I SA/Kr 1390/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-30
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Stanisław Grzeszek, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, w szczególności w zakresie określenia samoistnego posiadacza nieruchomości?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest bezwzględnie związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, jeśli dotyczą one właściciela lub samoistnego posiadacza nieruchomości, gdy dane te są sprzeczne z wpisami w księdze wieczystej lub gdy przepisy dotyczące ewidencji nie przewidują ujawnienia danego typu posiadacza. W przypadku braku wpisu samoistnego posiadacza w ewidencji gruntów i budynków, organ podatkowy ma obowiązek samodzielnie ustalić rzeczywistego samoistnego posiadacza, który zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ponosi odpowiedzialność podatkową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres luty-kwiecień 2014 r. dla spółki G. Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna. Spółka nabyła nieruchomość, a następnie rozwiązała umowę sprzedaży. Organy uznały, że spółka była samoistnym posiadaczem nieruchomości i na niej ciążył obowiązek podatkowy, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca spółka kwestionowała swój status samoistnego posiadacza i zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1390/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r., sprawy ze skargi G. Sp.z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna, z siedzibą w W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 8 czerwca 2015 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r., , , - s k a r g ę o d d a l a -,
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 czerwca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia 10 lutego 2015 r. nr [....], którą ponownie ustalono skarżącej G. I. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa – Akcyjna w W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za luty, marzec i kwiecień 2014 r. w kwocie 32 956 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, zgadzając się z ustaleniami organu I instancji, wskazał, że z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (zawiadomienie o zmianach w danych w ewidencji gruntów i budynków z dnia 19 lutego 2014 r.) wynikało, że skarżąca nabyła od G. Sp. z o.o. na podstawie aktu notarialnego z dnia 31 stycznia 2014 r. nieruchomość złożoną z działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], zabudowaną 6-cio kondygnacyjnym budynkiem o pow. 5753 m2, o charakterze niemieszkalnym przy ul. [...]. Z kolei aktem notarialnym z dnia 17 kwietnia 2014 r. strony rozwiązały poprzednią umowę sprzedaży. Strona skarżąca zobowiązała się wydać w posiadanie (zwrócić) opisaną nieruchomość G. Sp. z o.o. do dnia 23 kwietnia 2014 r. W tym samym dniu tj. 17 kwietnia 2014 r. G. Sp. z o.o. sprzedała ww. nieruchomość kolejnemu nabywcy – O. S. Sp. z o.o. (zawiadomienie o zmianach w danych w ewidencji gruntów i budynków z dnia 16 maja 2014 r.). Strony ustaliły, że wydanie nieruchomości nabywcy nastąpi do dnia 23 kwietnia 2014 r. Zdaniem organu, w związku z powyższymi zdarzeniami prawnymi, to na skarżącej ciążył obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości za luty, marzec i kwiecień 2014 r. Strona skarżąca mimo wezwania nie złożyła deklaracji podatkowej DN - 1 za wskazany okres, dlatego też organ podatkowy, na postawie posiadanych dokumentów, ustalił wysokość podatku od nieruchomości stosując stawki podatkowe obowiązujące w 2014 r.
Organ odwoławczy uznał za bezzasadny podniesiony przez skarżącą, w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zarzut naruszenia art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.) poprzez obciążenie jej obowiązkiem podatkowym podczas gdy samoistnym posiadaczem nieruchomości była spółka G. Organ wskazał, że jeżeli samoistny posiadacz nie został wskazany zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r., Nr 193 poz. 1287 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w ewidencji gruntów i budynków, to tym samym nie mógł na nim ciążyć obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, lecz na ujawnionym w tej ewidencji gruntów i budynków właścicielu. Organy ustalające wysokość zobowiązania podatkowego nie były uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Znajdujące się w aktach sprawy dwa zawiadomienia Starosty N. w przedmiocie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków były dokumentami urzędowymi i korzystały z domniemania legalności i zgodności z prawdą. Twierdzenie strony skarżącej, że decyzja została określona w oparciu o bliżej nieustalone "posiadane dokumenty" było błędne i nie znajdowało odzwierciedlania w prowadzonym postępowaniu. Ustaleń faktycznych dokonano bowiem na podstawie ww. zawiadomień Starosty N., aktów notarialnych i treści księgi wieczystej nr [...]. Również bezpodstawnie została wskazana przez stronę skarżącą przesłanka wyłączenia pracownika na mocy art. 130 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613) bowiem E. R. była Kierownikiem Referatu Podatków i Opłat i reprezentowała referat w prowadzonych postępowaniach na podstawie upoważnienia Burmistrza K., a więc z mocy prawa reprezentowała organ przy prowadzonych postępowaniach podatkowych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji organu II instancji.
Skarżąca zarzuciła naruszenie :
– art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez obciążenie jej obowiązkiem podatkowym, w sytuacji gdy samoistnym posiadaczem nieruchomości był G. Sp. z o.o.;
– art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez obciążenie jej obowiązkiem podatkowym, pomimo że nawet właściciel nieruchomości nie ponosi zawsze odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe;
– art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz brak dokonania ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o zasadę prawdy materialnej, poprzez naruszenie zasady bezpośredniości i dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie o oparciu o deklarację innego podmiotu;
– art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i brak przeprowadzenie dowodu z aktu notarialnego - umowy rozwiązującej umowę sprzedaży z dnia 17 kwietnia 2014 r. na okoliczność ustalenia, że skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (ORW P.) i że umowa sprzedaży nie została nigdy wykonana (pkt II aktu), a własność nieruchomości została przeniesiona na G. Sp. z o.o. (pkt IV aktu notarialnego);
– art. 191 Ordynacji podatkowej przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiał dowodowego, poprzez przyjęcie, że strona skarżąca zobowiązana była do zapłaty podatku o nieruchomości za kwiecień 2014 r. w sytuacji posiadania przez organ wiadomości o akcie notarialnym z dnia 16 kwietnia 2014 r.;
– art. 130 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej przez udział w wydaniu decyzji pracownika podlegającemu wyłączeniu z mocy prawa – E. R., która brała udział również w poprzednio uchylonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji;
– art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla który innym dowodom odmówił wiarygodności, przez brak wskazania przyczyn, dla który nie rozpoznano wniosku skarżącego o umorzenie postępowania oraz co organ rozumie przez pojęcie "posiadanie dokumentów";
– art. 200 a Ordynacji podatkowej poprzez brak uzupełnienia postępowania i brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz dowodu z przesłuchania stron na okoliczność braku samoistnego posiadania nieruchomości przez stronę skarżącą.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że jedynym pismem w zakresie wniosków dowodowych wskazujących na samoistne posiadanie nieruchomości przez G. Sp. z o.o. było pismo z dnia 12 maja 2014 r. zatytułowane "wniosek o umorzenie postępowania wraz z wnioskiem o wyjaśnienia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie twierdzenia organu były zasadne.
Głównym przedmiotem sporu było zastosowanie w sprawie art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Strona skarżąca wskazywała bowiem, że nie była samoistnym posiadaczem opodatkowanej nieruchomości. Organ uzależniał natomiast opodatkowanie samoistnego posiadacza nieruchomości od faktu wpisania go do ewidencji gruntów i budynków. Skoro w ewidencji gruntów i budynków takiego wpisu nie było, to jak zaznaczał organ, opodatkowany powinien być właściciel nieruchomości. Organ wskazywał przy tym również m.in. na treść aktów notarialnych potwierdzających ustalenia faktyczne. Dodatkowo strony spierały się co do obowiązku wyłączenia pracownika organu I instancji E. R.
Rozpatrując w pierwszej kolejności zarzut naruszenia art. 130 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez udział w wydaniu powtórnej decyzji organu I instancji – E. R., która brała udział w wydaniu poprzednio uchylonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzji tego samego organu I instancji – Sąd zauważa, że powołany przepis stanowi, że pracownik urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Użycie w przepisie słowa "zaskarżonej" oznacza, że chodzi wyłącznie o sytuacje gdy pracownik, który brał udział w wydaniu decyzji, uczestniczy w rozpatrywaniu środka zaskarżenia od tej samej decyzji - tylko wtedy można o takiej decyzji mówić "zaskarżona decyzja". Dopuszczalne jest natomiast uczestniczenie tych samych pracowników organu I instancji w ponownym postępowaniu prowadzonym na skutek uchylenia wydanej poprzednio decyzji. Powyższa wykładnia wynika nie tylko z literalnego brzmienia przepisu, ale i z celu art. 130 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Służy on wyeliminowaniu sytuacji, w których ta sama osoba uczestniczyłaby w wydawaniu decyzji zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego jak i drugoinstancyjnego – co czyniłoby kontrolę instancyjną iluzoryczną.
Taki sposób wykładni wynika również z orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 lutego 2015 r., I SA/Po 441/14 oraz powołany tam wyrok SN 6 marca 2002 r., III RN 15/01 - publ. OSNP 2002/18/423, M. Podat. 2002/4/2, POP 2002/6/143).
Nawet jeśli strona postępowania negatywnie odbiera fakt, że ci sami pracownicy organu I instancji uczestniczą w ponownym postępowaniu to ta okoliczność sama z siebie nie stanowi o nieprawidłowości prowadzonego postępowania. Na straży obiektywności urzędników stoją bowiem przepisy Ordynacji podatkowej przewidujące z jednej strony prawo strony do ponownego zaskarżenia kolejnej decyzji organu I instancji, z drugiej przepisy (art. 130 §3 Ordynacji podatkowej) umożliwiające, w szczególnych przypadkach, wyłączenie pracownika jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w art. 130 §1 Ordynacji podatkowej, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika.
Strona skarżąca, co do zasady, nie złożyła wniosku o wyłączenie z postępowania E. R. – a z akt, ani twierdzeń strony nie wynika też aby zaistniały w sprawie okoliczności mogące "wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika".
W związku z powyższym Sąd uznał, że nie został naruszony art. 130 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się natomiast do pozostałych twierdzeń strony skarżącej to, istotnie, art. 3 ust.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
Wbrew jednak twierdzeniom organów żaden przepis nie uzależnia opodatkowania samoistnego posiadacza od faktu wpisania go do ewidencji gruntów i budynków. Organy powołały się na art. 21 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który to przepis stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Istotnie, w orzecznictwie przyjmuje się konsekwentnie, że skutkiem tego typu sformułowań w powołanym przepisie, organy podatkowe, co do zasady, nie mogą przyjąć innych okoliczności mających znaczenie dla wymiaru podatków niż te, które wynikają z danych ewidencyjnych nieruchomości, zamieszczonych w prowadzonych przez starostwa, ewidencjach gruntów i budynków. Innymi słowy, z zastrzeżeniem poniższych uwag Sądu, dopóki w ewidencji nie zostaną zmienione konkretne zapisy (np. powierzchnia gruntów), dopóty organy podatkowe nie mogą dokonywać odmiennych ustaleń w zakresie podstawy opodatkowania i osoby podatnika.
Jednakże, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, bez potrzeby zmiany samej ewidencji. Brak bezwzględnego związania organów podatkowych zapisami w ewidencji gruntów i budynków (lub brakiem konkretnych zapisów w tej ewidencji) wynika z charakteru dokonywanych wpisów ewidencyjnych. Część danych ewidencyjnych ustalana jest bowiem przez starostów na podstawie przysługujących im własnych kompetencji (np. dane dotyczące powierzchni gruntów), cześć natomiast powinna być zgodna z danymi pochodzącymi z innych rejestrów i ewidencji (np. dane dotyczące właścicieli powinny być zgodne z danymi pochodzącymi z ksiąg wieczystych – sądy wieczystoksięgowe mają w tym zakresie samodzielną kompetencje).
Podobny pogląd wypowiedział Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 15 lipca 2014 r., II FSK 2234/12) wskazując, że kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej).
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku wyjaśnił więc, że do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności – także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali. W tym zakresie rozwiązania przyjęte w Prawie geodezyjnym i kartograficznym skorelowane są bowiem z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy – jak w rozpatrywanej sprawie - nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy księgach wieczystych i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego.
W drugiej grupie znajdą się z kolei: (-) dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13), (-) czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., II FSK 1647/12).
Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi dotyczącej właśnie opisu nieruchomości.
Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).
Tym samym w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozstrzyganej sprawy, należy przyjąć, że art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego tylko wtedy będzie podstawą do formułowania tezy o wyższości danych z ewidencji gruntów i budynków nad danymi ustalanymi przez organy podatkowe – jeżeli informacje znajdujące się w tej ewidencji zostały ustalone przez organy ewidencyjne na podstawie samodzielnie przysługujących im kompetencji do ustalania i weryfikowania okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wpisów do ewidencji gruntów i budynków. Dodać też należy, że jeżeli ze względu na obowiązujące przepisy, w ewidencji gruntów i budynków, nie zamieszcza się jakiś informacji – to organy podatkowe nie mogą uchylać się od obowiązku ich samodzielnego ustalenia, jeżeli jest to istotne dla wymiaru podatku.
Tak było w rozpatrywanej sprawie. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się posiadaczy lub samoistnych posiadaczy tylko w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego – kiedy to oprócz właścicieli wykazuje się inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości; oraz gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli – wykazuje się wtedy osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
W rozpoznawanej sprawie opodatkowane nieruchomości nie należały ani do Skarbu Państwa, ani samorządu terytorialnego – nieruchomość miała też urządzaną księgę wieczystą. Nie było więc podstaw do wykazywania w ewidencji gruntów i budynków ich samoistnego posiadacza.
Powołany przez stronę skarżącą art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera tego typu ograniczeń jak ww. art. 20 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, co oznacza, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają samoistni posiadacze, którzy niekoniecznie muszą być wpisani do ewidencji gruntów i budynków ponieważ w ewidencji tej wykazuje się samoistnych posiadaczy tylko w ograniczonym zakresie.
Pomimo uznania w tym zakresie argumentacji za nieprawidłową, Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał niezbicie, że właścicielem nieruchomości była strona skarżąca, która nawet nie uprawdopodobniła, że w okresie od daty nabycia do daty zbycia nieruchomości - samoistnym posiadaczem była G. Sp. z o.o. Jak przyznał pełnomocnik strony skarżącej jedynym pismem w zakresie wniosków dowodowych wskazujących na samoistne posiadanie nieruchomości przez G. Sp. z o.o. było pismo z dnia 12 maja 2014 r. zatytułowane "wniosek o umorzenie postępowania wraz z wnioskiem o wyjaśnienia". W piśmie tym strona skarżąca właściwie nie wskazała na jakikolwiek dokument, czy też inny dowód w sprawie, z którego wynikałoby, że G. S z o.o. była samoistnym posiadaczem (tzn. władała nieruchomością jak właściciel) w okresie bycia rzeczywistym właścicielem tej nieruchomości przez stronę skarżącą. W toku całego postępowania strona skarżąca nie złożyła też konkretnego wniosku dowodowego.
Należałoby przy tym podkreślić, że czym innym jest władanie rzeczą lub posiadanie zależne, a czym innym posiadanie samoistne, a tylko ten ostatni rodzaj posiadania może skutkować nałożeniem obowiązku podatkowego. Szczegółowe rozważania w zakresie sposobu rozumienia posiadania samoistnego zostały przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2014 r., II FSK 917/14. Dla potrzeb niniejszej sprawy zaznaczyć należy, że z aktów notarialnych dotyczących nabycia i zbycia nieruchomości przez stronę skarżącą nie wynika, aby G. Sp. z o. o była samoistnym posiadaczem po sprzedaży nieruchomości tj. po 31 stycznia 2014 r. Co więcej z powołanego w decyzji jako dowód w sprawie - aktu notarialnego dotyczącego rozwiązania umowy sprzedaży, wynika wprost, że dnia 17 kwietnia 2014 r. strona skarżąca znajdowała się nadal w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości (pkt V aktu notarialnego). Z brzmieniem tych zapisów zostało skorelowane zobowiązanie G. Sp. z o.o. do wydania nieruchomości kolejnemu nabywcy dopiero 23 kwietnia 2014 r. (pkt VI aktu notarialnego).
W tej sytuacji Sąd uznał, że nie były zasadne zarzuty naruszenia art. 122 i 187 §1 Ordynacji podatkowej. Organy zgromadziły bowiem w aktach sprawy materiał dowodowy (w tym akty notarialne), który potwierdzał brak posiadania samoistnego przez G. Sp. z o.o. przedmiotowej nieruchomości w okresie mającym znaczenie dla sprawy. W uzasadnieniu decyzji odwołano się m.in. do treści tych dokumentów wskazując na podstawy faktyczne określenia obowiązku podatkowego, co powoduje bezzasadność zarzutu naruszenia art. 210 §4 Ordynacji podatkowej. Dodać przy tym należy, że strona skarżąca w toku całego postępowania nie sformułowała konkretnej tezy dowodowej i nie wskazała dowodu potwierdzającego, jej zdaniem, aby w okresie kiedy była formalnie właścicielem nieruchomości (31 styczeń 2104 r.– 17 luty 2014 r.) jakiś inny podmiot był samoistnym posiadaczem, tzn. władał rzeczą jak właściciel. Sąd uznał więc, że nie był zasadny zarzut braku przeprowadzenia rozprawy przez organ odwoławczy.
W ocenie Sądu, nie ma przy tym znaczenia, że strona skarżąca zwróciła nieruchomość przed upływem końca kwietnia 2014 r. Zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 powołanej ustawy obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Skoro więc skarżąca nabyła nieruchomość dnia 31 stycznia 2014 r., a zbyła ją (rozwiązując umowę) dnia 17 kwietnia 2014 r. to obowiązek podatkowy przypadał za całe miesiące: luty, marzec, kwiecień – tak jak to określono w zaskarżonej decyzji. Sąd uznał więc, że i w tym zakresie zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej był niezasadny.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło