I SA/Kr 1359/13
WyrokWSA w Krakowie2013-12-05
Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Ewa Michna, WSA Nina Półtorak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Fundacja w likwidacji, prowadząca działalność gospodarczą w postaci najmu powierzchni magazynowych, może ubiegać się o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości w trybie pomocy de minimis, jeśli znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej?Ratio decidendi
Fundacja w likwidacji, która prowadzi działalność gospodarczą w postaci najmu powierzchni magazynowych i znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej (jest przedsiębiorstwem zagrożonym), nie może ubiegać się o umorzenie zaległości podatkowych w trybie pomocy de minimis. Pomoc de minimis jest wykluczona dla przedsiębiorstw zagrożonych, a samo umorzenie zaległości podatkowych w takim przypadku nie może być rozpatrywane na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli wniosek dotyczy pomocy de minimis.Stan faktyczny
Fundacja "W" złożyła wniosek o umorzenie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że Fundacja, będąc w likwidacji i prowadząc działalność gospodarczą w postaci najmu, znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej i nie może skorzystać z pomocy de minimis. Fundacja odwołała się do WSA, zarzucając błędną kwalifikację prawną wniosku i brak zbadania przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1359/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Nina Półtorak, Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r., sprawy ze skargi Fundacji "W" w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 14 czerwca 2013 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od lutego do października 2012 r. - skargę oddala -
Decyzją z dnia 8 lutego 2013 r. znak [...] na podstawie art. 207 § 1, art. 67 a § 1 pkt 3 oraz art. 67 b § 1 pkt 2 oraz art. 208 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) Prezydent Miasta K. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie umorzenia zaległości z tytułu podatku leśnego należnego za miesiące od lutego do października 2012 r., odmówił umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości: za miesiące od lutego do lipca 2012 r. w łącznej kwocie należności głównej 15963,00 zł i odsetek za zwłokę, które na dzień 26 września 2012 r. wynosiły 928,00 zł., za miesiące od sierpnia do października 2012 r. w łącznej kwocie należności głównej 8133,00 zł i odsetek za zwłokę, które na dzień 23 października 2012 r. wynosiły 119,00 zł. oraz za listopad 2012 r. w kwocie należności głównej 2715,00 zł. i odsetek za zwłokę, które na dzień 20 grudnia 2012 r. wynosiły 36,00 zł.
W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że podatnik złożył wniosek o udzielenie ulgi podatkowej w formie umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za okres od lutego do lipca 2012 r. Wniosek ten w dniu 23 października 2012 r. został rozszerzony, wniesiono bowiem o umorzenie zaległości podatku od nieruchomości za miesiące od sierpnia do października 2012 r. oaz zaległego podatku leśnego za okres od lutego do października 2012r. Następnie w dniu 31 października 2012 r. wniosek w części dotyczącej umorzenia zaległego podatku leśnego został wycofany z uwagi na fakt, iż zobowiązanie podatkowe z tego tytułu zostało w całości uregulowane. Zatem w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe i dlatego zgodnie z treścią art. 208 § 2 Ordynacji podatkowej organ umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe. Kolejnym pismem, złożonym w dniu 20 grudnia 2012 r., ponownie poszerzono zakres wniosku, w ten sposób, że wniesiono o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości za miesiąc listopad 2012 r.
Następnie organ wskazał, że podatnik jest Fundacją, wpisaną do Rejestru przedsiębiorców i dlatego wniosek rozpatrzony został z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj.Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz, 404 ze zm.). Wskazał również, że w dniu 23 października 2012 r. Likwidator Fundacji sprecyzował, iż wnosi o udzielenie ulgi podatkowej w trybie pomocy de minimis oraz przedłożył oświadczenie o wysokości otrzymanej pomocy de minimis i formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis.
Dalej organ I instancji podniósł, że zastosowanie wobec podatnika indywidualnej ulgi w oparciu o art. 67 a ustawy Ordynacja podatkowa należy do kategorii rozstrzygnięć mieszczących się w ramach tzw. "uznania administracyjnego", która daje możliwość, ale nie nakłada obowiązku podjęcia decyzji ze skutkiem pozytywnym względem zainteresowanej Strony. Organ I instancji wskazał, że udzielenie przewidzianej w art. 67 b § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa pomocy de minimis ma także charakter uznaniowy wymaga ustalenia przez organ podatkowy, że pomoc ta jest uzasadniona ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, przy jednoczesnym ustaleniu, że pomoc nie naruszy warunków wynikających z postanowień rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis.
Organ I instancji podkreślił, że w myśl art. 67 b § 1 pkt 2 cyt. ustawy organ podatkowy, na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67 a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa unijnego, dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Zasady udzielania pomocy de minimis określa Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L 379.5). Wskazane wyżej rozporządzenie określa jedynie kryteria uznania pomocy za pomoc de minimis i ogólną wysokość tej pomocy. Z pomocy de minimis wykluczone zostały podmioty gospodarcze znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej (art. l pkt l lit. h rozporządzenia). Przy wykładni pojęcia "podmiotu gospodarczego w trudnej sytuacji" należy brać pod uwagę kryteria zawarte w pkt 9-11 Komunikatu Komisji - Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE. C. 04.244.2). Za "przedsiębiorstwo zagrożone" uznać należy przedsiębiorstwo charakteryzujące się m. in. rosnącymi stratami, malejącym obrotem, zwiększaniem się zapasów, nadwyżką produkcji, zmniejszającym się przepływem środków finansowych, rosnącym zadłużeniem, rosnącymi kwotami odsetek i zmniejszającą się lub zerową wartość aktywów netto. Pomoc de minimis nie może być przyznana "takim przedsiębiorstwom, które z różnych powodów znalazły się w kłopotach finansowych (i nie mających charakteru przejściowego), których nie są w stanie przezwyciężyć samodzielnie, bez pomocy z zewnątrz, i w związku z tym w perspektywie krótko - lub średnioterminowej grozi im zniknięcie z rynku".
Uwzględniając powyższe organ I instancji stwierdził, że przed podjęciem decyzji o udzieleniu ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, które będzie stanowić pomoc de minimis, niezbędnym jest zbadanie dopuszczalności tej pomocy w świetle funkcjonujących w tym zakresie unijnych uregulowań. Wskazał też, że w dniu 31 października 2012 r. sporządzono z Likwidatorem Fundacji –A.P. protokół dotyczący sytuacji podatnika i na jego podstawie oraz na podstawie przedłożonych dokumentów organ ustalił, że Fundacja na Rzecz Rozwoju Sportu, Turystyki i Rekreacji "W" została ustanowiona aktem notarialnym Rep. A. [...] sporządzonym w dniu 2 października 1990 r. i działała na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach, ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, aktów wydanych na jej podstawie oraz Statutu. Zgodnie z zapisami Statutu podmiot, czyli Fundacja realizowała swoje cele poprzez gromadzenie środków finansowych i zasobów materialnych oraz prowadzenie działalności gospodarczej dla pozyskania środków na realizację celów statutowych. W związku z wyczerpaniem majątku, Zgromadzenie Fundacji w dniu 21 grudnia 2011 r. podjęło uchwałę w sprawie jej likwidacji, a na Likwidatora Fundacji powołano A.P.. W związku z powyższym z dniem 1 stycznia 2012 r. Fundacja zaprzestała prowadzenia działalności statutowej, a wszelkie podejmowane działania zmierzają wyłącznie do przeprowadzenia likwidacji Fundacji. Jak wykazano w protokole o stanie majątkowym sporządzonym w dniu 27 kwietnia 2012 r. w Urzędzie Skarbowym Fundacja nie posiada majątku ruchomego, była użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w K. (działka nr [...] o powierzchni 2598 m i działka nr [...] o powierzchni 7058 m2), na których posadowione są dwa budynki magazynowe o powierzchni 874,10 m2 każdy. Na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych powierzchnie magazynowe były dzierżawione podmiotom, które prowadziły tam działalność gospodarczą a część magazynu użyczono nieodpłatnie Wojskowemu Klubowi Sportowemu W. z przeznaczeniem na urządzenie stanowisk do treningu zawodników sekcji strzeleckiej. Aktem notarialnym z dnia 30 listopada 2012 r. Rep. A nr [...] rozwiązano umowę użytkowania wieczystego w odniesieniu do ww. działek i jednocześnie nastąpiło nieodpłatnie, przekazanie budynków magazynowych na rzecz Skarbu Państwa.
Organ I instancji stwierdził, że przedłożone dokumenty wskazują iż wnioskodawca odnotowuje rosnące straty (nadwyżka kosztów nad przychodami na koniec 2010 r. wynosiła 21 918,27 zł, a na koniec 2011 r. 45 964,26 zł). Poza zaległością z tytułu podatku od nieruchomości Fundacja posiada zadłużenie m. in. wobec Banku Pekao, Agencji Mienia Wojskowego, Sądu Rejonowego, Urzędu Skarbowego. W 2003 r. Prezydent Miasta K. naliczył Fundacji dodatkową roczną opłatę za użytkowanie wieczyste - do zapłaty pozostało 7 950 470,00 zł plus odsetki za zwłokę i koszy komornicze. Dochody z dzierżawy uzyskiwane od PPHU "A" podlegały w całości zajęciu komorniczemu, a pozostałe pozyskane środki przeznaczone były na regulowanie bieżących zobowiązań i opłat związanych z postępowaniem likwidacyjnym. Fundacja nie posiada żadnego mienia ani środków finansowych, a opłaty związane z likwidacją podmiotu regulowane są z prywatnych pieniędzy Likwidatora, który nie pobiera żadnego wynagrodzenia.
Podatnik przedłożył również druk formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis będący załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 roku (póz. 311) z którego wynika, iż Fundacja nie jest w stanie odzyskać płynności finansowej. Wnioskodawca odnotowuje rosnące straty, maleją obroty, zmniejsza się przepływ środków finansowych i zwiększa się suma zadłużenia wnioskodawcy, w tym kwoty odsetek od zobowiązań. Ponieważ podatnik nie reguluje swoich zobowiązań podlegają one egzekucji komorniczej.
Organ I instancji zwrócił uwagę, że podatek należny jest za nieruchomość położoną przy ul. S. na terenie, której Fundacja do końca listopada 2012 r. prowadziła działalność gospodarczą w formie najmu powierzchni magazynowych. Organ podkreślił to, że fakt, iż podatnik znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej uniemożliwiał udzielenie ulgi we wnioskowanej formie.
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniósł Likwidator Fundacji na Rzecz Rozwoju Sportu Turystyki i Rekreacji "W ".
Zdaniem odwołującego się organ dokonał błędnej interpretacji dokumentów przedstawionych przez stronę. W opinii odwołującego się o słuszności umorzenia należności podatkowych objętych wnioskiem nie stanowi tylko subiektywne przekonanie podatnika, ale również interes publiczny. Fundacja na Rzecz Rozwoju Sportu, Turystyki i Rekreacji "W" w likwidacji - (dalej jako Fundacja) powstała w ściśle określonym celu, który w ogólnym zarysie miał promować i pomagać realizować przedsięwzięcia sportowe i rekreacyjne. Fundacja jako organizacja pożytku publicznego zostaje powołana po to by działać nie na swoją rzecz, a na rzecz innych, przez realizację celów w interesie publicznym. Działania fundacji w obu ujęciach (zarówno indywidualnym jak i ogólnospołecznym), były realizowane. Wielowymiarowość znaczenia interesu publicznego i interesu podatnika przekłada się również w tym przypadku na proces likwidacji fundacji. Umorzenie należności podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości pozwoli na szybszą spłatę pozostałych należności publicznoprawnych, o czym organ wydający decyzję jednak nie wspomniał.
Ponadto odwołujący wskazał, że kłopoty finansowe podatnika nie wynikały, jak stwierdził organ podatkowy, z przyczyn, które były zależne od niego. Przedstawione dokumenty wskazują, że Fundacja jest zadłużona, a obecnie prowadzone są czynności likwidacyjne Fundacji mające na celu uregulowanie możliwie największej liczby jej zobowiązań finansowych i wykreślenie jej z KRS. Nadto Fundacja nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, przeciwko Fundacji są natomiast prowadzone postępowania egzekucyjne, wobec czego nie dysponuje ona żadnymi środkami pozwalającymi na pokrycie zobowiązań podatkowych. Fundacja nie posiada żadnych ruchomości, które mogłyby stanowić majątek pozwalający choćby częściowo na pokrycie zobowiązań z tytułu zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości. Fundacja z obiektywnych przyczyn nie jest w stanie zaspokoić przedmiotowych należności, zaś jej aktualna sytuacja przemawia za umorzeniem przedmiotowych zobowiązań podatkowych, ponieważ pozostaje to nie tylko w interesie Fundacji jako podatnika uzasadnionym szczególnymi względami, lecz nade wszystko pozostaje działaniem pożądanym i uzasadnionym interesem publicznym. Odwołujący podniósł również, że organ I instancji nie uzasadnił wprost, jaka jest przyczyna odmowy udzielenia ulgi podatkowej, co stanowi bezsprzecznie naruszenie przepisów proceduralnych. Organ I instancji nie skoncentrował się na ustaleniu, czy obiektywnie istniał w przypadku podatnika jego ważny interes lub interes publiczny w umorzeniu mu zaległości podatkowych. Brak tych istotnych ustaleń wynikał z błędnego zakwalifikowania pomocy, o którą wnioskował podatnik, jako pomocy publicznej i skoncentrowaniu się na uzasadnieniu odmowy udzielenia pomocy de minimis ze względu na aktualną kondycję finansową wnioskodawcy. Jeżeli jednak nawet przyjąć błędne zastosowanie przepisów przez organ I instancji i uznać, że sama likwidacja Fundacji przemawiała za odmową udzielenia ulgi stanowiącą pomoc de minimis, to niezrozumiałe dla odwołującego jest, że organ wymagał przedstawienia dodatkowych dokumentów, na podstawie których badał sytuację finansową Fundacji. Takie postępowanie jest sprzeczne z ogólną zasadą postępowania administracyjnego dotyczącą sprawności i nie przewlekłości postępowania. Zdaniem odwołującego organ I instancji błędnie zakwalifikował wniosek podatnika. Odwołujący się podkreślił, że pomoc de minimis jest stosowana jedynie w odniesieniu do podatników prowadzących działalność gospodarczą, natomiast traktowanie Fundacji jako pełnoprawnego podmiotu prowadzącego w nieskrępowany sposób działalność gospodarczą w postaci najmu przy ul. S, nie miało na celu choć w znikomym stopniu, pozyskanie funduszy na spłatę obecnego zadłużenia. W tym wypadku organ podatkowy powinien odnieść się do ogólnej reguły zawartej w art. 67a § 1l pkt 3 Ordynacji podatkowej, nie stosując w ogóle art. 67b Ordynacji podatkowej, z racji tego, że Fundacja (nawet w likwidacji) zakres prowadzenia działalności gospodarczej ma ściśle limitowany. Reasumując, zdaniem odwołującego sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez Fundację nie czyni z niej podmiotu gospodarczego. Gdyby jednak nawet organ odwoławczy uznał, że Fundacja jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, bezspornym pozostaje fakt, że ewentualna pomoc w postaci umorzenia zaległości podatkowych, nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu art. 67b ustawy Ordynacja podatkowa, a kwalifikuje się do pomocy niestanowiącej pomoc publiczną, do której stosuje się przepisy ogólne tj. art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa. Odwołujący wskazał, że stosowanie ulg w spłacie podatków jest pomocą publiczną tylko wówczas, gdy prowadzi lub może prowadzić do zakłóceń w wymianie handlowej pomiędzy państwami (Dowgier R., Etel L., Kosikowski C., Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S., Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2011). W opinii odwołującego bezsprzecznym jest, że ewentualna pomoc przyznana przez organ podatkowy wnioskującemu nie prowadzi ani nie może prowadzić do zakłóceń w wymianie handlowej pomiędzy państwami UE, i w związku z tym nie stanowi pomocy publicznej.
Odwołujący się - podsumowując zgłoszone zarzuty - stwierdził, że organ nie wykazał właściwie i nie uzasadnił faktycznej przyczyny wydania decyzji odmownej w zakresie umorzenia zaległości podatkowych podatnikowi, co stanowi poważny brak proceduralny. Nadto organ pobieżnie przeprowadził postępowanie dowodowe, dodatkowo przerzucając de facto ciężar dowodu na wnioskującego. Poza tym organ I instancji, ustalając, jaki rodzaj pomocy ewentualnie przysługiwałby podatnikowi błędnie zakwalifikował ją jako pomoc publiczną co doprowadziło do błędnego zastosowania przepisów art. 67b ustawy Ordynacja podatkowa i w efekcie do odmowy umorzenia zaległości podatkowych ze względu na aktualną kondycję finansową podatnika. Zdaniem odwołującego się zaskarżona decyzja nie została oparta na zasadzie uznania administracyjnego, ale na zasadzie dowolności, co jest wprost sprzeczne z wykładnią tego pojęcia.
Decyzją z dnia 14 czerwca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b § 1 pkt 2, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy dokonał identycznych ustaleń faktycznych , jak organ I instancji oraz wyprowadził takie same wnioski, które prowadziły do odmowy umorzenia zaległości podatkowych Fundacji. Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo rozpatrzył wniosek z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy społecznej (tj Dz.U. z 2007 r. Nr 59, poz.404 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z zapisami Statutu Fundacja na Rzecz Rozwoju Sportu, Turystyki i Rekreacji "W " realizuje swoje cele poprzez gromadzenie środków finansowych i zasobów materialnych oraz prowadzenie działalności gospodarczej dla pozyskania środków na realizację celów statutowych. Bezspornym zatem było, że Fundacja jest podmiotem wpisanym do rejestru przedsiębiorców i prowadziła działalność gospodarczą w postaci najmu powierzchni magazynowych, zaległy podatek jest należny za nieruchomość przy ul. S., na której postawione są dwa magazyny stanowiące przedmiot najmu , a zaległości objęte wnioskiem dotyczyły nieruchomości, które były wykorzystywane w celach komercyjnych. Kolegium wskazało też , że Fundacja, która zastrzegła sobie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez odpowiednie zapisy zarówno w statucie Fundacji, jak i w rejestrze przedsiębiorców, musi być uznana za podmiot gospodarczy, ze wszystkimi tego konsekwencjami, także w zakresie prawnopodatkowym. Zatem, w opinii Kolegium, w niniejszej sprawie koniecznym było łączne spełnienie przesłanek wynikających z prawa krajowego (przepisy Ordynacji Podatkowej) oraz z przepisów prawa europejskiego (m.in. rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art.87 i art.88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.U. UE L 379.5. z 28 grudnia 2006 r.)). Ponadto Kolegium zauważyło, że w załączniku I do Rozporządzenia Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu wskazano, iż za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarcza bez względu na jego formę prawna. Natomiast według unijnego prawa konkurencji działalnością gospodarcza będzie (rozumiane szeroko) oferowanie na rynku towarów bądź świadczenie na nim usług. Jako że Fundacja "W " jest podmiotem wpisanym do Rejestru przedsiębiorców, który oferował usługi w formie najmu powierzchni magazynowych na otwartym rynku, należało uwzględnić art. 67 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie ulgi podatkowej. Kolegium podkreśliło, że od chwili wejścia w życie rozporządzenia Komisji WE nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379) (tj. od dnia 1 stycznia 2007 r.), wykluczona została możliwość przyznania takiej pomocy podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej, czyli tzw. "przedsiębiorstwom zagrożonym" (art. 1 pkt 1 lit. h rozporządzenia). Zgodnie z zawartym w Komunikacie Komisji w sprawie wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C.04.244.2) rozumieniem pojęcia "przedsiębiorstwa zagrożonego" za takie należy uznać przedsiębiorstwo charakteryzujące się m. in. rosnącymi stratami, malejącym obrotem, zwiększaniem się zapasów, nadwyżką produkcji, zmniejszającym się przepływem środków finansowych, rosnącym zadłużeniem, rosnącymi kwotami odsetek i zmniejszającą się lub zerową wartość aktywów netto. Zd. Kolegium z zebranego materiału dowodowego wynika, że Fundacja jest przedsiębiorstwem zagrożonym". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 557/09) wskazał, że postawienie podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w stan likwidacji oznacza wszak, iż mamy do czynienia z zagrożonym przedsiębiorcą, zaś pomoc de minimis, jak wynika ze wskazanych aktów prawa wspólnotowego, ma na celu wsparcie przedsiębiorcy, jeśli jest szansa samodzielnego przezwyciężenia przez nie trudności, pomocy tej nie stosuje się natomiast w stosunku do podmiotów gospodarczych znajdujących się w trudnej sytuacji. Skoro więc podmiot jest w likwidacji, to oczywistym jest, iż nie ma szans odwrócenie tej sytuacji, nawet przy pomocy publicznej. Z tego względu - zdaniem Sądu - zbędne w takiej sytuacji jest analizowanie spełnienia przesłanek przyznania pomocy publicznej. Kolegium wskazało również, że w wyroku z dnia 11 maja 2012 r. (sygn. akt II FSK 2257/10) -oddalającym skargę kasacyjna na ww. wyrok WSA w Łodzi - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ otrzymawszy wniosek przedsiębiorcy o ulgę podatkową powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy dotyczy on ulgi uprawniającej organ podatkowy do załatwienia sprawy tego rodzaju. Dopiero w drugiej kolejności organ powinien poddać wniosek ocenie pod kątem kryteriów, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Zasadnym jest wiec stanowisko Sądu, że skoro podmiot nadal pozostaje w likwidacji i nie prowadzi działalności gospodarczej, oznacza to, że jest on przedsiębiorcą zagrożonym, a to oznacza, że nie spełnia kryteriów koniecznych do przyznania pomocy de minimis określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (DZ.U. UE L 2006, Nr 379, s. 5). Konsekwencją powyższego stwierdzenia, opartego na ocenie sytuacji ekonomicznej podatnika, jest uznanie, że brak jest podstaw do rozważenia wniosku w oparciu o art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Podobnie stwierdził NSA w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 518/08, wskazując, że organy powinny badać, czy wniosek przedsiębiorcy dotyczący pomocy de minimis, spełnia wymogi określone w przepisach wspólnotowych dla tego trybu udzielania tym podmiotom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, a dopiero w przypadku spełnienia tych wymogów, czy za przyznaniem pomocy przemawia ważny interes publiczny lub ważny interes podatnika. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Fundacja na Rzecz Rozwoju Sportu, Turystyki i Rekreacji "W" W K. zarzuciła, iż decyzja ta narusza art. 67a §1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa przez niezbadanie istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych tj. ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, art. 67b § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa przez uznanie, ze pomoc, której miałby udzielić organ podatkowy skarżącemu jest pomocą publiczną i należy do niej stosować przepisy prawa unijnego, art. 121 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieudzielenie skarżącemu niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego, w sytuacji, gdy oczywiste było, że wniosek, który złożył nie jest właściwy w odniesieniu do jego sytuacji faktycznej oraz art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tak by ustalić istnienie ważnego interesu skarżącego i interesu publicznego, czego skutkiem było wydanie błędnej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Podstawą do uchylenia zaskarżonego aktu jest zgodnie z treścią tego przepisu naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala ją, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
W nin. sprawie Sąd nie stwierdził, by organy podatkowe dopuściły się naruszeń prawa, skutkujących potrzebą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji. Przede wszystkim w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych , następnie ustalenia te prawidłowo odniosły do przywołanych w decyzjach przepisów prawa, by ostatecznie nie uwzględnić wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Stwierdzić bowiem trzeba , że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji był art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj.Dz.U. z 2012r. poz.749 ze zm.) zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe. Treść art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi zaś, że organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Taka regulacja sprawia, że postępowanie w tym zakresie wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego umorzeniem zaległości podatkowej, który winien przy tym wykazać istnienie po jego stronie ważnego interesu lub interesu publicznego. Decyzja organu określona w art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zakresie pomocy de minimis, tak jak wszystkie decyzje dotyczące ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, ma charakter uznaniowy. Organ zatem może, a nie musi przyznać wnioskowaną przez podatnika ulgę, nawet wtedy, gdy spełnione są przesłanki pozytywnego rozstrzygnięcia, określone tym przepisem. Wyraźnie to wynika z użytego zarówno w art. 67b § 1, jak i w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej sformułowania "organ podatkowy (...) może". Podmiot ubiegający się o pomoc de minimis, zobowiązany jest do przedstawienia danych wymienionych, w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 roku w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de mnimis (Dz. U. Nr 53 poz. 311).
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały , iż wniosek w przedmiotowej sprawie należało rozpatrzyć z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z postanowieniami statutu celem Fundacji na Rzecz Rozwoju Sportu, Turystyki i Rekreacji "W" było stwarzanie warunków ekonomicznych, organizacyjnych, szkoleniowych i prawnych do rozwoju sportu, turystyki i rekreacji w Rzeczpospolitej Polskiej polegających na wspieraniu organizacyjno-finansowym działalności sportowej WKS "W" w K., udzielaniu pomocy materialnej, merytorycznej i organizacyjnej służącej temu rozwojowi, finansowaniu i organizowaniu zawodów i imprez sportowych, rozrywkowych, turystycznych i rekreacyjnych. Zgodnie zaś z zapisami statutu Fundacja realizowała swoje cele poprzez gromadzenie środków finansowych i zasobów materialnych oraz prowadzenie działalności gospodarczej dla pozyskania środków na realizację celów statutowych. Nie budzi zatem wątpliwości, że Fundacja była podmiotem wpisanym do rejestru przedsiębiorców i prowadziła działalność gospodarczą w postaci najmu powierzchni magazynowych. Zaległy podatek od nieruchomości jest należny za nieruchomość przy ul. S., na której posadowione są dwa magazyny stanowiące przedmiot najmu. Zaległości objęte wnioskiem dotyczyły nieruchomości, które były wykorzystywane w celach komercyjnych. W tym stanie rzeczy, skoro Fundacja zastrzegła sobie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez odpowiednie zapisy zarówno w statucie Fundacji, jak i w rejestrze przedsiębiorców,to musi być uznana za podmiot gospodarczy, ze wszystkimi tego konsekwencjami, także w zakresie prawnopodatkowym. A zatem w niniejszej sprawie, aby móc przyznać wnioskowaną ulgę podatkową, koniecznym było łączne spełnienie zarówno przesłanek wynikających z prawa krajowego tj. przepisów Ordynacji podatkowej, jak i z przepisów prawa europejskiego - w tym postanowień rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L 379.5 z 28 grudnia 2006 r.). Zwrócić należy uwagę, że w załączniku I do Rozporządzenia Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu wskazano, iż za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Natomiast działalnością gospodarczą, według unijnego prawa konkurencji, będzie zaś (rozumiane bardzo szeroko) oferowanie na rynku towarów bądź świadczenie na nim usług. Fundacja W. jest podmiotem wpisanym do rejestru przedsiębiorców, który oferował usługi w formie najmu powierzchni magazynowych na otwartym rynku. Zatem rozpatrując wniosek o udzielenie ulgi podatkowej należało uwzględnić art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Powyższe zaś oznaczało, że dla przyznania ulgi koniecznym było łączne spełnienie zarówno przesłanek wynikających z prawa krajowego tj. przepisów Ordynacji podatkowej jak i z przepisów prawa europejskiego - w tym postanowień rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L 379.5 z 28 grudnia 2006 r.). Jak wynika z ww. rozporządzenia organ podatkowy samodzielnie rozstrzyga, czy są spełnione przesłanki udzielenia tego rodzaju pomocy. Pomoc ta może być udzielona, jeżeli podatnik nie uzyskał pomocy przekraczającej 200.000 euro. Pomoc tę sumuje się na takiej zasadzie, że dodaje się pomoc uzyskaną w roku bieżącym i 2 latach poprzedzających. Kumulacji podlega nie tylko pomoc de minimis, ale również innego rodzaju pomoc uzyskana przez podatnika na ten sam cel. Przyjęto przy tym założenie, że udzielenie pomocy de minimis do określonej wysokości (od 1 stycznia 2007 r. jest to 200.000 EUR a w niektórych sektorach 100.000 EUR) w dowolnie ustalonym okresie trzech lat budżetowych nie wpływa na handel między państwami, nie zakłóca i nie grozi zakłóceniem konkurencji a więc nie będzie naruszać zakazu z art. 87 TWE (vide: preambuła oraz art. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Komisji WE). Organ podatkowy przyznaje ulgi w ramach pomocy de minimis w oparciu o określone w Ordynacji podatkowej przesłanki, tj. "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". Wskazane wyżej przesłanki dopuszczalności pomocy udzielanej przedsiębiorcom, nawet jeśli mają charakter przesłanek pozytywnych, w żadnej mierze nie nakazują udzielenia pomocy. Odmowa udzielenia pomocy de minimis nie może więc stanowić naruszenia cyt. aktów prawa wspólnotowego. Naruszeniem norm tego prawa przez organy decydujące o przyznaniu pomocy byłoby natomiast jej udzielenie niezgodnie z przepisami traktatowymi oraz przepisami rozporządzenia Komisji WE.
Należy podkreślić raz jeszcze, że udzielenie przewidzianej w art. 67b § 1pkt 2 Ordynacji podatkowej pomocy de minimis ma charakter uznaniowy i wymaga ustalenia przez organ podatkowy, że pomoc ta jest uzasadniona ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym a więc, że spełnione są przesłanki określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przy jednoczesnym ustaleniu, że pomoc nie naruszy warunków wynikających z postanowień rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L 379.5 z 28 grudnia 2006 r.)
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organy analizowały regulacje prawne z zakresu pomocy de minimis. Na podstawie przedłożonych informacji i dokumentów dokonały ich analizy pod kątem spełnienia warunków określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa unijnego. Organy stwierdziły, że przedłożone dokumenty wskazują, iż Fundacja odnotowuje rosnące straty (nadwyżka kosztów nad przychodami na koniec 2010 r. wynosiła 21 918,27 zł, a na koniec 2011 r. 45 964,26 zł). Poza zaległością z tytułu podatku od nieruchomości Fundacja posiada zadłużenie m. in. wobec Banku Pekao, Agencji Mienia Wojskowego, Sądu Rejonowego, Urzędu Skarbowego. W 2003 r. Prezydent Miasta K. naliczył Fundacji dodatkową roczną opłatę za użytkowanie wieczyste - do zapłaty pozostało 7950470,00 zł plus odsetki za zwłokę i koszy komornicze. Dochody z dzierżawy uzyskiwane od PPHU "A" podlegały w całości zajęciu komorniczemu, a pozostałe pozyskane środki przeznaczone były na regulowanie bieżących zobowiązań i opłat związanych z postępowaniem likwidacyjnym. Fundacja nie posiada żadnego mienia ani środków finansowych, a opłaty związane z likwidacją regulowane są z prywatnych pieniędzy Likwidatora, który nie pobiera żadnego wynagrodzenia. Podatnik przedłożył również druk formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis będący załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 roku (póz. 311) z którego wynika, iż Fundacja nie jest w stanie odzyskać płynności finansowej, odnotowuje rosnące straty, maleją obroty, zmniejsza się przepływ środków finansowych i zwiększa się suma zadłużenia wnioskodawcy, w tym kwoty odsetek od zobowiązań, a ponieważ podatnik nie reguluje swoich zobowiązań podlegają one egzekucji komorniczej.
Zauważyć należy za organami obu instancji, że od chwili wejścia w życie rozporządzenia Komisji WE nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379) (tj. od dnia 1 stycznia 2007 r.), wykluczona została możliwość przyznania takiej pomocy podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej, czyli tzw. "przedsiębiorstwom zagrożonym" (art. 1 pkt 1 lit. h rozporządzenia). W rozporządzeniu nie zostało zdefiniowane pojęcie takiego podmiotu, ale w tej materii znajduje się odesłanie do Komunikatu Komisji w sprawie wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C.04.244.2). Zgodnie z zawartym w cytowanych wytycznych rozumieniem pojęcia "przedsiębiorstwa zagrożonego" za takie należy uznać przedsiębiorstwo charakteryzujące się m. in. rosnącymi stratami, malejącym obrotem, zwiększaniem się zapasów, nadwyżką produkcji, zmniejszającym się przepływem środków finansowych, rosnącym zadłużeniem, rosnącymi kwotami odsetek i zmniejszającą się lub zerową wartość aktywów netto.
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego Fundacja odnotowuje rosnące straty i posiada zadłużenie wobec innych podmiotów, a zatem Fundacja jest "przedsiębiorstwem zagrożonym" we wskazanym wyżej rozumieniu.
Sąd rozpoznający nin. skargę w pełni podzielił też stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2257/10 (vide: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ otrzymawszy wniosek przedsiębiorcy o ulgę podatkową powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy dotyczy on ulgi uprawniającej organ podatkowy do załatwienia sprawy tego rodzaju. Dopiero w drugiej kolejności organ powinien poddać wniosek ocenie pod kątem kryteriów, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Skoro zaś podmiot pozostaje w likwidacji i nie prowadzi działalności gospodarczej, oznacza to, że jest on przedsiębiorcą zagrożonym, a to z kolei oznacza, że nie spełnia kryteriów koniecznych do przyznania pomocy de minimis określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (DZ.U. UE L 2006, Nr 379, s. 5). Konsekwencją powyższego stwierdzenia, opartego na ocenie sytuacji ekonomicznej podatnika, jest uznanie, że brak jest podstaw do rozważenia wniosku w oparciu o art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Podobnie stwierdził NSA w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 518/08 (vide: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazując, że organy powinny badać, czy wniosek przedsiębiorcy dotyczący pomocy de minimis, spełnia wymogi określone w przepisach wspólnotowych dla tego trybu udzielania tym podmiotom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, a dopiero w przypadku spełnienia tych wymogów, czy za przyznaniem pomocy przemawia ważny interes publiczny lub ważny interes podatnika.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd uznał zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 , art. 67b§ 1 pkt 1 oraz art. 187§ 1 Ordynacji podatkowej za nieuzasadnione. Nie dopatrzył się Sąd także naruszenia przez organy obu instancji zasady z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej. W ramach zasady określonej tym przepisem organy nie są uprawnione do precyzowania czy też sugerowania zmiany treści wniosku w zależności od wyników przeprowadzonego postepowania dowodowego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło