I SA/Kr 1400/08

Sygn. akt I SA/Kr 1400/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2006r., sprawy ze skargi J. W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 września 2008 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r., - skargę oddala - Pismem z dnia 7 maja 2008r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego J. W. (zwana dalej "skarżącą") wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r., a wynikającej z zeznania rocznego PIT-36. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że wyliczony podatek dotyczył jednorazowej wypłaty amerykańskiej emerytury za lata 2003-2007, co przy połączeniu z wypłatami emerytalnymi z ZUS spowodowało konieczność zastosowania progresywnej skali uwzględniającej 40% stawkę podatkową. Skarżąca podała również, że jest inwalidką I grupy, ponosi koszty leczenia i rehabilitacji, a także koszty utrzymania domu, a więc nie stać by jej było na zapłatę należnego podatku. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego decyzją nr [...] z dnia 17 czerwca 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości podatkowej w wysokości 13 385zł wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 67a §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 923 ze zm.) zaległości podatkowe mogą być umorzone w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Organ wskazał, że w toku postępowania dowodowego ustalono, że skarżąca osiągnęła w 2007r. łączny dochód w wysokości 152 154,53zł, przy czym przychody z innych źródeł niż emerytura wyniosły 142 094,25zł. Organ podatkowy wskazał też, że zgodnie z ustaleniami skarżąca zamieszkuje z synem (utrzymującym się dodatkowo z zasiłku z MOPS) i synową (bezrobotną, bez prawa do zasiłku) oraz wnuczką (zatrudnioną na czas określony z wynagrodzeniem 1 144zł miesięcznie) w mieszkaniu należącym do wnuczki, a poprzednio stanowiącym własność skarżącej. Zgodnie z oświadczeniem samej skarżącej, jak w dalszej części decyzji zaznaczył organ, to skarżąca utrzymuje syna i synową, a także pomaga wnuczce, która uczęszcza na kurs prawa jazdy i kurs języka angielskiego. Organ wymienił również dokumenty zgromadzone w toku postępowania, które to dokumenty potwierdzały wielkość kosztów utrzymania (gaz, czynsz, usługi telekomunikacyjne), przy czym wszystkie te dokumenty były wystawiane a to na syna, a to na wnuczkę skarżącej. Organ wskazał również na przedłożone orzeczenie lekarza orzecznika ZUS potwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji. W ocenie organu, który zaznaczył, że instytucja umorzenia stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania, sytuacja finansowa skarżącej nie była szczególnie niekorzystna na tle ogółu podatników. Ponadto organ zaznaczył, że skarżąca otrzymując dodatkowe dochody powinna była zabezpieczyć środki finansowe na uregulowanie należności podatkowych. W konsekwencji, zdaniem organu, w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek o której mowa w ww. art. 67a §1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa. Organ przy tym zaznaczył, że przedstawiona we wniosku skarżącej jej sytuacja materialna i zdrowotna mogłaby być podstawą w rozłożeniu na raty spłaty zaległości podatkowej. W wniesionym odwołaniu skarżąca zarzuciła niesprawiedliwość w potraktowaniu jej sytuacji i ponownie powtórzyła argumentację zawartą we wniosku. Decyzją nr [...] z dnia 9 września 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję argumentując dodatkowo, że łączna kwota bieżących dochodów skarżącej (emerytury krajowej i zagranicznej) jest dość wysoka w porównaniu do średniej krajowej i wystarcza na pokrycie bieżących kosztów utrzymania samej skarżącej. Natomiast, zdaniem organu odwoławczego, fakt, że skarżąca partycypuje w kosztach utrzymania dorosłego syna i jego rodziny nie mógł być brany pod uwagę, a to dlatego, że na rynku pracy możliwe było podjęcie zatrudnienia przez bezrobotnych członków rodziny, co znacznie poprawiłoby ich sytuacje materialną. W konsekwencji, w ocenie organu, skoro skarżąca faktycznie otrzymała wykazane dochody to powinna była samodzielnie lub przy pomocy najbliższych (którym przekazała otrzymane środki) zabezpieczyć zapłatę należnego podatku. W wniesionej skardze skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, podniosła dotychczasowe argumenty, akcentując fakt, że nie zdawała sobie sprawy z wysokości podatku jaki jej przyjdzie zapłacić w związku z skumulowaniem wypłat za kilka lat, bo gdyby o tym wiedziała rozłożyłaby wypłaty na kilka lat doprowadzając do efektywnego obniżenia stawki podatkowej. Dodatkowo skarżąca, wskazując na działanie w zaufaniu do czynności banku pobierającego podatek z tytułu wypłacanej emerytury zagranicznej, dołączyła kserokopie korespondencji mailowej pomiędzy bankiem, który wypłacał należną emeryturę, a pracownicą Ministerstwa Finansów, która to pracownica udzielała informacji o konieczności zastosowania 19% stawki podatkowej z tytułu obowiązku pobrania zaliczki na podatek dochodowy od wypłat emerytur zagranicznych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie argumentując jak dotychczas. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2009r. skarżąca podtrzymując żądania skargi złożyła do akt kserokopię decyzji nr [...] z dnia 27 maja 2009r. określającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. oświadczając, że decyzja ta nie była przez nią skarżona. Decyzja wydana została przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w związku ze złożoną korektą zeznania rocznego za 2007r., w której to korekcie skarżąca zastosowała 19% stawkę do wypłaconej jej emerytury zagranicznej. Zdaniem organu, informacja właściwego Departamentu Ministerstwa Finansów, w oparciu o którą bank pobrał 19%zaliczkę nie mogła być traktowana jako wiążąca dla podatnika informacja o należnym podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie była zasadność odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę, w sytuacji gdy skarżąca z racji braku dostatecznej wiedzy o wysokości stawek podatkowych w polskiej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, doprowadziła do jednorazowej wypłaty skumulowanych należności zagranicznych w wysokości 142 094,25zł, co spowodowało konieczność dopłaty 13 385zł podatku przy uwzględnieniu 40% stawki podatku, podczas gdy bank wypłacający należności pobrał jedynie 19% podatku, a kwota otrzymana z zagranicy została przez skarżącą (osobę w podeszłym wieku i pozostająca w stałym leczeniu i rehabilitacji) przekazana najbliższym członkom rodziny na pomoc w wydatkach mieszkaniowych, opłacenie kursu prawa jazdy, opłacenie kursu językowego. Na wstępie rozważań Sądu należy zaznaczyć, że znajdujący zastosowanie w niniejszej sprawie art. 67a § 1 pkt 3 i §2 cyt. ustawy – Ordynacja skarbowa stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może (podkreślenie Sądu) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę (§1 pkt 3), przy czym umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (§2). Użycie w przytoczonym przepisie słowa "może" powoduje, że wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami nie jest wiążący dla organu, co oznacza, że organ podatkowy nie jest zobowiązany do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, nawet jeżeli okoliczności uzasadniające umorzenie (podawane przez wnioskodawcę) są prawdziwe. Jednakże, opisany powyżej brak obowiązku organu uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, zgodnie z poglądami nauki i orzecznictwem sądów administracyjnych nie zwalnia organów od konieczności przeprowadzenia postępowania, w którym by wyjaśniono czy w sprawie rzeczywiście zachodzą przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Dodatkowo, organ powinien w wydanej decyzji wyjaśnić jak rozumie na tle konkretnej sprawy oba te pojęcia i z jakich powodów odmawia umorzenia zaległości podatkowej. W rezultacie takiego ukształtowania przez ustawodawcę zasad umarzania zaległości podatkowych, kontroli sądu administracyjnego (rozpatrującego skargę na wydaną w sprawie decyzję) podlega jedynie sposób przeprowadzenia postępowania oraz zastosowana przez organy wykładnia pojęć "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sądy stosują środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja może zostać uchylona przez Sąd ale tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyli więc zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy działając zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c) p.p.s.a. Sąd nie ma jednak możliwości, jeżeli nawet stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego, orzec merytorycznie co oznacza, że nie może orzec zgodnie z żądaniem wniosku wszczynającym postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie. Ustaliły bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów stan zdrowia (na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS) skarżącej i jej sytuację majątkową (dokumenty dotyczące kosztów utrzymania). Organy podatkowe wskazały też, jak rozumieją zasadę interesu publicznego wiążąc ją przede wszystkim z zasadą powszechności opodatkowania. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, usprawiedliwione było stanowisko organów, że poziom bieżących dochodów skarżącej (emerytura krajowa i zagraniczna), a także przekazanie otrzymanych dochodów z zagranicy na rzecz najbliższych członków rodziny oraz wspomaganie ich bieżących wydatków nie stanowił "ważnego interesu podatnika" w rozumieniu 67a § 1 pkt 3 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa. Uzasadnioną była również argumentacja Dyrektora Izby Skarbowej, że wspomagani przez skarżącą dorośli, najbliżsi krewni potencjalnie mogli podjąć zatrudnienie w celu polepszenia swojej sytuacji finansowej, a także wspomóc samą skarżącą w zapłacie zaległości podatkowych, skoro ona sama przekazała na ich rzecz znaczne środki finansowe, a także na bieżąco finansowała ich koszty utrzymania. Należy bowiem zauważyć, że ww. 67a § 1 pkt 3 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa stanowiący, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę zobowiązuje organ do rozważenia czy w konkretnym przypadku w ogóle istnieje "ważny interes publiczny" lub "ważny interes podatnika". Ten ostatni nie może być przy tym rozumiany, tak jak to sugeruje skarżąca, z możliwością korzystniejszego opodatkowania, przy zastosowaniu niższej stawki podatkowej. Należy też zauważyć, że skoro skarżąca nie wniosła odwołania od ww. decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2007r. to zasada odpowiedzialności skarżącej za należny podatek była w sprawie bezsporna. W ocenie Sądu, organy nie naruszyły prawa biorąc pod uwagę fakt, że wprawdzie na etapie poboru podatku zostało zaniżone zobowiązanie podatkowe, niemniej jednak skarżąca z uwagi na wielkość bieżących dochodów przekraczających średnie polskie uposażenie emerytalno-rentowe, zdolna była zapłacić zaległość podatkową. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.