddalił . Rozstrzygnięcie to odpowiada więc możliwościom płatniczym wnioskodawcy. Nie pozbawia go ono pomocy Państwa ale i nie obciąża w pełni kosztami związanymi z procesem, co spowodowałoby uniemożliwienie skorzystania z przysługującego stronie "prawa do sądu" i sądowej kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Uiszczenie kwoty 47 zł. będzie natomiast przejawem partycypacji strony w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na miarę jej możliwości. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.) orzeczono jak w sentencji.