I SA/Kr 135/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. postanawia: oddalić wniosek J.W. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2015r., odrzucające skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 listopada 2014r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. W dniu 2 września 2015r. na powyższy wyrok została wniesiona w ustawowym terminie skarga kasacyjna, którą sporządził profesjonalny pełnomocnik. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 września 2015r., doręczonym w dniu 16 września 2015 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez określenie, czy zaskarżony wyrok skarżący zaskarża w całości, czy też w części. Ponadto tego samego dnia tj. 16 września 2015r. został mu doręczony odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W wydanym zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie oraz nadano rygor odrzucenia skargi kasacyjnej. Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone i odebrane przez pełnomocnika skarżącego pod adresem Kancelarii w dniu 16 września 2015r. Natomiast 17 września uiszczono wpis od skargi kasacyjnej. Termin do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął bezskutecznie w dniu 23 września 2015r. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną i zwrócił skarżącemu 750 zł, tytułem zwrotu kwoty uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto art. 178 i art. 232 1 pkt 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") wskazując, że skarżący dokonał opłaty tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, lecz nie określono, czy zaskarżony wyrok został zaskarżony w całości, czy też w części. Fakt uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, potwierdził, że skarżący powziął informacje zawarte w obu wezwaniach, lecz uzupełnił tylko jeden z nich. Termin do usunięcia drugiego braku formalnego skargi kasacyjnej upłynął bezskutecznie, a strona nie dopełniła nałożonego obowiązku, co spowodowało niemnożność nadania dalszego biegu złożonej w przedmiotowej sprawie, skardze kasacyjnej. W dniu 6 kwietnia 2016r. J.W. złożył osobiście w siedzibie tut. Sądu pismo zatytułowane "Prośba" o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 14 grudnia 2015r., argumentując, że jego pełnomocnik nie miał z nim kontaktu i nie mógł uzupełnić wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Podał, że jest wdowcem, samotnie wychowuje dwójkę dzieci, a młodszy syn od śmierci matki, wymaga specjalistycznej opieki pedagoga i psychologa. Jego praca wymaga częstych wyjazdów poza granice kraju, a w tym czasie synami zajmuje się jego matka, która jest osobą starszą i schorowaną. Podał również, że przez okres ok. dwóch tygodni miał problemy z telefonem. W dniu 12 kwietnia 2016r. tut. Sąd poinformował skarżącego, że przedmiotowa sprawa została już prawomocnie zakończona, a ponadto wezwał go o wyjaśnienie, czy nadal reprezentuje go adwokat A.Z. Jednocześnie wezwano go o wyjaśnienie, do jakiego czasu trwały przeszkody w dokonaniu czynności procesowej, które opisał w piśmie z dnia 6 kwietnia 2016r. W piśmie z dnia 21 kwietnia 2016r. (data stempla pocztowego) skarżący podał, że telefon naprawił w drugiej połowie lutego 2016r., a kontakt do adwokata odszukał końcem marca 2016r. W okresie od drugiej połowy lutego 2016r. do pierwszej połowy marca 2016r. przebywał na wyjeździe służbowym w interesach oraz bezpośrednio przez świętami Wielkanocnymi przebywał na wyjeździe służbowym w A. A po świętach do 2 kwietnia 2016r. przebywał w Augustowie. Dodatkowo podał, że wyraża zgodę i wolę, aby adwokat A.Z. reprezentował go w postępowaniu kasacyjnym. W związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia 14 grudnia 2015r., pismem z dnia 9 maja 2016r. wezwano adwokata A.Z. o uzupełnienie braków tego wniosku oraz o dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie, w rozumieniu art. 87 § 4 p.p.s.a. w terminie 7 dni od dnia otrzymania poniższego wezwania, pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W dniu 19 maja 2016r. pełnomocnik skarżącego, złożył w siedzibie tut. Sądu pismo procesowe zawierające jednocześnie skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z dnia 3 czerwca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2015r. odrzucającego skargę kasacyjną, podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§1). W piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§2), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§4). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że we wniosku skarżącego o przywrócenie terminu brak było uprawdopodobnionych okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu, co skutkowało brakiem wiarygodnego ustalenia czasu trwania przeszkody w dokonaniu czynności procesowej. Skarżący nie podał ich również, pomimo wezwania tut. Sądu, nie uczynił tego też jego pełnomocnik. Ponadto, skarżący równocześnie z wnioskiem nie dokonał czynności, której nie dokonał w terminie. W tym kontekście podnieść należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że jeśli nie można ustalić w sposób jednoznaczny, czy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, Sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. – także wówczas, gdy strona nie wykonała zarządzenia o wezwaniu do wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu. W przypadku braku we wniosku okoliczności, o jakich mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Przewodniczący Wydziału (sędzia) może wezwać stronę do podania okoliczności uprawdopodabniających zasadność przywrócenia terminu pod rygorem oddalenia wniosku, bowiem uprawdopodobnienie braku winy stanowi przesłankę merytoryczną wniosku. Podobnie, Przewodniczący Wydziału (sędzia) może wezwać stronę do podania daty ustania przyczyny uchybienia terminu - także pod rygorem oddalenia wniosku, (por. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008r., sygn. akt II OZ 571/08). Wobec powyższych rozważań podać również należy, że jakiekolwiek wątpliwości, co do terminu złożenia wniosku powinny skutkować rozpoznaniem sprawy merytorycznie w trybie przewidzianym w art. 86 § 1 p.p.s.a., (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd. I, Warszawa 2008, s. 197 i n.) i na tej podstawie Sąd bada niniejszą sprawę merytorycznie. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone przesłanki przywrócenia terminu zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do jego wniesienia, uprawdopodobnienie braku winy strony oraz dokonanie czynności, której uchybiono. Sytuacja taka nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, jednak żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody, przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2014r., sygn. akt I OZ 383/14). W realiach niniejszej sprawy nie zachodziły ww. okoliczności, choćby z faktu, że skarżący, mając świadomość toczącego się przed sądem postępowania we własnej sprawie, mimo to nie wykazał należytej staranności, której można wymagać od osoby zainteresowanej postępem toczącej się wobec niego sprawy sądowej, w tym przypadku sprawy sądowoadministracyjnej. Dodatkową okolicznością przemawiającą za tym, że skarżący z własnej winy zaniedbał ciążące na nim obowiązki jest to, że powołując się na niesprawny telefon, naprawił go, jak podaje, w drugiej połowie lutego 2016r., a kontakt do adwokata odszukał dopiero końcem marca 2016r. Na wezwanie tut. Sądu o wyjaśnienie, czy nadal reprezentuje go adwokat A.Z. – podał, że wyraża zgodę i wolę, aby ten właśnie adwokat nadal reprezentował go w postępowaniu kasacyjnym, co świadczy o tym, że skarżący miał bardzo słabe rozeznanie, co do aktualnego stanu toczącego się w jego sprawie postępowania, bowiem ani on sam nie wykazał nim zainteresowania, ani nie starał się powziąć tej informacji od pełnomocnika. Takie podejście świadczy o braku jakiejkolwiek staranności, a nawet niedbalstwa w podejmowanych działaniach, co w konsekwencji daje podstawę do uznania winy skarżącego w uchybieniu terminu. Co więcej, skarżący nie odpowiedział na wezwanie tut. Sądu i nie wyjaśnił, do jakiego czasu trwały przeszkody w dokonaniu czynności procesowej, które opisał w piśmie z dnia 6 kwietnia 2016r., a ponadto równocześnie z wnioskiem nie dokonał też czynności, której powinien dokonać i o którą wnioskował J.W. nie uprawdopodobnił też swoich wyjazdów za granicę, czy też wyjazdów, które odbywał na terenie kraju. Nie uprawdopodobnił również problemów z telefonem, na które powoływał się w piśmie z dnia 6 kwietnia 2016r. Wskazać również należy, że pełnomocnik skarżącego – w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, pomimo wezwania o uzupełnienie braków tego wniosku oraz dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie, w rozumieniu art. 87 § 4 p.p.s.a. – nie dopełnił obowiązków, które nałożył na niego Sąd, pomimo zakreślonego terminu i nadanego rygoru, lecz ponownie wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył prawomocny już wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 czerwca 2015r. Podjęte przez skarżącego i jego pełnomocnika czynności procesowe wzajemnie się wykluczają, bowiem skarżący domagał się przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2015r., odrzucające skargę kasacyjną, a pełnomocnik skarżącego – mimo wyraźnego wezwania Sądu o uzupełnienie braków wniosku i dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie – przedłożył skargę kasacyjną. Bezspornym jest, że interesy skarżącego i jego pełnomocnika powinny być tożsame i powinny z sobą korespondować, tym bardziej, że idea zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika sprowadza się do dbania o interesy klienta. Profesjonalny pełnomocnik, mając wyraźne wezwanie Sądu, nawet w przypadku wątpliwości, co do żądań swojego mocodawcy, miał możliwość kontaktu z nim w okresie, w którym wystosował do Sądu skargę kasacyjną. Oceniając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu, Sąd stwierdza, że strona, mimo wezwania, nie uzupełniła braków formalnych wniosku, nie uprawdopodobniła okoliczności powodujących uchybienie terminu oraz nie dokonała czynności, o którą wnioskowała, a której nie dokonała w terminie, w rozumieniu wyżej poczynionych rozważań i przytoczonych przepisów. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 86 § 1, § 3, art. 87 § 1, § 2, § 4 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2015r. odrzucające skargę kasacyjną, należało oddalić.