I SA/Kr 1328/21
WyrokWSA w Krakowie2021-11-24
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Stanisław Grzeszek, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek za maj 2020 r. z powodu niezłożenia deklaracji rozliczeniowej w ustawowym terminie, pomimo złożenia jej z niewielkim opóźnieniem, a organ odwoławczy nie poinformował strony o możliwości uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ nie zastosował się do zasad czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.) oraz obowiązku informowania o przesłankach zależnych od strony (art. 79a K.p.a.), nie wzywając strony do uzupełnienia braków formalnych przed wydaniem decyzji odmownej. Organ powinien był również wyjaśnić kwestię pełnomocnictwa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za maj 2020 r. w związku z pandemią COVID-19. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, ponieważ deklaracja rozliczeniowa za maj 2020 r. została złożona z opóźnieniem, po 30 czerwca 2020 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmowną. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i brak poinformowania o możliwości uzupełnienia braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Inga Gołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. J. i F. J. wspólników P. J. spółka cywilna w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 17 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 listopada 2020r. nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku P. J. S.C. W. J., F. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 256, ze zm. dalej-K.p.a.) oraz art. 31zq ust. 3 i 8 oraz art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374, ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję z dnia 1 września 2020r. nr [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za maj 2020r.
W pisemnych motywach zaskarżonej decyzji wskazano, że zgodnie z art. 31zo ust. 1 i 1a ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Funduszu Emerytur Pomostowych, należnych za okres od marca 2020r. do maja 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek:
1) przed dniem 1 lutego 2020r. i na dzień 29 lutego 2020r.,
2) w okresie od dnia 1 lutego 2020r. do dnia 29 lutego 2020r. i na dzień 31 marca
2020r.,
3) w okresie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r. i na dzień 30 kwietnia
2020r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 1 do 49 ubezpieczonych.
Zgodnie z art.31zq ust.3 Ustawy warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów należnych za marzec, kwiecień, maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zgodnie z art. 138§1 k.p.a., Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
We wniosku z 9 kwietnia 2020r. wnosicie Państwo o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r., jako płatnik składek, który ma zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych innych ubezpieczonych (również siebie). W dniu 1 września 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie wydał decyzję odmawiającą Spółce prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020r., ponieważ Spółka nie złożyła deklaracji rozliczeniowych ZUS DRĄ za maj 2020r. w wyznaczonym terminie do 30 czerwca 2020r. - tak więc Spółka nie spełniła warunku do zwolnienia z opłacania składek za wnioskowany miesiąc tj. maj 2020r.
Poprawne dokumenty rozliczeniowe ZUS DRĄ za maj 2020r. złożono w dniu 7 lipca 2020r., a więc po ustawowym terminie. Termin 30 czerwca 2020r. na złożenie dokumentów jest terminem ustawowym i nie podlega przywróceniu, zatem złożenie dokumentów rozliczeniowych po tym terminie nie może wywrzeć skutków prawnych w zakresie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na podstawie powołanej ustawy.
Poprzednio wydana decyzja została wydana prawidłowo. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Zakładu doszedł do takich samych wniosków jak w poprzednim postępowaniu. Nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się więc z rozstrzygnięciem zawartym w pierwszej decyzji. Wobec powyższego Zakład odmówił zwolnienia z opłacania należności za maj 2020r.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na błędną wykładnię art. 31zq w powiązaniu z ust. 1 i 4 tego artykułu, i przyznanie prawa do zwolnienia ze składek ZUS za miesiąc maj 2020r.
Uzasadniając skargę jej autorzy podnieśli, że w decyzji z dnia 17 listopada 2020r. ZUS Oddział K. ograniczył się do stwierdzenia, iż odmówiono zwolnienia z obowiązku opłacania składek, z uwagi na fakt, iż nie złożono deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA) za maj 2020r. w ustawowym terminie, tj, do dnia 30 czerwca 2020r. w związku z tym nie spełniono przesłanki określonej w art. 31zq ust, 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COViD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa ). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia ze składek za m-c maj 2020r. Spółka uznała popełnione przez siebie uchybienie, podkreślając, że dokumenty rozliczeniowe zostały złożone z niewielkim opóźnieniem, bo 7 lipca 2020r. a więc nie wystąpiło zaniechanie ich złożenia. Wniosek o zwolnienie, obejmujący okres 3-ch miesięcy, warunkujący wszczęcie stosownej procedury w sprawie zwolnienia, został złożony w dniu 9 kwietnia 2020r. a więc z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym z punktu widzenia terminu przewidzianego w art. 31zp ustawy, że okoliczność, iż dokumenty rozliczeniowe zostały złożone z opóźnieniem, nie uniemożliwiała spełnienie warunku, o którym mowa w art. 31zq ust, 4.ustawy, iż zwolnieniu z opłacania składek podlegają należności znane na dzień rozpatrzenia wniosku a decyzja została podjęta w dniu 1 września 2020r.
Niewątpliwie brzmienie art.31zq ust. 3 ustawy i jego wykładnia językowa nie budzą wątpliwości, a ZUS jest związany dosłownym rozumieniem tych przepisów. Skoro jednak przepis art. 31zq ust. 7 ustawy przewiduje możliwość wydania decyzji odmownej, nie wskazując wprost przesłanek (formalnych i materialnych ) jej wydania, to oznacza, że zawarte są one w przepisach dotyczących warunków udzielenia zwolnienia. Do materialnych przesłanej należy niewątpliwie zaliczyć oświadczenie przedsiębiorcy ujęte we wniosku, który płatnik powinien był złożyć nie później niż do 30 czerwca 2020r. jako stanowiące podstawę do wszczęcia podstępowania w sprawie-zwolnienia z opłacania składek, także określony stan zatrudnienia, spadek obrotów.
Natomiast jeśli chodzi o termin złożenia dokumentów rozliczeniowych, to wydaje się, że ma on charakter warunku technicznego, formalnego, chociaż pod warunkiem, iż czas jego złożenia nie uniemożliwia spełnienia warunku, o którym mowa w art. 31zq ust. 4 ustawy, iż zwolnieniu z opłacania składek podlegają należności znane na dzień rozpatrzenia wniosku.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 137) oraz art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzanie braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 120 p.p.s.a., dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (w rozpoznanych sprawach obie strony złożyły wnioski o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym), Sąd procedował w niniejszych sprawach na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Rozpoznając niniejsze sprawy w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje i poprzedzająca je decyzje zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Powodem, dla którego ZUS odmówił skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. było niezłożenie w terminie wymaganej dokumentacji rozliczeniowej, tj. deklaracja rozliczeniowa za maj 2020r. została złożona dopiero w dniu 7 lipca 2020r.
Analizując dokumenty znajdujące się w aktach sąd zwrócił uwagę na naruszenie przez organ licznych przepisów proceduralnych. Zdając sobie sprawę z realiów rozpoznawania tego typu wniosków, ich ogromnej liczby, a także ograniczeń związanych z pandemią sąd uznał, że nie mogą one uzasadniać niekorzystnych skutków jedynie dla strony postępowania.
Do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 K.p.a. oraz z mocy art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020r. poz. 266, ze zm.), mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8§1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77§1 K.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).
Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne-wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 1994r. sygn. akt: III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2 oraz wyrok NSA z dnia 12 lutego 1997r. sygn. akt: III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, nr 19, poz. 366).
W przedmiotowej sprawie na żadnym etapie postępowania prowadzonego przed organami administracji nie była wyjaśniana kwestia problemów z dostarczeniem koniecznych dokumentów, a w szczególności nie wezwano wnioskodawcy do ich przedłożenia w stosownym terminie. Trudności związane z realizacją obowiązków organu wynikające ze specyfiki okresu pandemii (duża ilość spraw, ograniczenie funkcjonowania urzędów, stres związany z sytuacją) nie mogą usprawiedliwiać zaniechań organu, obciążając ich skutkami skarżącą spółkę, która z przyczyn trudnych obecnie do wykazania nie przesłała w terminie stosownych dokumentów do ZUS.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 9 K.p.a., którym to ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W następstwie złożenia wniosku z dnia 9 kwietnia 2020r. o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu należnych składek, doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą wyrażoną w art. 9 K.p.a. organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 K.p.a., organ powinien był - w rozsądnym terminie - udzielić stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a konkretnie wskazać, jakich dokumentów - zdaniem organu - brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Z akt sprawy wynika, że organ nie wyjaśnił stronie – przed dniem 30 czerwca 2020r. że warunkiem pozytywnego załatwienia wniosku jest złożenie brakujących dokumentów rozliczeniowych (deklaracji), ograniczył się tylko do wydania decyzji odmownej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 K.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o żądanej przez nią treści (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001r. sygn. akt: V SA 44/01). Ponadto, obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997r. sygn. akt: SA/Lu 2087/95). Należy dodać, że art. 9 K.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie potrzebnych informacji i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek.
Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10§1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10§2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w §1 (art. 10§3 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 79a§1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10§2 i §3 K.p.a. stosuje się.
W świetle art. 15 zzzzzn pkt 1 ustawy COVID-19 obowiązującego od dnia 18 kwietnia 2020r. w okresie stanu epidemii, w szczególności, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, organ administracji publicznej może odstąpić od zasady określonej w art. 10§1 K.p.a. także w przypadku, gdy wszystkie strony zrzekły się swego prawa.
Jak wynika z danych powszechnie dostępnych – strona internetowa ZUS (www.zus.pl) – Zakład Ubezpieczeń Społecznych od dnia 4 maja 2020 roku przywrócił standardową obsługę klientów w swoich placówkach, zachęcając jedynie do załatwiania spraw w ZUS "bez wychodzenia z domu", przez elektroniczny portal Platformy Usług Elektronicznych. Zatem organ powinien był realizować w sprawie, od dnia 4 maja 2020r. uregulowaną w przywołanym wyżej art. 10 K.p.a., zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie.
W ocenie Sądu, w sprawie doszło także do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a§1 K.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10§1 K.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 maja 2019r. sygn. akt: II SA/Sz 239/19).
Z akt badanej sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji odmownej organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; nie wyjaśnił również stronie przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować – i w tym wypadku skutkowało – wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony skarżącej. Jest to o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed dniem 30 czerwca 2020r. wówczas strona miałaby szansę przed upływem ustawowego terminu wyjaśnić zaistniałą sytuację i – w razie konieczności – przedstawić wymaganą dokumentację we wskazanym w ustawie terminie. Organ powinien był o to zadbać, gdyż zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 12§1 K.p.a., był zobligowany działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Zauważyć przy tym należy, że jeśli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10§1 K.p.a. i wytycznych płynących z art. 79a§1 K.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10§2 K.p.a.), to w myśl art. 10§3 K.p.a. jest zobowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia. Tymczasem takiej adnotacji w aktach brak. W konsekwencji należy uznać, że naruszenie art. 9, art. 10§1 i art. 79a§1 K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając ponownie sprawę (art. 153 p.p.s.a.) organ uwzględni ocenę prawną zawartą w pisemnych motywach wyroku tj. art. 10, art. 79a K.p.a.
Ewentualnie biorąc pod uwagę treść art. 15zzzzzn˛ ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. (obowiązujący od dnia 16 grudnia 2020r.) organ zawiadomi skarżącą Spółkę o uchybieniu terminu do dokonania czynności kształtującej jej prawo (złożenie wymaganych dokumentów), wyznaczając termin do przywrócenia terminu do ich złożenia.
Przepis ten bowiem wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. I choć wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia (i po wydaniu zaskarżonej decyzji) to obejmuje zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został natomiast ogłoszony dnia 20 marca 2020r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020r. poz. 491).
Podnieść należy i to, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła imieniem Spółki, Kancelaria Podatkowa S. sc w K. jednakże w aktach administracyjnych sprawy nie ma tego pełnomocnictwa. W aktach zalega jedynie wydruk komputerowy Nowego Portalu Informacyjnego Platforma Usług Elektronicznych dla Klientów ZUS wedle którego udzielono pełnomocnictwa jednakże nie wskazano, kto jest pełnomocnikiem i czy jest nim Kancelaria Podatkowa S. sc w K..
Kwestia ta wymaga wyjaśnienia bowiem organ nie jest uprawniony do rozpoznania środka odwoławczego (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wniesionego przez nieuprawniony podmiot.
Z uwagi na powyższe, stwierdzając, że naruszenia wskazanych przepisów K.p.a. miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło