I SA/Kr 1405/07

Sygn. akt I SA/Kr 1405/07 | | POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Urszula Zięba, WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008r., sprawy ze skargi "A" s.c. R. G, S. S., na postanowienie Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, postanawia: odrzucić skargę Postanowieniem z dnia [...]nr [...]Urząd Skarbowy działając na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego A. spółka cywilna R.G., S. S. w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r. Organ stwierdził, że wniosek w tym zakresie wpłynął w dniu [...] lutego 2003 r., a spółka została zlikwidowana i wykreślona z rejestru podatników w dniu[...]kwietnia 2001 r. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji, pełnomocnik jednego z byłych wspólników spółki wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uznał przy tym, że ustalenie bytu prawnego podatnika nie stoi na przeszkodzie rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Postanowieniem z dnia [...]nr [...]Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że podatnikiem podatku od towarów i usług była spółka, a nie jej wspólnicy, którzy z chwilą jej rozwiązania utracili legitymację do występowania w zakresie jej zobowiązań. Pełnomocnik byłych wspólników w imieniu spółki cywilnej A. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższe postanowienie organu II instancji, żądając jego uchylenia. Wyrokiem z dnia 25 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych, co do tego, że w momencie rozwiązania spółki cywilnej jej wspólnicy tracą legitymację do występowania w jej imieniu w zakresie zobowiązań podatkowych tej spółki. Jednakże rozstrzygnięcie organów podlegało uchyleniu z uwagi na jego przedwczesność. Sąd podkreślił, że wniosek z dnia [...] lutego 2003 r. nie był jednoznaczny w swej treści, tj. sygnalizował istnienie nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r., ale jednocześnie zawierał żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania spółki za ten okres rozliczeniowy. Tymczasem organy podatkowe, bez wyjaśnienia jego istoty, potraktowały go jako żądanie określenia zobowiązania podatkowego spółki. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżył rozstrzygnięcie sądu administracyjnego I instancji w całości, zarzucając mu w skardze kasacyjnej naruszenie: - art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a") poprzez przyznanie zdolności sądowej spółce cywilnej, która w dniu wniesienia skargi nie istniała, - art. 26 § 1 p.p.s.a. poprzez przyznanie zdolności sądowej spółce cywilnej, która w dniu wniesienia skargi nie istniała, - art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. poprzez nieodrzucenie skargi, mimo, że skarżąca nie legitymowała się zdolnością sądową i procesową, - art. 138 p.p.s.a. poprzez zawarcie w sentencji wyroku oznaczenia skarżącej, która w dniu wniesienia skargi jak i wyrokowania nie miała zdolności sądowej, - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wyrażenie poglądu, że organ nie wyjaśnił intencji wnioskodawcy, mimo, że Sąd przyznał rację organom, co do braku legitymacji do występowania w sprawie wspólników rozwiązanej spółki, co do jej zobowiązań, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, mimo że organy nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Uznając zasadność skargi, wyrokiem z dnia 18 września 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu podniesiono, że rozwiązanie (likwidacja) spółki cywilnej powoduje, że traci ona podmiotowość prawnopodatkową, a w konsekwencji traci także zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie Ordynacji podatkowej, jak również zdolność sądową na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak zdolności sądowej i procesowej stanowi przeszkodę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, której niedostrzeżenie skutkowało uchybieniem określonym w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Stosownie do art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny warunkiem koniecznym dopuszczalności uruchomienia postępowania przed sądem administracyjnym jest by wnoszący legitymował się zdolnością sądową (art. 25 p.p.s.a.) i procesową (art. 26 p.p.s.a.). Brak tych przymiotów ocenić należy w kategorii przeszkody do skutecznego zaskarżenia nadającego się do tego aktu bądź czynności administracyjnej. Zgodnie z art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową przyznano także jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, jeżeli posiadają podmiotowość administracyjnoprawną, czyli wynikającą z przepisów prawa możliwość nałożenia na takie jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień, albo skierowania do nich nakazów lub zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Stroną postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podmiotem wyposażonym w zdolność sądową jest spółka cywilna, a nie wspólnicy takiej spółki. W niniejszej sprawie skarga została złożona w imieniu A. spółka cywilna R.G., S. S., a więc podmiotu zlikwidowanego i wykreślonego z rejestru podatników w dniu [...] kwietnia 2001 r. Rozwiązanie (likwidacja) spółki cywilnej spowodowało, że straciła ona podmiotowość prawnopodatkową na gruncie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, co spowodowało, że z tym samym momentem utraciła ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie Ordynacji podatkowej, jak również zdolność sądową na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak jest w tym przypadku podstawy prawnej do przyjęcia, że byli wspólnicy mają legitymację prawną w przedmiocie domagania się w imieniu nieistniejącej spółki przynależnych jej uprawnień za okres jej funkcjonowania. Zdolności sądowej nie posiada zatem taki podmiot, który utracił już swój byt prawny (tj. przestał istnieć). Tym samym podmiot ten nie dysponuje także zdolnością procesową po myśli art. 26 p.p.s.a. Brak zdolności sądowej i procesowej stanowi z kolei przeszkodę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego i powoduje odrzucenie skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji postanowienia.