I SA/Kr 1369/21

WyrokWSA w Krakowie2022-02-15

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Inga Gołowska, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek za marzec 2020 r. z powodu niezłożenia deklaracji rozliczeniowej do dnia 30 czerwca 2020 r., mimo że płatniczka twierdziła, iż dokumenty zostały złożone w siedzibie ZUS w formie papierowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ ZUS nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy deklaracja za marzec 2020 r. została złożona w terminie. Organ nie wykazał, że istniała procedura umożliwiająca jednoznaczne ustalenie daty złożenia pisma w przypadku korzystania ze skrzynki podawczej, a przerzucanie ryzyka zaginięcia wniosku na stronę było niedopuszczalne. Sąd wskazał również na możliwość zastosowania przepisów dotyczących przywrócenia terminu w związku z pandemią COVID-19.
Stan faktyczny
K.Z. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za marzec 2020 r. na podstawie ustawy o COVID-19. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił zwolnienia, wskazując, że deklaracja rozliczeniowa za marzec 2020 r. została złożona po terminie (24 lipca 2020 r. zamiast do 30 czerwca 2020 r.). K.Z. twierdziła, że dokumenty zostały złożone w siedzibie ZUS w formie papierowej do skrzynki lub przekazane pracownikowi. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez ZUS, K.Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Waldemar Michaldo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 17 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 11 sierpnia 2020 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. działając na zasadzie art. 31zq ust 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. póz. 374, z późn. zm.) – dalej w skrócie ustawa o COVID -19 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. póz. 266, z późn. zm.), odmówił płatniczce K.Z. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc marzec 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył przepis art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID – 19, po czym zauważył, iż zgodnie z art.31zq ust.3 ustawy o COVID – 19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów należnych za marzec, kwiecień, maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. ZUS wskazał, iż z uwagi na fakt, że do dnia 30 czerwca 2020 r. płatniczka nie złożyła deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za marzec 2020r. - nie spełniła ona warunku do zwolnienia z opłacania składek za miesiąc marzec 2020r. Deklarację rozliczeniową wraz z raportami imiennymi za wskazany miesiąc płatniczka przesłała 24 lipca 2020r. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy płatniczka podniosła m.in., iż dokumenty za miesiąc marzec, kwiecień, maj zostały przekazane do ZUS w formie papierowej w kopertach i wrzucone do kartonowej skrzyni. Innym razem dokumenty w kopertach zostały zabrane przez Panią z informacji ZUS. Płatniczka wskazała, iż dokumenty były przekazywane przez jej córkę A.Z. Taka forma przekazu nie dostarczyła płatniczce żadnego potwierdzenia odbioru. Po otrzymaniu pisma o niedostarczeniu deklaracji ZUS złożyła je ponownie. Rozpoznając przedmiotowy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie decyzją z dnia 17 września 2020r. znak nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 11 sierpnia 2020 r. Organ po przytoczeniu m.in. treści art.31zq ust.3 i 8 ustawy o COVID -19, a także art.138 § 1 k.p.a. i art.47 u.s.u.s. oraz przypomnieniu dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, iż po ponownej analizie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ustalił, że deklarację rozliczeniową za marzec 2020 r. płatniczka złożyła dopiero 24 lipca 2020 r. Nie spełniła zatem określonego w art.31zq ust.3 ustawy o COVID-19 warunku dającego podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Ponadto ZUS wskazał, iż dokonał weryfikacji wpływu dokumentów składanych przez płatniczkę jak i jej córkę w okresie kwiecień -czerwiec 2020r. Nie odnotowano wpływu deklaracji rozliczeniowych płatniczki. W związku z powyższym ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z opisaną powyżej decyzją ZUS nie zgodziła się K.Z., która wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W wywiedzionej skardze płatniczka podniosła ponownie, iż deklaracje zostały złożone w siedzibie ZUS w T. przez jej córkę A.Z. do kartonowych pudeł umieszczonych przy wejściu do budynku. Innym razem deklaracje zostały przekazane Pani z obsługi. Skarżąca zaznaczyła, iż podczas pandemii jej córka składała różne dokumenty, ubiegając się m.in. o pomoc z tarczy antykryzysowej. Skarżąca wskazała, iż ograniczyła wychodzenie z domu do minimum ponieważ jest osobą starszą, chorującą na astmę. Autorka skargi wskazała ponadto, iż nie posiada niestety żadnych potwierdzeń złożenia wszystkich dokumentów w tamtym czasie, zatem trudno jest jej udowodnić cokolwiek. Deklaracje zostały złożone po raz kolejny w ZUS, gdyż otrzymała pismo ponaglające z ZUS. Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o wydanie pozytywnej decyzji dotyczącej jej prośby o umorzenie składek za wskazany miesiąc. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w niniejszej sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie w odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca podała adres na platformie ePUAP, z kolei ZUS zawnioskował o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a w przypadku braku możliwości rozpoznania spawy w tym trybie zawnioskował o przeprowadzenie rozprawy zdalnej podając adres na platformie ePUAP. Wskazany przez organ adres na platformie ePUAP okazał się adresem nieprawidłowym. Z uwagi na fakt, iż zgodnie z przesłanym stronom pouczeniem udział stron w rozprawie zdalnej mógłby się odbywać wyłącznie po wskazaniu przedmiotowego adresu na przedmiotowej platformie Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie zarządzeniem z 1 lutego 2022r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią organu na skargę. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej "k.p.a."), lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna w zakresie w jakim doprowadziła do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli Sądu, jest decyzja ZUS Oddział w T., którą organ odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc marzec 2020 r. Zasadniczą przesłanką przedmiotowej odmowy w ocenie ZUS był brak złożenia przez skarżącą deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za miesiąc marzec 2020r. do dnia 30 czerwca 2020 r. W tym kontekście należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. albo 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Stosownie do art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., płatnik składek przekazuje do Zakładu nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, następuje w drodze decyzji (art. 31 zq ust. 7 ustawy). Jak już zauważono powyżej w zaskarżonej decyzji ZUS stwierdził, że przyczyną odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020r. był brak złożenia przez płatnika stosownej deklaracji do dnia 30 czerwca 2020r. Stanowisko organu w tym zakresie jest niezwykle lakoniczne. W szczególności ZUS wskazał, iż dokonał weryfikacji wpływu dokumentów składanych przez płatniczkę jak i jej córkę w okresie kwiecień - czerwiec 2020r. Nie odnotowano wpływu deklaracji rozliczeniowych płatniczki. Teść zaskarżonej decyzji, a także analiza akt sprawy nie daje odpowiedzi w jaki sposób dokonano weryfikacji składanych przez płatniczkę jak i jej córkę dokumentów do ZUS w przedmiotowym okresie. Jak trafnie zauważył WSA w Krakowie w wyroku z dnia 17 listopada 2021r. sygn. I SA/Kr 1144/21 w podobnym stanie faktycznym sprawy, a które to stanowisko tut. Sąd we całości podziela i przyjmuje za własne - przypomnieć należy, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Przeprowadzone przez ZUS postępowanie administracyjne, a w konsekwencji i sama decyzja, nie spełnia standardów określonych w przywołanych przepisach. W szczególności organ nie wykazał aby przeprowadził rzetelne postępowanie w celu ustalenia, czy płatniczka istotnie złożyła deklarację za miesiąc marzec 2020 r. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie okoliczności dotyczące sposobu wnoszenia pism do Oddziału ZUS w T. w okresie od marca do 30 czerwca 2020 r. można odtworzyć jedynie poprzez przeprowadzenie drobiazgowego postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego organ ustali, jak wyglądało wyjmowanie pism ze skrzynki, rejestracja dokumentów i w jakim trybie odbywało się ich przekazywanie właściwym komórkom organu oraz jakie gwarancje procesowe praw strony temu towarzyszyły (np. odnotowanie daty wpływu na wniosku). W tej sytuacji samo stwierdzenie organu, odnośnie dokonanej weryfikacji niepoparte żadnymi konkretnymi i weryfikowalnymi ustaleniami, uznać należy za niewystarczające. Poza korespondencją e-mail pomiędzy pracownikami organu, mającą charakter wewnętrzny, zgodnie z którą nie odnaleziono deklaracji skarżącej, organ nie przedstawił w aktach sprawy jakichkolwiek innych okoliczności i dowodów wskazujących na taki stan rzeczy. Na marginesie Sąd wskazuje, że nie ma najmniejszych przeciwwskazań, zwłaszcza w czasie epidemii, aby za dowód uznać korespondencję wewnętrzną organu administracji prowadzoną przy pomocy poczty elektronicznej. Jednak w sytuacji, gdy dana komórka organizacyjna ZUS, działa jako organ prowadzący postępowanie administracyjne, w którym dokonuje ustaleń faktycznych w kwestiach istotnych dla sprawy, powinna zwracać się o udzielenie informacji do statutowych komórek organizacyjnych określonych w statucie ZUS (obecnie rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. z 2021 r. poz. 431) i regulaminie organizacyjnym ZUS (obecnie załącznik do zarządzenia Nr 92 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2010 r. tekst ujednolicony z dna 1 czerwca 2021 r. https://bip.zus.pl/o-zus/regulamin-organizacyjny-zakladu), a nie poszczególnych pracowników komórek organizacyjnych). Zachowanie takiej formy korespondencji gwarantuje, że będzie to oficjalne, zweryfikowane stanowisko danej komórki organizacyjnej ZUS, a nie pracownika tej komórki organizacyjnej i że odpowiedzi udzieli osoba mająca uprawnienie do udzielenia takiej odpowiedzi zgodnie z regulaminem organizacyjnym ZUS. Zdaniem Sądu organ decydując się na przyjmowanie korespondencji za pośrednictwem skrzynki wystawionej przy wejściu do ZUS Oddział w T., bez potwierdzania jej przyjęcia, był zobowiązany do wprowadzenia procedury, na podstawie której istniałaby możliwość jednoznacznego ustalenia, czy dane pismo w określonym dniu zostało złożone, czy też nie. Z akt sprawy i z decyzji nie wynika, aby taka procedura była wprowadzona. Nie wprowadzając takiej procedury, całe ryzyko, że wniosek zaginie, organ przerzucił na podmiot składający wniosek. Taką sytuację Sąd uznaje za niedopuszczalną, gdyż jest to niezgodne z zasadą praworządności i zaufania do organów administracji. Obciążając skarżącą obowiązkiem wykazania, że dokument złożyła w terminie, organ nie uwzględnił, czy przy procedurze składania wniosków do skrzynki miała ona w ogóle możliwość wykazania tego w inny sposób, niż na podstawie własnych wyjaśnień oraz ewentualnego wskazania świadków tej czynności (podkreślenie Sądu). Wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zd. pierwsze K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie do art. 75 § 2 K.p.a., jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 K.p.a. stosuje się odpowiednio. Podsumowując Sąd wskazuje, że ZUS w sposób oczywisty naruszył przepisy art. 7, art. 75 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadzone postępowanie i zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenia nie pozwalają bowiem na jednoznaczne ustalenie, że deklaracja za miesiąc marzec nie została złożona w terminie do skrzynki podawczej organu umieszczonej przy wejściu do siedziby Oddziału ZUS w T. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ przeprowadzi postępowanie dowodowe na okoliczność składania pism do organu za pośrednictwem skrzynki podawczej umieszczonej przy wejściu do siedziby Oddziału ZUS w T. W szczególności organ ustali, kiedy w omawianym okresie zostały otwarte skrzynki zawierające korespondencję i kto dokonywał otwarcia tych skrzynek, oraz zweryfikuje, czy istotnie była stosowna praktyka, aby pracownicy ZUS odbierali korespondencję bezpośrednio od petentów bez jakiegokolwiek potwierdzenia ich złożenia. W dalszej kolejności organ ustali, kto ewentualnie ewidencjonował i rozdysponowywał złożone pisma, które znajdowały się w skrzynkach i do których komórek organizacyjnych organu zostały przekazane. W sytuacji, gdy organ nie ewidencjonował pism, które znajdowały się w skrzynkach, tylko bezpośrednio pisma były przekazywane do poszczególnych komórek organizacyjnych bez stosownych dekretacji, organ podejmie drobiazgowe działania w celu poszukiwania wniosku w poszczególnych komórkach organizacyjnych. W przypadku, gdy przedmiotowy wniosek nie odnajdzie się w zasobach organu, organ powinien skorzystać z możliwości przesłuchania w charakterze świadka córki skarżącej A.Z. na okoliczność składania przez nią deklaracji K.Z. za miesiąc marzec 2020r. Czynności procesowe dokonywane w trakcie postepowania organ udokumentuje w formie procesowej przewidzianej w przepisach art. 67- art. 72 K.p.a. Po zgromadzeniu materiału dowodowego organ dokona jego oceny w świetle art. 80 K.p.a., uwzględniając przy tej ocenie okoliczność, że skoro dopuścił sposób wnoszenia pism, który może wywoływać wątpliwości jak w niniejszej sprawie, to nie może negatywnych skutków takiego rozwiązania niejako z automatu przenosić na stronę. W sytuacji, gdy przeprowadzone postepowanie wyjaśniające nie potwierdzi wniesienia przez skarżącą przed dniem 30 czerwca 2020r. deklaracji za marzec 2020r. organ winien zastosować w realiach niniejszej sprawy art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w ślad za stanowiskiem WSA w Krakowie zawartym w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 903/21 – które to stanowisko Sąd w całości podziela i przyjmuje za własne - zawraca uwagę na obowiązujący od 16 grudnia 2020 r. przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Co niezwykle istotne, ww. przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć przepis ten wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, to jest 16 grudnia 2020 r., to niewątpliwie obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został zaś ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21; w Szczecinie z 23 września 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 593/21, w Poznaniu z 8 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 160/21 i sygn. akt . III SA/Po 162/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1332/21). Sąd dostrzega, że w dacie wydania decyzji w niniejszej sprawie tj. dnia 11 sierpnia 2020 r. oraz 17 września 2020r., przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie obowiązywały, jednak nie mogą one być obecnie przez sąd i organ pomijane. Przywołana regulacja wyznacza bowiem również kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie o COVID-19 tej daleko idącej i bardzo korzystnej z punktu widzenia interesów płatników regulacji prawnej. Podkreślić też zdecydowanie należy, że płatnicy składek nie powinni być traktowani w różny sposób w zależności jedynie od tego, kiedy zostanie złożona deklaracja, tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czy też po tej dacie, co ma bezpośrednie znaczenie jeśli chodzi o obowiązki organu pouczania w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Rozpatrując ponownie sprawę organ, na podstawie przepisu art. 153 P.p.s.a. zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu. Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że skarżąca, po pierwsze była zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie skarżąca w sprawie występowała osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Po trzecie działając osobiście, nie wykazała, że poniosła wydatki niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło