I SA/Kr 1350/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie z dnia 13 lutego 2014 r. oraz wniosku skarżącego W.G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skarg Przedsiębiorstwa "J" Spółki z o.o. w J. i W.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc luty 2006 r. postanawia: 1. odrzucić zażalenie na postanowienie z dnia 13 lutego 2014 r., 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2014 r., skarżący W.G. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 13 marca 2014 r. (data wpływu do Sądu) na postanowienie z dnia 13 lutego 2014 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2014 r. W dniu 28 kwietnia 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 r. WSA w Krakowie odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. W związku z tym skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 kwietnia 2014 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia z dnia 13 marca 2014 r. w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu wezwania do wykonania zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to zostało doręczone stronie w dniu 16 lutego 2015 r. W dniu 23 lutego 2015 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy zgodnie ze złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podał, że nie ma możliwości uiszczenia opłat sądowo-administracyjnych. Spowodowałoby to, że brakłoby mu środków na bieżące utrzymanie (żywność, leki). Podał, że urząd "wprowadził do egzekucji decyzje podatkowe" i z emerytury nic już mu prawie nie zostaje. Z żoną skarżący jest w separacji i egzekwuje ona od niego alimenty. Gospodaruje aktualnie sam. Nie posiada żadnego majątku. Otrzymywane świadczenie emerytalne wynosi 900 zł netto miesięcznie. Skarżący opisał także swoje problemy zdrowotne. Wojewódzki Sąd Administracyjni w Krakowie zważył, co następuje: W orzecznictwie podnosi się, że w sytuacji gdy po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, Sąd ma obowiązek - stosownie do art. 220 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze. zm.), dalej "p.p.s.a.", ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od zażalenia, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono na gruncie niniejszej sprawy. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia zażalenia nie zostaje przerwany (tak: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., II GZ 95/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że o ile postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy, jako niekończące postępowania w danej sprawie nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej i można je - stosownie do art. 165 cytowanej ustawy - uchylać i zmieniać wskutek zmiany okoliczności sprawy, to nie można twierdzić, że postanowienia wydane w tym przedmiocie nie posiadają cechy prawomocności (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2014 r. I SA/Kr 383/12, publ. j.w.). Stosownie bowiem do art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy (m. in. od postanowień NSA zapadłych po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie sądu I instancji w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jak to miało miejsce na gruncie tej sprawy). Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r. III RN 144/02, publ. j.w.). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Jeżeli zatem Sąd po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowi prawomocnym orzeczeniem odmówić stronie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów oraz wezwie stronę do uiszczenia należnej opłaty, wystąpienie z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania Sądu. Mając na względzie powyższe uwagi stwierdzić należy, że pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do wykonania zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2014 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu od zażalenia, skarżący nie uiścił opłaty w wyznaczonym terminie. W związku z tym Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia – tj. odrzucił zażalenie, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Sąd stwierdza także, że treść złożonego przez skarżącego oświadczenia we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarcza dla przyjęcia, że jego stan majątkowy uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W rozpoznawanej sprawie jest to kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wcześniejszy wniosek, jak to już zostało wcześniej wskazane, został oddalony przez tutejszy Sąd a rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, jak również nie podniósł żadnych ważnych okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że spełnia on warunki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 245§2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej, natomiast ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy do Sądu. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Sąd stwierdza, że treść złożonego przez skarżącego oświadczenia we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarcza dla przyjęcia, że jego stan majątkowy uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dokonując oceny w tym zakresie Sąd opierał się na wiedzy uzyskanej w toku niniejszego postępowania oraz znanej z urzędu w związku z innymi zainicjowanymi przez wnioskodawcę postępowaniami w przedmiocie prawa pomocy (jak choćby prowadzonymi pod sygn. akt I SA/Kr 438/13, I SA/Kr 584/13 czy I SA/Kr 1107/14). W niniejszej sprawie oraz w wielu innych sprawach skarżącego, na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących sytuację majątkową skarżącego i jego rodziny, skarżący podawał, że uzyskanie dokumentacji jest niemożliwe z uwagi na trudną sytuację rodziny i narastające w niej konflikty, rodzina nie wyraża zgody na przekazanie dokumentów. Nie wyjaśniał także w żaden sposób dlaczego nie jest w stanie przedstawić dokumentów obrazujących jego sytuację materialną. W tych okolicznościach Sąd doszedł do przekonania, że wzywanie skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jego stan majątkowy, doprowadziłoby do bezproduktywnego przedłużenia okresu prowadzonego w sprawie postępowania. Dodatkowo przyznając prymat zasadzie ekonomiki postępowania nad powinnością wynikającą z przepisu art. 255 p.p.s.a. Sąd miał na względzie postawę procesową skarżącego, który konsekwentnie składa pisma bez podpisu, zmierzając zapewne do przedłużenia czasu trwania postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Tym samym na zasadzie art. 245 § 2 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 165 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.