I SA/Kr 1314/12

Dnia 24 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi AS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 21 czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 1998 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 1999 r., styczeń i czerwiec 2000 r. oraz marzec i grudzień 2001r. postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z 18 stycznia 2013r. sygn. akt I SA/Kr 1314/12 oddalono skargę A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 21 czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skarżącemu w dniu 14 lutego 2013r. Następnie, postanowieniem z 25 marca 2013r., uwzględniając wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy, ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego miała wyznaczyć Okręgowa Rada Adwokacka. Odpowiednie zarządzenie w tym przedmiocie Okręgowa Rada Adwokacka wydała w dniu 9 kwietnia 2013r. W dniu 10 maja 2013r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu podniósł, że zarządzenie Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w przedmiocie ustanowienia go pełnomocnikiem skarżącego otrzymał dopiero w dniu 11 kwietnia 2013r., a więc po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Niezwłocznie podjął kroki zmierzające do zapoznania się z powierzoną mu sprawą, aktami sprawy, zgromadzoną dokumentacją oraz do nawiązania kontaktu ze skarżącym. Czas, który upłynął od dnia otrzymania powyższego zarządzenia do dnia niniejszego wniosku był niezbędny do zapoznania się ze sprawą oraz opracowaniem i wniesieniem skargi kasacyjnej zgodnie z zasadami należytej staranności zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest bezskuteczność czynności dokonanej przez stronę po terminie. Przepis ten nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż zgodnie z art. 86 §1 p.p.s.a strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Rygory formalne, które musi spełnić wnioskodawca zgodnie z art. 87§1 p.p.s.a to wniesienie do sądu pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie z art. 87§2 p.p.s.a na stronie, która składa wniosek o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto zgodnie z art. 87§4 p.p.s.a. strona równocześnie z wnioskiem powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Według utrwalonego orzecznictwa przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest zachowanie szczególnej staranności przy jej dokonywaniu. Orzekający w przedmiocie wniosku Sąd powinien zatem każdorazowo oceniać, czy zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy ( por. J.P. Tarno- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz- Warszawa 2006, s. 226 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). Z akt niniejszej sprawy wynika, że uzasadnienie wyroku doręczono skarżącemu w dniu 14 lutego 2013r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zatem 16 marca 2013r. Jednakże Sąd uwzględnił w przedmiotowej sprawie konieczność skorzystania przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną z prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz to, że nie można stawiać tej strony w sytuacji gorszej od osoby, która z tego prawa nie korzysta i może wnieść skargę kasacyjną bez przeszkód w ustawowym terminie. Sąd zaaprobował pogląd, zgodnie z którym przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem (postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2000 r., I CZ 62/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 7, uchwała SN z dnia 17 lutego 2009 r., III CZP 117/08, ONSC, nr 7-8, poz. 91). Przenosząc to stanowisko na grunt odpowiednich przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należałoby wskazany w niej termin ograniczyć do trzydziestu dni, tyle czasu ma bowiem strona w tym postępowaniu na wniesienie skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05, opubl. LEX nr 302255 oraz Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.). Literalne stosowanie art. 87 § 4 p.p.s.a. doprowadziłoby do sytuacji, w której pełnomocnik z urzędu miałby zaledwie siedem dni na wniesienie skargi kasacyjnej, co w praktyce całkowicie podważałoby istotę prawa pomocy w tym zakresie. Ponadto doszłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu poprzez warunkowanie terminu wniesienia środka zaskarżenia statusem majątkowym strony. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od dnia w którym pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu (postanowienie NSA z 14 września 2011r., sygn. akt I OZ 666/11, LEX nr 964713). Skoro w niniejszej sprawie zarządzenie o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zapadło w dniu 9 kwietnia 2013r., o którym to pełnomocnik powziął wiadomość 3 dni później, tj. 11 kwietnia 2013r., to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał w niniejszej sprawie 11 kwietnia 2013r. Pełnomocnik złożył taki wniosek dzień wcześniej, dopełniając innych warunków formalnych i materialnych. Wobec powyższego, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.