I SA/Kr 1321/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 r. wniosku L. C. o zwolnienie od kosztów sądowych , w sprawie ze skargi L.C. na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18 czerwca 2015 r., nr: [...] postanawia: oddalić wniosek W dniu 2 sierpnia 2016 r., w związku z wniesioną skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2016 r., do Sądu wpłynął wniosek L.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej , z dnia 18.06.2015r., nr: [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów L.C.ur. w 1976r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną G. J. - C. ur. w 1982r., z którą w 2010r. zawarł umowę majątkową małżeńską. Małżonkowie mają na utrzymaniu córką L. C., ur. w 2007r. Rodzina mieszka w domu, będącym według oświadczenia L. C., własnością jego żony. Wnioskodawca w 2014r. zawiesił działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą : L. C. FHU C., z powodu problemów finansowych. W 2012r. poniósł bowiem stratę w wysokości 166 977,73 zł, przy przychodzie w wysokości 8 102 447,06 zł, w 2013 r. strata wyniosła 89 349,44 zł, przy przychodzie na poziomie 462 969,80 zł, a w 2014r. miała ona wartość 6 913,70 zł, przy przychodzie w wysokości 48 967,94 zł. W 2015r. nie uzyskał on żadnego przychodu. G. J. – C. prowadzi natomiast działalność gospodarczą w ramach: "J. "A" P. J., G. J. – C. , B. S. s.c.", która według oświadczenia wnioskodawcy przynosi żonie 2 000 zł, dochodu, miesięcznie. W 2014r. G. J. – C. poniosła stratę w wysokości 68 954,19 zł , przy przychodzie na poziomie 1 882 320,54 zł , a w 2015 r. strata wyniosła 89 794,13 zł, przy przychodzie w wysokości 1 147 054,34 zł. Wnioskodawca miesięczne koszty utrzymania szacuje na kwotę ok. 1900 zł, Obejmują one : opłaty za energię elektryczną , wodę , wywóz śmieci – 500 zł, koszty wyżywienia – 800 zł, koszty utrzymania dziecka (oprócz jedzenia) – 300 zł, koszty paliwa do samochodu żony – 300 zł. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego AUDI A6 3.0 TDI i przyczepy ciężarowej WIOLA. Wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, nieruchomości, ani przedmiotów o wartości powyżej 5000 zł. Podniósł, iż w sytuacji, kiedy nie osiąga żadnych przychodów z działalności gospodarczej ani też nie posiada alternatywnych źródeł utrzymania przedmiotowy wniosek jest zasadny. Postanowieniem z dnia 30 września 2016r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego, uzasadniając, że przedstawione przez skarżącego oświadczenia i dokumenty nie mogły wyjaśnić wątpliwości, jakie powstały w toku rozpatrywania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący złożył skutecznie sprzeciw. Analiza akt wskazuje, że obecny wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych złożonym w niniejszej sprawie. Pierwszy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący złożył wraz ze skargami na decyzje objęte wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2016r. Postanowieniami z dnia 12 listopada 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach na zaskarżone decyzje (przed połączeniem spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia), a zażalenia na te postanowienia zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniami z dnia 11 lutego 2016 r. (sygn. akt I GZ 19/16 – I GZ 29/16). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z nowelizacją z dnia 9 kwietnia 2015r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015, poz. 658), przepis art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się do postępowań wszczętych po 15 sierpnia 2015r. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przed dniem 15 sierpnia 2015r. zatem do rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy zastosować należy przepis art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy od początku, tzn. tak, jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się, więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem wniesionego przez skarżącego sprzeciwu jest utrata mocy zaskarżonego postanowienia i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia, czy wnioskodawca spełnia warunki przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach regulujących instytucję przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 940/12, Baza NSA). Oznacza to, że powinien on poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Rozpoznając przedmiotową sprawę wskazać należy w pierwszej kolejności, że kwestia zwolnienia skarżącego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych była już przedmiotem rozważań Sądu. Jak wyżej wspomniano postanowieniami z dnia 12 listopada 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach na zaskarżone decyzje (przed połączeniem spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia), a zażalenia na te postanowienia zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniami z dnia 11 lutego 2016r. (sygn. akt I GZ 19/16 – I GZ 29/16). Zgodnie z treścią art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący, składając kolejny wniosek z dnia 22 lipca 2016r. nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, poza okolicznościami przedstawionymi już w pierwotnym wniosku, które wskazywałby na zmianę okoliczności faktycznych. W szczególności należy zwrócić uwagę, że składając ponowne żądanie zwolnienia od kosztów sądowych - mimo wezwania referendarza - nie usunął wątpliwości, jakie budziło już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. W aktualnie przedłożonym formularzu o prawo pomocy zawarto te same informacje co poprzednio. Kolejne oświadczenie majątkowe skarżącego o podobnej treści, nie zawiera jakichkolwiek informacji o zmianie sytuacji finansowej, majątkowej lub osobistej skarżącego. Ponadto podobnie jak w przypadku pierwszego wniosku skarżący uchyla się od przedłożenia żądanych dokumentów w pełni obrązujących sytuację finansową żony. Sąd podkreśla, że pozostawanie z małżonką w rozdzielności majątkowej nie zmienia faktu, że skarżący jest na jej utrzymaniu, a małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto znamiennym jest, że skarżący był w stanie zdobyć i przedłożyć do Sądu dokumenty obrazujące stratę osiąganą przez małżonkę w 2014 i 2015r., natomiast nie był w stanie zdobyć i przedłożyć dokumentów obrazujących stan jej aktywów. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie tylko nie wyjaśnił istniejących wątpliwości co do jego sytuacji materialnej, ale też nie przedstawił, aby w jego położeniu materialnym zaistniała zmiana, która uzasadniłaby uwzględnienie jego wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.