I SA/Kr 1392/02
WyrokWSA w Krakowie2004-02-26
Skład orzekający: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk, WSA Józef Michaldo, NSA Jan Zając
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie uzyskane w danym roku podatkowym, które zostało zwrócone zleceniodawcy w roku następnym na mocy zawartego porozumienia, stanowi dochód podlegający opodatkowaniu w roku jego otrzymania?Ratio decidendi
Wynagrodzenie otrzymane w roku podatkowym, nawet jeśli zostało zwrócone w roku następnym na mocy porozumienia, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu w roku jego otrzymania, jeśli podatnik dysponował nim swobodnie i jego majątek uległ ekonomicznemu zwiększeniu. Samo zobowiązanie do zwrotu nie jest równoznaczne z uszczupleniem przychodu.Stan faktyczny
Podatnik J. P. otrzymał w 2000 roku wynagrodzenie z tytułu umów zleceń, które nie zostało wykazane w zeznaniu rocznym za ten rok. Płatnik pobrał i odprowadził zaliczki na podatek. Podatnik zawarł porozumienie ze zleceniodawcą o zwrocie wynagrodzenia w roku następnym, co zostało wykonane. Organy podatkowe uznały, że otrzymane wynagrodzenie stanowiło dochód podlegający opodatkowaniu w 2000 roku, co skutkowało wydaniem decyzji określającej podatek i zaległość podatkową. Skarżący zarzucili błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że dochód nie był definitywny i nie podlegał opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: WSA (del) Józef Michaldo NSA (del) Jan Zając Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004r. sprawy ze skargi J. P. i M. P. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 13 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. - skargę oddala -
I SA/Kr 1392/02
UZASADNIENIE
W wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Urząd Skarbowy K., wydana została decyzja określająca J. P. i M. P. podatek dochodowy od osób fizycznych w innej kwocie aniżeli wykazano w zeznaniu rocznym, określono także zaległość podatkową i odsetki od zaległości.
Wniesionego odwołania Izba Skarbowa w K. nie uwzględniła wydając w dniu 13 maja 2002 roku decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W pisemnych motywach decyzji Izba Skarbowa ustaliła, że w zeznaniu rocznym za 2000 rok nie został wykazany dochód w kwocie [...] zł z tytułu umów zleceń zawartych przez J. P. z firmą A., powstała więc zaległość podatkowa. Dochód w powyższej kwocie został J. P. w 2000 roku wypłacony, o czym świadczą zebrane w sprawie dokumenty. Od tego dochodu, płatnik pobrał i odprowadził zaliczki na podatek na konto właściwego urzędu skarbowego.
Ponadto płatnik na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy, po zakończeniu roku podatkowego przekazał podatnikowi informację PIT 8 B o wysokości uzyskanego dochodu i potrąconych zaliczkach. J. P. nie wykazał tego dochodu w zeznaniu rocznym za 2000 rok, stąd powstała zaległość podatkowa a nie nadpłata jak twierdził. Płatnik w niniejszej sprawie miał prawo pobrać zaliczkę skoro wypłacił w 2000 roku dochód, jego zwrot nastąpił w roku 2001 a fakt powyższy może być uwzględniony w zeznaniu za ten rok / 2001 / na podstawie art. 26 ust. l pkt. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Organy powołały się na przepis art. 11 ust. l ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /DZ. U. Nr. 14, poz. 176 z 2000 r. z zm./ stosownie do którego przychodami są otrzymane bądź pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze oraz wartość świadczeń otrzymanych w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przychody z umowy zlecenia wypłacone w 2000 roku, stanowiły przychody tego roku podatkowego i stosownie do art. 45 ust.l powołanej ustawy dochód ten winien być wykazany w zeznaniu za ten rok.
Podatnik miał obowiązek opodatkować ten dochód ponieważ zgodnie z art. 9 ust. l ustawy o podatku dochodowym opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem wymienionych w art. 21 i 52 tej ustawy, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
Ponieważ podatek został wypłacony w kwocie niższej od należnej, stosownie do art. 51 Ordynacji podatkowej powstała zaległość podatkowa.
Wydając decyzję organ podatkowy I instancji opierał się na przepisie art. 45 ust. 6 powołanej ustawy o podatku dochodowym.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. P. i M. P. zarzucają naruszenie przepisów art. 9 ust. l i art. 11 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyżej powołanej przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że wynagrodzenie uzyskane przez J. P. z tytułu zawarcia umów zlecenia i zwrócone zleceniodawcy stosownie do zawartych porozumień, stanowi dochód który powinien być wykazany w zeznaniu rocznym za 2000 rok w związku z tym domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, umorzenia postępowania oraz zasądzenia kosztów.
W uzasadnieniu skargi J. P. przyznaje, że uzyskał wprawdzie w 2000 roku wynagrodzenie od spółki A., ale następnie zobowiązał się je zwrócić /co jest okolicznością zresztą bezsporną/.
Istotne jest, że dochód z tytułu zawartych umów zlecenia, w świetle zawartego później porozumienia o jego zwrocie do 23 stycznia roku następnego - co też nastąpiło, nie był dochodem definitywnym i nie mógł stanowić podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Skarżący powołują się na orzecznictwo NSA i poglądy doktryny uznające definitywność dochodu jako warunek jego opodatkowania. Zdaniem J. P. nie uzyskał on żadnego dochodu, zaś majątek został obciążony dodatkowymi kosztami w postaci zaliczki na podatek dochodowy, która w konsekwencji okazała się świadczeniem nienależnym.
Bez znaczenia jest, że zwrócił pobrane pieniądze dopiero w styczniu 2001 roku, skoro już we wrześniu 2000 roku musiał się liczyć zarówno z ograniczeniami w zakresie dysponowania tymi środkami i możliwością przymusowego wyegzekwowania zobowiązania.
Izba Skarbowa wnosiła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny i sprowadza się do faktu otrzymania przez J. P. w 2000 roku wynagrodzenia od spółki A. z tytułu umów zlecenia. Uzyskany dochód nie został wykazany przez podatnika w zeznaniu rocznym mimo, że płatnik pobrał i odprowadził należną zaliczkę na podatek do urzędu skarbowego. Bezsporne jest, że w 2000 roku w miesiącu wrześniu i październiku J. P. zawarł porozumienie ze spółką zobowiązując się do zwrotu całego uzyskanego wynagrodzenia w następnym roku, co zostało wykonane.
Spór sprowadzał się do tego, czy pobrane pieniądze z tytułu wynagrodzenia w 2000 roku i zwrócone w następnym roku podatkowym, zgodnie z zawartym porozumieniem ze spółką A. - były przychodem podlegającym opodatkowaniu w 2000 roku.
W rozstrzygnięciu tego sporu istotna jest jednoznaczna treść art. 11 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. /DZ. U. 2000 r. Nr. 14, poz. 176 ze zm./ W jego świetle przychodem są między innymi otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Niewątpliwie J. P. otrzymał w 2000 roku pieniądze, które zobowiązał się na mocy porozumienia zwrócić lecz w roku następnym. Zatem do końca 2000 roku dysponował nimi swobodnie, jego majątek w tym roku uległ ekonomicznemu zwiększeniu. Przysporzenie majątkowe w tym zakresie w roku podatkowym 2000 było definitywne, gdyż nie musiał się wobec treści porozumienia liczyć z wcześniejszym zwrotem czy też przymusowym wyegzekwowaniem jak twierdzi w skardze. Pieniądze, które otrzymał powiększyły jego aktywa majątkowe w roku podatkowym 2000 i w tym czasie mógł nimi rozporządzać jak własnymi.
Powoływane przez skarżącego orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i poglądy doktryny znajdują aprobatę sądu orzekającego w niniejszej sprawie, niemniej nie mogą odnieść skutku w postaci podzielenia zarzutów skargi, gdyż słuszne co do zasady, w sprawie niniejszej nie dają podstawy do przyjęcia braku definitywności spornego przychodu podatnika w roku 2000. Skoro zgodnie z art. 9 ust. l powołanej ustawy o podatku dochodowym opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, zatem słuszne było ich opodatkowanie.
Podzielić należy stanowisko organów, iż samo zobowiązanie się do dokonania zwrotu wynagrodzenia, nie stanowi jeszcze o uszczupleniu przychodu, taką sytuację powoduje rzeczywisty zwrot.
Mając na uwadze powyższe podzielając interpretację organów podatkowych wskazanych w skardze przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę jako bezzasadną oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ. U. Nr. 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 par. l Przepisów wprowadzających niniejszą ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ. U. Nr. 153 , poz. 1271 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło