I SA/Kr 1358/02
WyrokWSA w Krakowie2004-07-21
Skład orzekający: NSA Józef Michaldo, NSA Grażyna Jarasz, WSA Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego dotyczące odliczeń od podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie wydatków mieszkaniowych, w szczególności dotyczących adaptacji powierzchni strychowej?Ratio decidendi
Organy podatkowe nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także nie wyjaśniły jednoznacznie charakteru wydatków poniesionych przez podatnika na adaptację strychu oraz jego tytułu prawnego do tej powierzchni. Wewnętrzne sprzeczności w danych przedstawionych przez organy skutkują przedwczesnością wydanych decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok. Podatnik kwestionował sposób rozliczenia przez organy wpłat na cele mieszkaniowe, w tym wydatków na adaptację strychu, które zostały potraktowane jako wycofanie wkładu mieszkaniowego, a nie wydatek podlegający odliczeniu. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie przedstawionych dowodów i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo (spr) Sędziowie: NSA Grażyna Jarasz WSA Bogusław Wolas Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 6 maja 2002r Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...]).
Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu odwołania -została utrzymana w mocy decyzja Urzędu Skarbowego K. Nr [...] z dnia [...].2002r, którą umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte w dniu [...].2002r w sprawie określenia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego za 2000r.
Z uzasadnienia decyzji organu l instancji wynika, że w 2000r Z. R. wycofał kwotę [...] zł wpłaconą tytułem wkładu mieszkaniowego do Spółdzielni Mieszkaniowej "K.". Natomiast kwota w wysokości [...] zł, którą uznał on w pierwotnym rozliczeniu za poniesioną na przebudowę strychu Urząd Skarbowy nie uznał za wydatek podlegający odliczeniu od podatku. W/w kwota, jako nadpłata wkładu mieszkaniowego w stosunku do zawartej ze Z. R. umowy za przedmiotowe mieszkanie została zaliczona przez Spółdzielnię Mieszkaniową na adaptację powierzchni strychowej ( zakup powierzchni strychowej), tym samym stanowi ona wycofanie wkładu mieszkaniowego i nie może stanowić podstawy do odliczenia od podatku na podstawie art.27 a ust.1 pkt.1 lit.f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000r Nr 14 poz.176 ze zm.).
W 1999r zostały wykazane odliczenia z tego tytułu, zatem do podatku za 2000r w kwocie [...] doliczono zgodnie z art.27 a ust. 13 pkt.1 w/w ustawy 19% tych kwot tj. [...] zł ([...] x 19%) co dało kwotę [...] zł. Z kolei od podatku w w/w wysokości tj. [...] zł odliczono wydatki poniesione na cele mieszkaniowe.
W 2000r Z. R. wniósł do Spółdzielni Mieszkaniowej wkład mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Ponadto poniósł on wydatki na przebudowę strychu w wysokości [...] zł. Przysługujące odliczenie z związku z w/w wydatkami wynosi [...] zł.
Odliczenie wydatków, które nie znalazło pokrycia w podatku za 1999r wyniosło [...] zł. Zatem przysługujące odliczenie z tytułu wydatków mieszkaniowych w 2000r stanowi kwotę [...] zł ([...] zł + [...] zł). Po odliczeniu od podatku przysługujące odliczenie w latach następnych ( zgodnie z art.27 ust. 15 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych )wynosi [...] zł.
Izba Skarbowa ustosunkowując się do zarzutów odwołania w pełni podzieliła stanowisko organu l instancji.
Z tym stanowiskiem nie zgodził się skarżący i podniósł, że w dniu [...].1998r zawarł umowę nr [...] ze Spółdzielnią Mieszkaniową w K. na budowę własnościowego mieszkania.
W tym tez roku dokonał wpłaty kwoty [...] zł na konto tej Spółdzielni jako wkład budowlany. W roku 1999 po dokonaniu wstępnego rozliczenia kosztów budowy okazało się, że powstała nadpłata w kwocie [...] zł, którą to Spółdzielnia mu zwróciła potwierdzając PIT-em 14, on zaś uwzględnił tą kwotę w rocznym zeznaniu podatkowym. W roku 2000 otrzymał pismo ze Spółdzielni, że dokonano końcowego rozliczenia kosztów budowy i w przypadku jego mieszkania musi dokonać dopłaty [...] zł, którą to kwotę również uwzględnił w PIT-36 za rok 2000.
Po wyrażeniu zgody przez Spółdzielnię na adaptacje strychu znajdującego się nad jego mieszkaniem dnia [...].2000r wpłacił kwotę [...] zł na konto Spółdzielni tytułem wykupu powierzchni strychowej co również znalazło odzwierciedlenie w zeznaniu rocznym za 2000r. Jak się później okazało, wpłata dotycząca wykupu powierzchni strychowej nie może być zaliczona do wydatków jako ulga budowlana, co Spółdzielnia potwierdziła drukiem PIT-14.
Skarżący podnosi, że Urząd Skarbowy K. a potem Izba Skarbowa - pomimo przedstawienia pism ze Spółdzielni Mieszkaniowej potwierdzających wpłaconych przez niego kwotę [...] zł - w wydanej decyzji dotyczącej określenia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego za rok 2000 nie uwzględniła tej wpłaty, lecz potraktowała ją jako wycofaną z wcześniej wniesionego wkładu budowlanego. W wyniku tego zmieniła się na jego niekorzyść kwota przysługująca mu do odliczenia z tytułu wydatków mieszkaniowych w latach następnych w wysokości [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko.
Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze ogólnym. Po pierwsze, stosownie do treści art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie, z treści art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Skarga Z. R. okazała się o tyle skuteczną, o ile doprowadziła do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i utrzymanego nim w mocy rozstrzygnięcia organu l instancji.
Zaskarżone rozstrzygnięcie jest co najmniej przedwczesne.
Zgodnie z treścią dyspozycji art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Ten ustawowy obowiązek uzyskuje dalsze rozwinięcie w treści przepisu art. 187 § 1 tejże ustawy, który stanowi, iż organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W ramach ustawowego obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy mieści się także obowiązek wnikliwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.
W świetle całokształtu okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, iż wykazane wyżej wymogi zarówno w zakresie wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy jak również prawidłowej motywacji kontrolowanej decyzji organów obydwu instancji nie zostały zachowane.
Analizując całokształt okoliczności niniejszej sprawy należy dojść do wniosku, iż mimo pozornej wnikliwości organy orzekające obydwu instancji nie wyczerpały jednak wszystkich swoich możliwości w zakresie pełnego wyjaśnienia tej sprawy.
Należy podkreślić, iż znajdujący się w aktach sprawy PIT-36 podatnika zawiera inne dane, niż to przedstawiły organy podatkowe. W szczególności za 2000 r. podatnik wykazał odliczenia od podatku wydatków wykazanych w załączniku PIT/D [...] zł.
Zdaniem organu jest to kwota [...] zł. Już chociażby tylko taka wewnętrzna sprzeczność skutkować musi uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezależnie od tego nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny jaki ostatecznie charakter miały wydatki poniesione przez Z. R. na tzw. "przebudowę strychu".
Określając te wydatki organ orzekający używa w materiale dowodowym zamiennie pojęć "zakup dodatkowej powierzchni strychowej, z przeznaczeniem docelowo na adaptację", bądź też "o zapłaceniu kwoty [...] zł na adaptację nawierzchni strychowej".
W innym zaś miejscu mówi się o wpłaceniu kwoty [...] zł "na adaptację" nawierzchni strychowej lub też o wydatkach na przebudowę strychu ([...] zł).
Zebrany materiał dowodowy, jak również uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wyjaśnia także czy i ewentualnie jakim ostatecznie tytułem prawnym do owej powierzchni strychowej skarżący dysponuje.
Wszystkie te okoliczności muszą być jednoznacznie wyjaśnione, gdyż mają istotne znaczenie w aspekcie prawidłowej wykładni i ewentualnym zastosowaniu art. 27a 1 pkt 1 lit f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. nr 14, poz. 176 z 2000r. z późn. zm.).
Tylko jednoznacznie wyjaśnienie tych wszystkich okoliczności, pozwoli odnieść się racjonalnie do zarzutów stawianych przez Z. R.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) oraz na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło