I SA/Kr 1372/14

|Sygn. akt I SA/Kr 1372/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Paweł Dąbek (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r., sprawy ze skargi J.Z., przy uczestnictwie A.Z., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 26 czerwca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r., - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją nr [...] dnia 26 czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) utrzymało w mocy decyzję nr [...] Burmistrza Gminy C. z dnia 27 marca 2013 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2013. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach. Burmistrz Gminy C. decyzją z dnia 27 marca 2013 r. w ustalił J.Z. (dalej: skarżącemu) oraz A.Z. (dalej: uczestniczce postępowania) łączne zobowiązanie podatkowe za rok 2013 w wysokości 157 zł. Organ ustalił wysokość podatku rolnego na kwotę 112 zł, a podatku leśnego na 45 zł. Organ pierwszej instancji wezwał uprzednio podatników do złożenia informacji w sprawie podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości. Skarżący zwrócił się wówczas do organu o przedłużenie terminu do złożenia informacji z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące ewidencji gruntu. Organ, wobec braku aktywności podatników wszczął następnie postępowanie podatkowe. W toku postępowania podatkowego skarżący zakwestionował prawidłowość danych uzyskanych przez organ z ewidencji gruntów i budynków. Na uzasadnienie swojej decyzji, organ pierwszej instancji podniósł, że o podatkowym statusie gruntu decydują dane z ewidencji gruntów bez względu na to, czy są one zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, a w szczególności ze sposobem użytkowania gruntów. W ocenie organu ewentualna aktualizacja ewidencji może mieć znaczenie jedynie na przyszłość. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zauważył, że Ordynacja podatkowa nie upoważnia organu podatkowego do akceptacji fałszywych wpisów w ewidencji gruntów, która w ocenie skarżącego pozostaje sprzeczna z danymi wynikającymi z księgi wieczystej opodatkowanej nieruchomości. Także w kolejnym piśmie procesowym z dnia 5 maja 2014 r. skarżący przedstawił szereg zarzutów pod adresem organu podatkowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów regulujących opodatkowanie w łącznym zobowiązaniu pieniężnym, a następnie przypomniał, że dla potrzeby wymiaru podatku kluczowe znaczenie mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a organ podatkowy nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż wynikająca z tej ewidencji. Organ podatkowy nie może ani kwestionować tych danych ani też w żaden sposób nie może wpłynąć na zmianę ich treści. Z danych ewidencyjnych wynika z kolei, że skarżący oraz uczestniczka postępowania są właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr 574 w obr. 1 C. o powierzchni 3,28 ha. Mając na uwadze składające się na tę działkę użytki i ich klasę bonifikacyjną organ uznał, że Burmistrz Gminy C. prawidłowo zakwalifikował podstawę opodatkowania podatkiem rolnym na 0,95 hap, stosując prawidłową stawkę podatku w kwocie 118,58 zł/hap. Kolegium stwierdziło następnie, że również zgodnie z przepisami organ pierwszej instancji ustalił powierzchnię lasu na 1,09 ha i ustalając wysokość podatku przyjął prawidłową stawkę w kwocie 41,0124 zł/ha. Pismem z dnia 15 lipca 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję, podtrzymując twierdzenia prezentowane w toku postępowania podatkowego. Zdaniem skarżącego, decyzje wydane w niniejszej sprawie zapadły na podstawie nieprawidłowych ustaleń faktycznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżoną decyzją ustalono skarżącemu oraz uczestniczce postępowania kwotę podatku rolnego oraz podatku leśnego za rok 2013. Decyzja ta została bowiem wydana w trybie art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.; dalej: u.p.r.), który stanowi, że osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). W realiach niniejszej sprawy nie było natomiast sporu co do położenia opodatkowanych gruntów na terenie jednej gminy (C.), toteż Burmistrz Gminy C. mógł w kontrolowanym postępowaniu wydać decyzję w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Następnie należy wskazać, że zakresie podatków lokalnych takich, jak podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny, podstawę opodatkowania określa się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów. W zakresie podatku rolnego podstawę takiego stanu rzeczy stanowi już art. 4 ust. 1 u.p.r., który stanowi, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych – liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów – liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w odniesieniu do podatku leśnego należy zwrócić uwagę na treść art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 465 ze zm.; dalej: u.p.l.), zgodnie z którym podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Nie bez znaczenia jest przy tym art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.; dalej: p.g.k.), który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na tle przytoczonych przepisów podnosi się, że użyty w art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dane zamieszczone w ewidencji gruntów mają dla organów podatkowych charakter wiążący do tego stopnia, że nie mogą one samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby z nimi sprzeczne. W tym zakresie postępowanie dowodowe doznaje więc istotnego ograniczenia, w związku z czym nie można w tym przypadku zarzucać skutecznie niedopełnienia przez organy podatkowe swoich obowiązków w tym zakresie (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 677/10; LEX nr 747064; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1422/07; LEX nr 483671). Trzeba w tym miejscu również wyjaśnić, że organy wydające decyzje będące przedmiotem niniejszego postępowania nie mogły zatem dokonywać jakichkolwiek zmian w ewidencji gruntów i budynków (zob. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., sygn. akt III SA 747/93; ONSA 1994/4/163). W postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku nie jest dopuszczalne kwestionowanie zgodności danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, albowiem organy podatkowe nie prowadzą – bo nie mają do tego prawa – postępowania dowodowego dotyczącego zmiany treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym nie zapadają żadne rozstrzygnięcia w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1433/12; LEX nr 1413712). Dlatego też organy podatkowe nie były w stanie uwzględnić zastrzeżeń skarżącego, którego zarzuty koncentrowały się na rzekomych nieprawidłowościach tej ewidencji. Postępowanie podatkowe, które było przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, miało bowiem na celu określenie skarżącemu i uczestniczce postępowania kwoty zobowiązań podatkowych w podatku rolnym i w podatku leśnym – nie dotyczyło ono natomiast weryfikacji ustaleń, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji gruntów. Dla postępowania podatkowego, dane wynikające z ewidencji gruntów są elementem stanu faktycznego sprawy, który nie może być w sposób dowolny modyfikowany. Jeżeli zatem w ocenie skarżącego wspomniana ewidencja zawiera jakiekolwiek błędy dotyczące powierzchni lub klasyfikacji gruntów, skarżący może doprowadzić do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed organem prowadzącym tę ewidencję. Dotychczasowe dane będą bowiem wiążące dla organów podatkowych dopóki nie zostaną one zmienione w samej ewidencji w odrębnym postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2585/06; LEX nr 339999). Stanowisko takie znajduje swoje potwierdzenie również w wypowiedziach przedstawicieli nauki prawa (zob. P. Boroszowski, Podatek rolny i leśny. Komentarz, Warszawa 2013, s. 45 i 143, L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, Finanse Komunalne 2008/6/24). Podkreślają oni m.in., że prawodawca wiąże opodatkowanie gruntu z treścią wpisu w ewidencji gruntów, a nie z rzeczywistym sposobem wykorzystania opodatkowanego gruntu (por. W. Morawski (red.)., Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz, Gdańsk 2009, s. 151 i n.; L. Etel, M. Popławski, R. Dowgier, Gminny poradnik podatkowy, t. 1, Warszawa 2005, s. 109-110). Co więcej, dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mogą mieć również znaczenie dla ustalenia podmiotu opodatkowania – podatnika (zob. T. Brzezicki [w:] W. Morawski (red.), Podatek od nieruchomości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Komentarz. Linie interpretacyjne, Warszawa 2013, s. 362). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w kontrolowanym postępowaniu podatkowym dla ustalenia podstawy opodatkowania wykorzystano dane wynikające z wypisu z rejestru gruntów z dnia 10 marca 2014 r., wystawionego przez Starostę T. Z dokumentu tego wynika, że opodatkowana działka o powierzchni 3,28 ha mieści w sobie zróżnicowane użytki, których cząstkowa powierzchnia została podana przez organ ewidencyjny. Dane te zostały uwzględnione przez organy podatkowe w ten sposób, że zgodnie ze wspomnianym wypisem podatek leśny określono dla gruntu o pow. 1,09 ha, natomiast podatek rolny dla gruntu o pow. 0,95 hap. Sąd stwierdza zatem, że organy podatkowe w kontrolowanym postępowaniu w sposób prawidłowy ustaliły podstawę opodatkowania, wykorzystując w tym celu wiążące dane z właściwej ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja określa łączne zobowiązanie pieniężne w prawidłowej wysokości, określając zobowiązania podatkowe w podatku rolnym i w podatku leśnym w stosunku do właściwych podatników. Jak wyżej wskazano, rozpatrując sprawę dotyczącą ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, leśnym i rolnym, organ związany jest wypisem z ewidencji gruntów. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 sierpnia 2014r. (II FSK 1930/12 – LEX nr 1504224), użyty w art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Teza tego wyroku potwierdza wobec powyższego dotychczasowe wywody przedstawione we wcześniejszej części uzasadnienia, że organy podatkowe nie mogły weryfikować informacji dotyczących zarówno powierzchni, jak i przeznaczenia gruntów. Niemniej jednak, jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2014r. (II FSK 1647/12 – orzeczenia.nsa.gov.pl), ewidencja gruntów nie może np. przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi (opis nieruchomości). W niniejszej sprawie nie ma natomiast niezgodności pomiędzy wpisami w księdze wieczystej, a ujętymi w ewidencji osobami, jako współwłaścicielami nieruchomości. Po przedstawieniu stanowiska skarżącego jeszcze na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, organ dokonał sprawdzenia wpisów w księdze wieczystej. Na tej podstawie stwierdził, że jako właściciele figurują w niej: skarżący J.Z. oraz nieżyjąca już J.Z., której jedyną spadkobierczynią jest uczestniczka A.Z., co zostało ustalone na podstawie prawomocnego postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Należy zatem stwierdzić, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie wyjaśniające co do prawdziwości wpisów w ewidencji gruntów i budynków w zakresie, jaki był możliwy. Jak zostało to już bowiem wskazane powyżej, organ podatkowy ma prawo prowadzić postępowanie co do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym wpisów ujętych w ewidencji, dotyczących podmiotu opodatkowania. Nie może natomiast prowadzić takiego postępowania w zakresie przedmiotu opodatkowania. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.