I SA/Kr 1380/04

WyrokWSA w Krakowie2006-09-22

Skład orzekający: Anna Znamiec, Ewa Długosz - Ślusarczyk, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi, któremu zwrócono podatek od towarów i usług po upływie ustawowego terminu, przysługują odsetki za zwłokę, jeśli zwrot ten nie stanowił nadpłaty ani podatku nienależnie zapłaconego?
Ratio decidendi
Zwrot podatku od towarów i usług dokonany na podstawie szczególnej regulacji dla zakładów pracy chronionej, nawet jeśli nastąpił po terminie, nie stanowi nadpłaty ani podatku nienależnie zapłaconego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. W związku z tym, brak jest podstaw prawnych do żądania odsetek za zwłokę od takiego zwrotu, gdyż ustawa nie przewiduje takiej możliwości, a przepisy dotyczące nadpłat nie mają zastosowania.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. będąca następcą prawnym spółki cywilnej, która prowadziła zakład pracy chronionej, domagała się odsetek za zwłokę od zwróconego jej podatku od towarów i usług. Podatek ten został zwrócony po upływie ustawowego terminu, co było wynikiem uchylenia przez NSA decyzji odmawiających zwrotu. Organy podatkowe odmówiły wypłaty odsetek, uznając, że zwrot nie stanowił nadpłaty ani podatku nienależnie zapłaconego. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że niesłuszny brak zwrotu w terminie powinien być traktowany jako nadpłata i rodzić prawo do odsetek, powołując się na zasady Ordynacji podatkowej i Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1380/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, WSA Stanisław Grzeszek (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2006r., sprawy ze skargi K. - [...] Sp. z o.o. w [...], na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 29 lipca 2004r. nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek za zwłokę z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług, - skargę oddala - Urząd Skarbowy w [...] decyzją z dnia [...].10.2000r. Nr [...] , Nr [...] oraz decyzji z dnia [...] .02.2001r. Nr [...] odmówił PPH "[...] " ZPCh spółka cywilna w [...] , prawa do zwrotu wpłaconych kwot podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, październik i grudzień 2000r. na podstawie art. 14a ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Stwierdzono, iż spółka jako podatnik podatku akcyzowego z tytułu produkcji opakowań z tworzyw sztucznych nie może korzystać z prawa zwrotu wpłaconych kwot na podstawie przepisu art. 14a ust. 1 ww. ustawy. Powyższe decyzje zostały utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową w [...] . Na decyzje Izby Skarbowej w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2001r. i Nr [...] , Nr [...] z dnia [...] stycznia 2001r. zostały wniesione skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Wyrokami z dnia 20.03.2003r. sygn. akt. I SA/Kr 362/01, I SA/Kr 363/01, I SA/Kr 1663/01 Naczelny Sąd Administracyjnymi uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, przyznając spółce prawo do zwrotu wpłaconych kwot podatku od towarów i usług. W następstwie powyższego Urząd Skarbowy w Wadowicach dokonał zwrotu wpłaconych kwot: [...] zł za miesiąc sierpień 2000r. [...] zł za miesiąc październik 2000r. [...] zł za miesiąc grudzień 2000r. W dniu [...].01.2004r. spółka z o.o. "[...]" w [...]/ powstała z przekształcenia w trybie art. 551 Kodeksu spółek handlowych PPUH "[...]" spółka cywilna / zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z wnioskiem o zapłatę odsetek za zwłokę od powyższych kwot liczonych do dnia [...] .08.2003r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] /właściwy w sprawie / decyzją Nr [...] z dnia [...] .04.2004r. odmówił spółce wypłaty odsetek za zwłokę od kwot podatku od towarów i usług zwróconych przez Urząd Skarbowy w [...], gdyż uznał, że nie wystąpiła podstawa do ich wypłaty. Od tej decyzji spółka wniosła odwołanie z dnia [...] .05.2004r. do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] zarzucając naruszenie art. 14a ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W uzasadnieniu odwołania spółka podniosła, iż podatnicy korzystający ze zwrotu podatku na mocy przepisu art. 14a ust. 6 ustawy o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym nie mogą być w odmiennej sytuacji, aniżeli podatnicy, którzy otrzymują zwrot podatku na mocy przepisu art. 21 cyt. ustawy, gdyż naruszyłoby to zasady Ordynacji podatkowej oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia 29.07.2004r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy po analizie akt sprawy oraz zarzutów wniesionego odwołania stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowany fakt, iż zwrot podatku od towarów i usług został dokonany po upływie ustawowego terminu. Przepis art. 14a ust. 6 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stanowi, że urząd skarbowy, po sprawdzeniu, czy kwota podatku wynikająca ze złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług została wpłacona za dany miesiąc, dokonuje zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1 na rachunek bankowy prowadzącego zakład, w terminie nie dłuższym niż 25 dni od dnia dokonania wpłaty podatku przez podatnika. Zatem podatnik nabył prawo do otrzymania zwrotu wpłaconych kwot podatku w terminie 25 dni licząc od dnia dokonania wpłaty podatku tj. odpowiednio [...] .10.2000r. za miesiąc sierpień 2000r., [...].12.200r. za miesiąc październik 2000r. i [...] lutego 2001r. za miesiąc grudzień 2000r. Dokonana wpłata podatku, która daje prawo do uzyskania zwrotu tego podatku dla pewnej grupy podatników - zakładów pracy chronionej - nie stanowi nadpłaty ani zaległości podatkowej. Ustawodawca nie przewidział w tym konkretnym przypadku objętym dyspozycją przepisu art. 14a cyt. ustawy, prawa podatnika do żądania odsetek od zwrotu podatku po terminie określonym w ustępie 6 tego przepisu. Zapłacony przez spółkę podatek był należnością wynikającą z ustawy, zadeklarowaną przez podatnika w określonym terminie i wysokości. Zgodnie z przepisem art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, kwota podatku uiszczona przez spółkę nie jest nadpłaconym lub nienależnie zapłaconym podatkiem. Podatnik prowadzący zakład pracy chronionej korzysta jedynie z przywileju stanowiącego wyłom z zasady powszechności i równości opodatkowania. Jest to przywilej określony ustawą, która nie przewiduje, jakie konsekwencje ponosi organ podatkowy, jeżeli nie dokona zwrotu w terminie. Brak jest zatem podstaw do oprocentowania zwrotu wpłaconych kwot dokonanych po upływie terminu przewidzianego w przepisie art. 14a ust. 6. Na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w [...] została wniesiona skarga z dnia [...] .09.2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] , w której zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 14a ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w związku z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, październik, grudzień 2000r. z naruszeniem ustawowego terminu 25 dni od dnia dokonania wpłaty bez uiszczenia należnego oprocentowania, podczas gdy niesłuszny brak zwrotu podatku i jego dokonanie po upływie ustawowego terminu powoduje, iż wpłacony podatek należy potraktować jako nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w odpowiedzi na skargę z dnia 28.09.2004r. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd po przeprowadzeniu kontroli postępowania podatkowego toczącego się w sprawie przed organami obu instancji nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontekście powyższego, stan faktyczny przyjęty przez organy orzekające w sprawie uznać należy za prawidłowy i za miarodajny do oceny naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie stwierdził również naruszenia prawa materialnego poprzez naruszenie wskazanych w skardze art. 14a ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./ w związku z art. 72 § 1 pkt1 Ordynacji podatkowej. Nadpłatą w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest kwota podatku nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Z podatkiem nadpłaconym mamy do czynienia wówczas, gdy dokonana przez podatnika wpłata z różnych względów przewyższa wymaganą przepisami prawa kwotę podatku. Natomiast podatek jest nienależny wówczas, gdy w świetle obowiązującego prawa świadczenie podatkowe nie powinno mieć miejsca. Skarżąca spółka uważa, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z nadpłatą podatku, gdyż spółka jako zakład pracy chronionej miała na mocy obowiązujących przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, prawo do otrzymania zwrotu wpłaconej uprzednio kwoty podatku w terminie określonym w ustawie. Jednakże wbrew powyższemu stanowisku, przyjąć należy, że zwrot podatku dokonywany w trybie art. 14a ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie był ani podatkiem nadpłaconym, ani też podatkiem nienależnie zapłaconym w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że spółka zapłaciła za miesiące sierpień, październik i grudzień 2000r. podatek VAT we właściwej wysokości, który sama zadeklarowała i wobec tego nie mogło być mowy o jakiejkolwiek nadpłacie podatku. Należy podkreślić, że w stanie prawnym obowiązującym w 2000r. podatnicy podatku od towarów i usług, prowadzący zakłady pracy chronionej zostali uprzywilejowani w ten sposób, że przyznano im prawo do otrzymania zwrotu całości lub części kwoty wpłaconego do urzędu skarbowego podatku VAT. Tym samym zwrot wpłaconego podatku VAT na podstawie art. 14a ust. 6 ustawy podatkowej był dokonywany nie dlatego, że podatek nie był należny lub zapłacony w wyższej wysokości od należnej, lecz jako realizacja przyznanych określonej grupie podatników preferencji podatkowych. Powstanie obowiązku zwrotu podatnikowi zapłaconego podatku nie rodziło w ocenie Sądu, automatycznego przekształcenia się tego podatku w nadpłatę nawet w sytuacji, gdy podatek ten nie został zwrócony w terminie wprost w ustawie wskazanym. Należy zatem uznać za poprawne stanowisko organów podatkowych, że zwrot podatku VAT podatnikom prowadzącym zakłady pracy chronionej był skutkiem szczególnej regulacji zawartej w ustawie z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, i że nie był to podatek nadpłacony lub nienależnie zapłacony. Organy podatkowe dokonały w tym względzie prawidłowej wykładni art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Potwierdza to m.in. obowiązujący od 1 stycznia 2003r. przepis art. 76b Ordynacji podatkowej, wedle którego do zwrotu podatku stosuje się odpowiednio przepisy art. 76, art. 76a, art. 77b i art. 80 Ordynacji podatkowej. Gdyby przyjąć / jak proponuje skarżąca spółka /, że zwrot podatku jest nadpłatą, to regulację tę należałoby uznać za całkowicie niepotrzebną. Skoro zatem kwota podatku, o której mowa w art. 14a ust. 6 ww. ustawy nie była nadpłatą, to brak było podstawy prawnej do jej oprocentowania, zwłaszcza, że także z innych przepisów Ordynacji podatkowej ani z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie wynikała możliwość zwrotu wpłaconego podatku wraz z oprocentowaniem. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2005r. sygn. akt FSK 261/05, LEX nr 173091. Nie można zaakceptować stanowiska skarżącej spółki, iż sytuacja regulowana art. 14a jest analogiczna do sytuacji normowanej przepisem art. 21 ust. 6 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Jak już wcześniej wskazano przepisy art. 14a miały charakter szczególnej i kompletnej regulacji wprowadzającej preferencje podatkowe, skierowanej do określonej grupy podatników prowadzących zakłady pracy chronionej. W orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w piśmiennictwie podatkowym ukształtował się pogląd, iż do przepisów podatkowych regulujących wszelkiego rodzaju preferencje podatkowe / ulgi, zwolnienia podatkowe / należy stosować wykładnię ścisłą / literalną /. Skoro przepisy art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, regulujące zasady zwrotu podatku VAT podatnikom - zakładom pracy chronionej mające charakter regulacji szczególnej, nie odsyłają wprost do innych regulacji o charakterze ogólnym, to - w ocenie Sądu - niedopuszczalne jest stosowanie regulacji z art. 21 ust. 6 i 7 tej ustawy, w drodze analogii także do zwrotu podatku VAT w trybie art. 14a ust. 6 ww. ustawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło