I SA/Kr 1395/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.07.2009r. , nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów osób fizycznych z tytułu sprzedaży udziałów w nieruchomościach postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. B. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.07.2009r. , Nr[...];, w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów osób fizycznych z tytułu sprzedaży udziałów w nieruchomościach. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" akt sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1147/09 oraz nadesłanych dokumentów, K. B. prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją żoną Iw. S. ur. w 1964r. , synem W. B. ur. w 1996r. oraz córką N. B. ur. w 1989r. Rodzina mieszka w domu jednorodzinnym K. B. – brata K.B.. K. B. z tytułu umowy o pracę w "I. "S.A. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 818,70 zł. netto (brutto 1350 zł. ) Z tego tytułu uzyskał on w 2008r. dochód w wysokości 10 775 zł. W tym samym roku z racji posiadania udziałów : M. sp.j. , P. sp.j. ZPCHR, P. sp.j. i W. sp.j. poniósł stratę w wysokości 2 041 478,64 zł. przy 5 502 687,17 zł. przychodu. Ma on również 2,06 % udziałów w I. S.A. i 21 % udziałów w firmie "D. " sp. z o.o. w W.. W tej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością pracuje I.S. i otrzymuje pensję w wysokości 818,31 zł. (brutto 1300 zł. ) W 2008r. uzyskała ona z tego tytułu dochód w wysokości 12 315 zł. Z tytułu natomiast posiadania udziałów w : M. sp.j., P.sp.j. i W. sp.j poniosła stratę w wysokości 11 520,30 zł. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą 2544,74 zł. i obejmują: opłatę za gaz – 1016,65 zł. , opłatę za wodę – 182,52 zł. , opłatę za energię elektryczną – 1203,74 zł. , opłatę za telefon – 141,83 zł. Ponadto strona skarżąca nadmienia, iż wydatki związane z wyżywieniem oraz drobnymi bieżącymi sprawami życia codziennego wynoszą ok. 1800 zł. miesięcznie. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem w rozpatrywanym przypadku strona skarżąca podaje , iż dochody rodziny (małżonków B.wynoszą 1637,01 zł. netto (818,70 zł. +818,31 zł. ) a wydatki 2544,74 zł. plus 1800 zł. na wyżywienie oraz drobne sprawy życia codziennego, czyli w sumie 4344,74 zł. Taki stan rzeczy jest nielogiczny i niezrozumiały. Prowadzi jednocześnie do poddania pod wątpliwość wiarygodność wszelkich oświadczeń strony skarżącej. Trudno bowiem uznać , iż rodzina wydaje ponad dwukrotnie więcej niż wynosi jej dochód, w przypadku kiedy nie ma oszczędności. Tezę tę potwierdza sprzeczność pomiędzy oświadczeniem zawartym w formularzu wniosku PPF i danymi zawartymi w decyzji Burmistrza Miasta nr [...]z dnia 02.02.2009r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009 a oświadczeniem K. B. i I. S. z dnia 27.10.2009r. w kwestii posiadania nieruchomości. W złożonym wniosku K. B. napisał bowiem , iż posiada działkę gruntową co potwierdza też określenie podatku od nieruchomości w w/w decyzji a w oświadczeniu z dnia 27.10.2009r małżonkowie stwierdzili, iż nie posiadają działek ! Poza tym strona skarżąca nie nadesłała odpowiedniego zaświadczenia z Wydziału Komunikacji, przesyłając jedynie oświadczenie, małżonków o nieposiadaniu samochodów osobowych. Zaświadczenie takie byłoby pomocne do jednoznacznego stwierdzenia czy małżonkowie posiadają czy (jak twierdzą ) nie posiadają samochodów osobowych. Nie nadesłała wreszcie dowodu przelewu lub przekazu wynagrodzenia K. B. i I.S.. Fakt ten w aspekcie wątpliwej wiarygodności oświadczeń strony skarżącej i powszechności posiadania rachunków bankowych przez osoby uzyskujące dochody nie pozwala na uznanie za prawdziwą tezy postawionej przez małżonków w oświadczeniu z dnia 27.10.2009r. o nieposiadaniu przez nich kont bankowych i lokat bankowych . W konsekwencji w/w okoliczności nie można w sposób rzeczywisty określić relacji obecnych wydatków do dochodów strony skarżącej, co stanowi podstawę oceny jej zdolności płatniczych. W tej sytuacji ,mając na względzie fakt, iż to właśnie na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy iż, K. B. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. W oparciu o powyższe , na podstawie art. 244§1 , art.245§ 3 , art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.) orzeczono jak w sentencji.