I SA/Kr 1311/13

WyrokWSA w Krakowie2014-01-10

Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Maja Chodacka, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić rozłożenia zaległości podatkowej na raty, powołując się na negatywny stosunek podatnika do realizacji obowiązku podatkowego oraz brak ważnego interesu podatnika, mimo że podatnik znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej?
Ratio decidendi
Organ podatkowy może odmówić rozłożenia zaległości podatkowej na raty, nawet jeśli podatnik znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, jeśli oceni, że nie zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny. Negatywny stosunek podatnika do realizacji obowiązku podatkowego, objawiający się brakiem wpłat przez wiele lat, może stanowić podstawę do odmowy udzielenia ulgi, ponieważ decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego, a sąd bada jedynie legalność działania organu, a nie zasadność samej odmowy.
Stan faktyczny
Skarżąca A.S. wniosła o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2003 roku, wraz z odsetkami. Organ I instancji odmówił, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że nie zachodzi ważny interes podatnika ani interes publiczny. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 67a § 1, art. 120 i art. 127, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną i finansową oraz argumentując, że jednorazowa spłata spowoduje konieczność korzystania z pomocy społecznej. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1311/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 stycznia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r., sprawy ze skargi A.S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11 czerwca 2013 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych - skargę oddala - Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 6.03.2013 r. nr [...] odmówił A.S. rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2003r. kwocie 10.250,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 9.985,00 zł. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez A.S. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 11.06.2013r. działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że decyzje w zakresie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych uregulowanych przepisem art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej podejmowane są w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ podatkowy po zbadaniu stanu faktycznego sprawy i jego ocenie, nawet w sytuacji wystąpienia przesłanek przewidzianych tym przepisem nie jest zobligowany do udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej we wnioskowanym zakresie. Organ odwoławczy stwierdził, iż przesłanka ważnego interesu podatnika, wynikająca z art. 67a Ordynacji podatkowej, w tym przypadku nie zachodzi, bowiem okoliczności powstania przedmiotowych zaległości podatkowych nie można uznać za szczególne i niezależne od działań strony. Okolicznością, która przyczyniła się do powstania obowiązku zapłaty podatku dochodowego, stanowiącego obecnie zaległość podatkową będącą przedmiotem mniejszego postępowania była sprzedaż w dniu 19.12.2003 r. udziału wynoszącego 1/2 w prawie własności lokalu mieszkalnego nr [...] oraz lokalu użytkowego (garażu nr [...]) położonych w K. przy ul. J.. Organ II instancji powołał się na art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., zgodnie z którym źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udział w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Zgodnie z art. 28 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, podatek z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a-c ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia, na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika. Deklaracja PIT-23 została złożona przez stronę dopiero w dniu 14.11.2008 r. w wyniku postępowania podatkowego wszczętego przez organ podatkowy I instancji. Przychód ze sprzedaży nieruchomości jest przychodem jednorazowym i dodatkowym, a obowiązek uiszczenia podatku należnego z tego tytułu nie powoduje zagrożenia egzystencji podatnika, który winien być świadom ciążącego na nim obowiązku podatkowego i konieczności zabezpieczenia środków finansowych na należną budżetowi państwa wpłatę podatku. Ze sprzedaży przedmiotowego udziału w nieruchomości strona uzyskała przychód w wysokości 102.500,00 zł, co wskazuje, iż posiadała środki pieniężne wystarczające na zapłatę należnego podatku dochodowego, które pomimo tego zostały przeznaczone na inne cele niż zapłata zobowiązania podatkowego. Zgodnie z oświadczeniem strony środki te zostały przeznaczone na pokrycie kosztów leczenia syna i rodziców oraz na bieżące utrzymanie. Strona nie przedłożyła jednakże żadnych dowodów potwierdzających te okoliczności. Strona oświadczyła również, iż środki te przeznaczyła także na zapłatę należnego podatku, co nie jest zgodne z prawdą, gdyż zgodnie z danymi będącymi w dyspozycji organu podatkowego I instancji na poczet przedmiotowej zaległości podatkowej nie dokonano żadnych wpłat. Tym samym zgodnie z obowiązującym stanem prawnym od przedmiotowej zaległości podatkowej naliczono odsetki za zwłokę, które na dzień wydania zaskarżonej decyzji niemalże zrównały się z kwotą ciążącej na stronie zaległości podatkowej i nadal rosną. Powyższa okoliczność świadczy o negatywnym podejściu strony do realizacji obowiązku podatkowego, co nie może stanowić przesłanki do udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Orzekając o udzieleniu ulgi w spłacie zaległości podatkowej lub odmowie jej udzielenia organ podatkowy obowiązany jest do zbadania aktualnej sytuacji finansowej strony. Od kilku lat strona przebywa w Wielkiej Brytanii. W listopadzie 2011 roku uległa wypadkowi, w wyniku którego doznała uszkodzenia kręgosłupa w związku z czym nie może podjąć żadnej pracy wymagającej wysiłku fizycznego. Źródło dochodów strony stanowi renta otrzymywana od listopada 2011 roku. Wg dokumentu wydanego przez Urząd Opieki Społecznej od 20 lutego 2013r. Strona otrzymuje tygodniowo zasiłek w wysokości 131,50 GBP tj. ok. 627,00 zł tygodniowo, ok. 2.508,00 zł miesięcznie (wg kursu na dzień 1.03.2013 r. przyjętego przez organ podatkowy I instancji). W okresie 2008-11.2011 Strona pracowała w Wielkiej Brytanii, nie określono wysokości osiągniętego wówczas dochodu rocznego. Strona mieszka w mieszkaniu socjalnym, na którego zagospodarowanie otrzymała nieoprocentowaną pożyczkę z brytyjskiego urzędu opieki społecznej, którą obecnie spłaca w ratach w wysokości 70 GBP miesięcznie tj. ok. 334,00 zł. Wraz ze stroną mieszka 15- letni syn, który ma problemy zdrowotne. Zgodnie z oświadczeniem strony choroba syna generuje znaczne wydatki na lekarstwa, na które otrzymuje ona częściową pomoc finansową w postaci zasiłku dla samotnych matek. Nie określono w jakiej wysokości wydatki te są ponoszone, ani jaka jest wysokości otrzymywanego zasiłku. Wraz ze stroną mieszka matka, która również ma problemy zdrowotne. Strona ponosi koszty utrzymania matki, a w szczególności koszty leczenia w wysokości 300 GBP miesięcznie tj. ok. 1.431,00 zł. W celu przekwalifikowania zawodowego w związku z obecną sytuacją zdrowotną strona podjęła studia (obecnie III rok), których koszt wynosi 500 GBP rocznie tj. 2.385,00 zł, tj. ok. 198,00 zł miesięcznie. Strona spłaca również kredyt, którego miesięczna rata wynosi 220 GBP tj. ok. 1.050,00 zł. Podsumowując, wg danych ujawnionych przez stronę jej łączny miesięczny dochód (w przeliczeniu na walutę polską) wynosi 2.508,00 zł a ponoszone koszty opiewają na kwotę 3.013,00 zł. Z danych tych wynika, iż stałe miesięczne wydatki ponoszone przez stronę (nie wliczając kosztów utrzymania typu media i wyżywienie, których strona nie określiła) przewyższają osiągane dochody, a strona nie wskazała z jakich źródeł są finansowane. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż strona spłaca dwie pożyczki gotówkowe, co stanowi znaczne obciążenie miesięczne. Fakt ten nie może być jednak przesłanką do stwierdzenia, iż sytuacja finansowa strony jest trudna, gdyż zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym, niezależnie od tego na jaki cel zostały przeznaczone, są zaciągane dobrowolnie i na własną odpowiedzialność, zatem konieczność ich spłaty nie może stanowić przesłanki do zwolnienia podatnika z obowiązku ponoszenia ciężarów publicznoprawnych tj. płacenia podatków. Natomiast strona występując z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej w postaci jej rozłożenia na raty winna mieć świadomość konieczności zabezpieczenia środków finansowych na spłatę przyznanego układu ratalnego, czego jej aktualna sytuacja finansowa nie gwarantuje. Udzielony układ ratalny byłby zatem iluzoryczny. Również problemy zdrowotne, na które powołuje się strona tj. fakt, iż uległa wypadkowi nie stanowią przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Problemy te pojawiły się bowiem znacznie po okresie, w którym powstała zaległość podatkowa, co po uwzględnieniu powołanych okoliczności powstania tej zaległości nie może mieć znaczenia w przedmiotowej sprawie (należność podatkowa mogła i winna być uregulowana dużo wcześniej). Powołane okoliczności powstania przedmiotowej zaległości podatkowej dowodzą, iż w sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności losowe, na które strona nie miała wpływu, lecz przeciwnie - obecna sytuacja finansowa strony (fakt obciążenia zaległością podatkową wraz z wysoką kwotą odsetek za zwłokę) jest wynikiem świadomie podjętych przez nią działań, a to z kolei prowadzi do wniosku, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika". Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ podatkowy I instancji przepisów art. 120 i art.124 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy zauważył, iż w trakcie postępowania w przedmiotowej sprawie zarówno przed organem podatkowym I instancji jak i organem odwoławczym zostały zachowane reguły określone w/w przepisami. Stwierdzenie organów podatkowych, iż strona nie dokonała żadnych wpłat na poczet przedmiotowej zaległości podatkowej jest nie tylko zgodne ze stanem faktycznym sprawy, ale też niezwykle istotne w przedmiotowej sprawie, gdyż dowodzi negatywnej postawy strony do uregulowania tej zaległości. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.S., zarzucając jej naruszenie 1) art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - poprzez odmowę rozłożenia na raty zaległości pomimo zrealizowania przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego"; 2) art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - poprzez wzięcie pod uwagę przesłanek nieznajdujących oparcia w obowiązujących przepisach prawa; 3) art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - poprzez nie rozpoznanie ponowne sprawy, w której wydana była decyzja organu l instancji. Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie za rozłożeniem zaległości na raty przemawia zarówno ważny interes podatnika, jak i ważny interes publiczny. Jej zdaniem bez znaczenia z punktu widzenia art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest stosunek podatnika do regulowania obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego. Jedyne przesłanki wymienione w tym przepisie to ważny interes podatnika i ważny interes publiczny. Powołanie się na przesłankę niewymienioną w przepisie prawa stanowi zdaniem skarżącej stanowi naruszenie zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej). Skarżąca podniosła, iż nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt, że po dokonaniu sprzedaży nieruchomości dysponowała całą kwotą uzyskaną z tego tytułu, z której mogła spłacić zobowiązanie podatkowe. Ponadto zakwestionowała ustalenie organu podatkowego, że jej obecna sytuacja finansowa jest wynikiem świadomie przez nią podjętych działań. Jej zdaniem na obecną sytuację mają wpływ takie okoliczności jak choroba jej samej, jej syna (epilepsja, ADHD oraz astma) i matki. A.S. zwróciła również uwagę, że za zastosowaniem ulgi przemawia również ważny interes publiczny, bowiem w sytuacji jednorazowego uregulowania należności względem Skarbu Państwa będzie zmuszona korzystać z pomocy społecznej. Jej zdaniem organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, bowiem w zaskarżonej decyzji zawarł stwierdzenie: "Dyrektor Izby Skarbowej nie stwierdziwszy żadnych uchybień formalnoprawnych czy merytorycznych w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i nie znajdując podstaw do jej zmiany bądź uchylenia, orzekł jak w sentencji". Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej nie dokonał oceny dowodów przedstawionych przez stronę oraz wszystkich okoliczności, które pojawiły się w toku postępowania, ograniczając się do dokonania oceny zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu oraz stwierdzenia, że nie znajduje uchybień w postępowaniu I instancji. Skarżąca przypomniała, że w 2011 r. uległa wypadkowi, czego skutkiem było uszkodzenie kręgosłupa. Obecnie porusza się o kulach oraz zażywa silne środki przeciwbólowe. Od czasu wypadku jedynym jej źródłem utrzymania jest renta. Rozpoczęcie płatnych studiów było motywowane chęcią przekwalifikowania się i podjęcia nowej pracy zarobkowej. Na ten cel wydatkowane były środki z kredytów i pożyczek. Na koniec skarżąca przypomniała, że wnosiła o rozłożenie należności podatkowej na raty, nie zaś o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Skarb Państwa nie tylko nie poniesie z tego powodu żadnej straty, ale dodatkowo nie będzie musiał wypłacać skarżącej środków z tytułu szeroko rozumianej pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującymi prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badając niniejszą sprawę na podstawie opisanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Kontrolowane postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 16 października 2012 r. o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w związku ze sprzedażą nieruchomości w 2003 roku wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Na wstępie należy wskazać, iż obowiązującą w polskim prawie jest zasada obowiązkowego i terminowego płacenia podatków. Wyjątek od tej zasady ustawodawca przewidział jednakże w przepisie art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez dopuszczenie możliwości udzielania indywidualnej ulgi podatkowej (w formach określonych w pkt 1 - 3), w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj.: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, albo też oba łącznie mogą stanowić podstawę rozłożenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami na raty. Decyzje dotyczące ulg podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym. W przeciwnym bowiem wypadku mogłoby to oznaczać dowolność, a nawet samowolność organu przy rozstrzyganiu określonych spraw. Przede wszystkim nie jest oparte o kryterium uznania ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Użycie przez ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ szerokiej oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen mieszczących się poza systemem prawa podatkowego, a nawet pozaprawnych (np. zasad etyki, współżycia społecznego, rachunku ekonomicznego i in.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2002 w sprawie III SA 830/00, prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/GL 906/10, wyrok NSA z dnia 31 października 2012r., sygn. akt II FSK 510/11, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Również w piśmiennictwie wskazuje się, że ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki - Odmowa umorzenia zaległości podatkowej - uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t. 2, 2000/3/58). Kontrolą sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie Sądu organ podatkowy obowiązany jest nie tylko do ustalania, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, lecz także obowiązany jest – w przypadku uznania, że spełniona jest przesłanka "ważnego interesu podatnika" - do wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony. Jedynie w takim wypadku podatnik może mieć pewność, że organ w sposób należyty zbadał wszystkie okoliczności sprawy i zdefiniował sytuację, w jakiej się znalazł, w kontekście przesłanek wymienionych w analizowanym przepisie. Dyrektor Izby Skarbowej rozważył powyższe kwestie i doszedł do wniosku, że za rozłożeniem zaległości podatkowej wraz z odsetkami na raty nie przemawia ani ważny interes podatnika, ani też ważny interes publiczny. Niewątpliwie każda ulga podatkowa leży podatnika, jednakże przy dokonywaniu wykładni pojęcia "ważnego interesu podatnika" użytego w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej trzeba mieć na względzie szerszy kontekst sprawy poprzez uwzględnienie - jak już wcześniej wskazano - kryteriów etycznych, zasad współżycia społecznego, rachunku ekonomicznego itd. Z tego względu nie ma racji skarżąca, iż powołanie się przez organ na jej negatywny stosunek do zobowiązania podatkowego stanowi wyjście poza ustawowe kryteria oceny zasadności wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił fakt, że mimo upływu niemal 10 lat od dokonania sprzedaży i powstania obowiązku podatkowego skarżąca nie wpłaciła żadnej, choćby najmniejszej kwoty na poczet zobowiązania podatkowego, a deklarację PIT złożyła dopiero w 2008 roku trakcie postępowania podatkowego. Oczywistą konsekwencją takiego postępowania jest fakt, że po tylu latach odsetki osiągnęły niemal wysokość należności głównej, niemniej taka postawa skarżącej przemawia również przeciwko uznaniu istnienia jej ważnego interesu w niniejszej sprawie. Organ podatkowy nie wprowadza tym samym "wymogu pozytywnego stosunku do realizacji zobowiązań podatkowych" (jak podnosi się w skardze). Trzeba jednak podkreślić, że oceniając ważny interes podatnika w szerokim kontekście okoliczności sprawy organ ten ma prawo ocenić dotychczasowe zachowanie skarżącej, która nie uregulowała nawet części zaległości podatkowej. Z tego względu zarzut naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej nie może zostać uwzględniony. Dyrektor Izby Skarbowej bardzo szczegółowo opisał sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, biorąc pod uwagę podnoszone przez nią okoliczności. Uwzględniając rachunek ekonomiczny organ podatkowy wskazał, że już obecnie wydatki strony przewyższają osiągany przez nią miesięcznie dochód, co wskazuje na niskie prawdopodobieństwo spłaty rat, gdyby wniosek strony został załatwiony pozytywnie. W ocenie Sądu jest to poważny argument przemawiający przeciwko uwzględnieniu wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty. Skarżąca kwestionuje ustalenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że obecna sytuacja jest wynikiem jej świadomych działań, wskazując na sytuację zdrowotną swoją i swojego syna. Trzeba jednak przypomnieć, że deklarację podatkową skarżąca złożyła do 2008 roku i najpóźniej od tego czasu miała świadomość istnienia zaległości podatkowej, natomiast wypadek miała w 2011 roku. Pomiędzy tymi dwoma wydarzeniami minęły 3 lata, w czasie których skarżąca nie podjęła żadnych czynności zmierzających do zapłaty należności. W tym kontekście pogorszenie się jej stanu zdrowia nie uzasadniania przyznania jej ulgi. Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności przez zawarcie w treści zaskarżonej decyzji stwierdzenia "Dyrektor Izby Skarbowej nie stwierdziwszy żadnych uchybień formalnoprawnych czy merytorycznych w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i nie znajdując podstaw do jej zmiany bądź uchylenia, orzekł jak w sentencji". Zarzut taki byłby zasadny tylko wówczas, gdyby organ odwoławczy faktycznie ograniczył swoje rozważania na temat sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej do tego jednego zdania. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, bowiem organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji szeroko i szczegółowo przeanalizował wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Zacytowane zdanie rozpoczyna się od słowa "reasumując" i stanowi podsumowanie tych rozważań umieszczone na końcu uzasadnienia decyzji. Bezpodstawność tego zarzutu wynika już z treści samej skargi, w której polemizuje się z argumentami organu podatkowego. Pośrednio wynika z tego, że w decyzji nie ograniczono się do umieszczenia tylko tego jednego zdania, lecz rozważono różne okoliczności - które strona skarżąca obecnie kwestionuje. Organ odwoławczy wyjaśnił również dlaczego ważny interes publiczny nie uzasadnia uwzględnienia wniosku skarżącej. A.S. stoi na stanowisku przeciwnym podnosząc, że konieczność zapłaty całej należności podatkowej (nie rozłożonej na raty) spowoduje obciążenie Skarbu Państwa kosztami szeroko pojętej pomocy społecznej, z której będzie musiała skorzystać. Argument ten jest nietrafiony z kilku powodów. Po pierwsze: skarżąca od lat mieszka w Wielkiej Brytanii i w tym kraju korzysta z pomocy społecznej. Skarb Państwa w Polsce nie ponosi obciążeń związanych z jej utrzymaniem. Po drugie: każdy podatnik będący osobą fizyczną, znajdujący się w trudnej sytuacji majątkowej mógłby powołać się na ten argument, a przecież przy ustalaniu prawa do ulgi bierze się pod uwagę nie tylko aktualną sytuację majątkową podatnika. Reasumując należało dojść do wniosku, że w niniejszej sprawie organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich obowiązkach i prawidłowo rozstrzygnęły sprawę. Decyzja o odmowie rozłożenia zaległości podatkowej na raty została podjęta w ramach uznania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania, w którym Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień. Wydając decyzje organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa. W toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego analizy, a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i poddały ocenie racje, na które powoływała się skarżąca. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych i mieści się ona w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego. Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na postawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło