I SA/Kr 1370/18

WyrokWSA w Krakowie2019-08-30

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Grażyna Firek, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej może zostać uchylone z powodu braku w aktach sprawy prawidłowego dowodu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ w aktach administracyjnych brak było prawidłowego dowodu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z zasadą orzekania na podstawie akt sprawy, brak ten uniemożliwia ocenę legalności decyzji i skutkuje uchyleniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd podkreślił, że wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być uwzględniane na korzyść strony wnoszącej odwołanie, zgodnie z prawem do sądu.
Stan faktyczny
Spółka V. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P.-Z. w sprawie podatku od nieruchomości. Spółka argumentowała, że nie odebrała korespondencji z powodu problemów finansowych i utraty lokalu, co skutkowało brakiem winy w uchybieniu terminu. SKO odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że Spółka nie wykazała braku winy, a decyzja została skutecznie doręczona w trybie zastępczym na adres ujawniony w KRS.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądza od SKO na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Grażyna Firek NSA Krystyna Kutzner Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł (sto złotych). Postanowieniem z dnia 27 września 2018 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. - Z. z dnia 18 kwietnia 2018r. znak: [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 rok. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Spółka nie odebrała korespondencji z urzędu, i dowiedziała się o nie dopiero w dniu 15 czerwca 2018 roku od Banku R. w związku z zajęciem rachunku bankowego przez gminę. Spółka podkreśliła także, że utraciła adres, ponieważ z powodu problemów finansowych wypowiedziano jej umowę najmu lokalu w K. o czym urząd był informowany. Dlatego zdaniem wnioskodawcy wykazany został brak winy Spółki w odbiorze korespondencji, a co za tym idzie wniosek o przywrócenie terminu, zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, jest zasadny. Uzasadniając odmowę przywrócenia termonu organ stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki o których mowa w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. W szczególności wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że podawana przez niego przyczyna była nie do przewidzenia i nie do przezwyciężenia przy użyciu maksymalnego w danych warunkach wysiłku. Podkreślono, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w zasadzie jednolicie, że przywrócenie terminu wyklucza każdy rodzaj winy. Usprawiedliwiają je okoliczności nagłe, nieprzewidywalne, takie, których strona dbająca należycie o swoje interesy nie mogła przewidzieć i im zapobiec. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Podkreślono, że argumenty zawarte we wniosku nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla przyjęcia braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Z dołączonego do akt sprawy potwierdzenia odbioru jednoznacznie wynika, że przedmiotowa decyzja doręczona została skutecznie w dniu 7 maja 2018r. w zastępczym trybie przewidzianym art. 151 §1 w związku z art. 150 Ordynacji podatkowej na adres siedziby Spółki V. ujawniony w KRS od dnia 20 grudnia 2016r. do chwili obecnej tj. [...] Z przekazanych akt sprawy wynika również, że adresem tym posługiwała się niniejsza Spółka w ostatnio złożonej w dniu 20 listopada 2017r. do Urzędu Miasta i Gminy P. - Z. deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2017. Ponadto organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 5 lipca 2018r. jednoznacznie stwierdza, iż o zmianie adresu siedziby Spółki nie był informowany organ podatkowy. Dlatego w takiej sytuacji nie można przyjąć, że nie odebranie odwołania pod adresem siedziby wskazanym w KRS, na co powołuje się wnioskodawca, było okolicznością nadzwyczajną a terminowe złożenie odwołania stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody. Ponadto wskazano, że art. 151 § 1 Ordynacji podatkowej, traktując o lokalu siedziby, nawiązuje do konkretnego adresu, który wynika z Krajowego Rejestru Sądowego, o ile określony podmiot podlega wpisowi do tego rejestru. W myśl treści art. 17 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 986) domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271 dalej jako p.p.s.a ) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Podstawą faktyczną wydania orzeczenia jest zatem materiał zgromadzony przez organy administracyjne w toku prowadzonego przez nie postępowania. Poza tym Sąd może tylko w ograniczonym zakresie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe ale jedynie z dokumentów na co zezwala art. 106 § 3 p.p.s.a. bierze także pod uwagę fakty powszechnie znane ( art. 106 § 3 p.p.s.a.) W orzecznictwie podkreśla się, że zasada, iż sąd orzeka " na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt wynikają i które legły u podstaw wydania zaskarżonego aktu ( patrz wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2016 r sygn. akt II GSK 357/15). Przy czym legalność tę sąd bada na podstawie stany faktycznego i prawego istniejącego w dniu wydania tego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego jaka zaistniała po tej dacie nie powinna mieć już wpływu na wynik kontroli sądu. Z zasady, iż sąd opiera swoje rozstrzygnięcie na aktach sprawy wynik także, iż na treść rozstrzygnięcie nie mogą mieć wpływu inne dokumenty niż te zgromadzone w aktach administracyjnych (z wyjątkiem wskazanym w art. 106 §§ 3 i 4 p.p.s.a. które w tym przypadku nie zachodzą). W omawianej sprawie zgromadzone w aktach administracyjnych materiały obejmują niepotwierdzone za zgodność kserokopie. Brak jest natomiast oryginałów kluczowych w omawianej sprawie dokumentów, a więc dowodów doręczenia decyzji Organu I Instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Nie można także uznać, że organ I instancji dokonał odtworzenia akt, jak zdaje się to sugerować w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Samo przesłanie spornych kserokopie dokumentów wraz z podpisanym przez Burmistrza Miasta i Gminy P. [...] pismem przewodnim nie może być uznane za odtworzenie akt. Co prawda przepisy ordynacji podatkowej nie zawierają regulacji dotyczących odtworzenia akt, jednakże zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie uznaje się, że w tym zakresie należy stosować przepisy Działu IX ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 292 który nakazuje włączać do akt poświadczonych urzędowo odpisów zaginionych dokumentów. Chodzi przy tym o wskazanie kto dokument odtworzył i w oparciu o jakie materiały. Mogą to być zatem posiadane przez urząd kserokopie, ale powinny być one poświadczone przez Urząd. Samo pismo przewodnie jest w tym zakresie niewystarczające. Dokonując wykładni wyżej omówionych przepisów należy także zwrócić uwagę na treść art. 45 Konstytucji RP zgodnie z którym każdy ma prawo do rozpoznania prawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W związku z tym szczególnie rygorystycznie powinny być przestrzegane wymogi formalne uprawniające organy władzy publicznej do odrzucania środków zaskarżania, co w praktyce prowadzi do pozbawiania strony prawa do sądu. Dlatego też wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być uwzględniane na korzyść strony wnoszącej odwołanie. Z tego też względu uchylono zaskarżone postanowienie bowiem w aktach administracyjnych brak jest prawidłowego dowodu doręczenia decyzji, co skutkowało uchyleniem w sprawie sygn. akt I SA/Kr 1369/18 postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dalszym toku postępowania organu uwzględnią powyższą wykładnię.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło