I SA/Kr 1412/06

WyrokWSA w Krakowie2007-11-16

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Beata Cieloch, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek zwolnić płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, jeśli sytuacja materialna podatnika zagraża jego egzystencji, czy też jest to decyzja uznaniowa?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku zwolnienia płatnika z poboru zaliczek na podatek dochodowy, nawet w sytuacji zagrożenia egzystencji podatnika. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może, ale nie musi skorzystać z tej możliwości, biorąc pod uwagę zarówno interes podatnika, jak i interes ogólnospołeczny związany z dopływem należności podatkowych do budżetu.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwolnienie płatnika (Zakład Ubezpieczeń) z poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za cały 2006 rok z uwagi na ciężką sytuację materialną i zdrowotną rodziny. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwolnił płatnika z poboru zaliczek jedynie za okres od maja do grudnia 2006 roku. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i zarzucając organom opieszałość.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1412/06 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr), Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Ewa Michna, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007r., sprawy ze skargi J.W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w miesiącach od maja do grudnia, 2006r., - skargę oddala - W dniu 15 listopada 2005 roku J. W. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwolnienie płatnika tj. Zakład Ubezpieczeń [...] z poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2006 roku, podnosząc, iż wraz z rodziną znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a jego zły stan zdrowia oraz długoletnia choroba syna powoduje konieczność ponoszenia znacznych wydatków na ich leczenie i rehabilitację. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] Nr [...] Nr systemowy [...] zwolnił płatnika tj. Zakład Ubezpieczeń [...] w K. z obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy za okres od maja do grudnia 2006 roku, uznając sytuacje materialną skarżącego jako trudną. W odwołaniu J. W. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i zwolnienia płatnika z obowiązku pobierania zaliczek na podatek za miesiące od stycznia do grudnia 2006 roku, jednocześnie zarzucając organowi podatkowemu opieszałość przy wydawaniu decyzji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z art. 22 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może zwolnić podatnika z obowiązku pobrania podatku, jeżeli pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji. Organy podatkowe uprawnione są do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela i każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku. Jednocześnie podkreślono, że ta preferencyjna ulga swej istocie z uwagi na nadzwyczajny charakter winna służyć jedynie przejściowo do odzyskania przez podatnika równowagi finansowej. Nie może natomiast być trwałym elementem funkcjonowania systemu podatkowego w odniesieniu do konkretnego podatnika, tym bardziej, że w przypadku osób niepełnosprawnych przysługują odliczenia z tytułu wydatków na cele rehabilitacyjne, określone w art. 26 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedmiotowa decyzja została wydana wyjątkowo z powodu szczególnie trudnej sytuacji zdrowotnej rodziny oraz braku finansowego zabezpieczenia wielu potrzeb. Organy podatkowe podkreśliły ponadto, że wielu podatników podatku dochodowego znajduje się w trudnych warunkach materialnych, a mimo to przepisy podatkowe nie dopuszczają zwolnienia nawet dla tych najbiedniejszych. Jednolitość stosowania prawa podatkowego stanowi podstawowy warunek realizacji przez administrację podatkową konstytucyjnej zasady równości i sprawiedliwości. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skarżący J. W. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej, że została wydana z naruszeniem prawa. Dodatkowo skarżący zarzucił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego opieszałość przy wydawaniu decyzji, co spowodowało brak zwolnienia z poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za pierwsze cztery miesiące 2006 roku, a w konsekwencji spowodowało złamanie zasady zaufania obywateli do organów Państwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że zgodnie z art. 22 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej organy podatkowe na wniosek podatnika mogą zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku, gdy pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji. Regulacja taka przy uwzględnieniu art. 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej oznacza, że w sytuacji, kiedy zagrożone są ważne interesy podatnika (jego egzystencja), organy podatkowe mogą zwolnić płatnika zarówno z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy, jak i podatku. Ilekroć bowiem w ustawie (Ordynacji podatkowej) mowa jest o podatku rozumie się przez to również zaliczki na podatki (art. 3 pkt 3 lit. a Ordynacji podatkowej). Decyzja organu podatkowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, że w razie zaistnienia przesłanek organ podatkowy może, ale nie musi zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku. Oznacza to, że ustalenie przez organ podatkowy, że istnieją przyczyny zwolnienia z poboru zaliczek, stanowi konieczna przesłankę do rozważenia możliwości zwolnienia, ale nie jest jednoznaczne z obowiązkiem wydania przez organ decyzji zwalniającej podatnika z obowiązku pobrania zaliczek. W konsekwencji organ podatkowy ma prawo do zastosowania tej ulgi, ale nie musi tego robić. Dodatkowo przy podejmowaniu decyzji powinien być brany pod uwagę interes ogólnospołeczny, w którym leży zapewnienie dopływu należności podatkowych do budżetu (wyrok NSA z dnia 24 maja 2000 roku sygn. akt III SA 1087/99 niepubl.). Nie ulega też wątpliwości, że zwolnienie płatnika z obowiązku pobrania podatku dochodowego od osób fizycznych może dotyczyć niewymagalnych roszczeń podatkowych. W przedmiotowej sprawie ograny podatkowe uznały, że istnieją podstawy do uwzględnienie wniosku skarżącego o zwolnienie płatnika tj. Zakład Ubezpieczeń [...] w K. z obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy za okres od maja do grudnia 2006 roku, uznając sytuacje materialną skarżącego i jego rodziny, jako trudną. Uzasadniły też dlaczego załatwienie sprawy trwało tak długo, w szczególności podały, że do wniosku dołączone zostały tylko odcinki renty oraz zaświadczenia lekarskie, a dopiero na wezwanie organu, w dniu 22 marca 2006 roku skarżący przedłożył pozostałe, niezbędne dokumenty, co z kolei skutkowało zwolnieniem z obowiązku pobierania zaliczek przez płatnika dopiero od maja 2006 roku. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w w/w przepisie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie zgodnie z dyrektywami Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 122, w myśl którego organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy rozporządza całokształtem materiału dowodowego pozwalającym mu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Rozpoznając zatem skargę na takiej płaszczyźnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie uchybiała prawu. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną skarżącego i poddały ocenie racje, na które się on powoływał. Sytuacja osobista i majątkowa skarżącego została uznana jako wyjątkowa i zagrażająca egzystencji jej rodziny. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, ponieważ mieści się ona w ramach przyznanego organom skarbowym uznania administracyjnego. W sytuacji więc, gdy organy podatkowe wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne w świetle art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej i w wyniku tej oceny podjęta została decyzja mieszcząca się w granicach uznania administracyjnego Sąd nie znalazł podstaw do uznania jej za niezgodną z prawem. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło