I SA/Kr 1417/07

PostanowienieWSA w Krakowie2008-02-29

Skład orzekający: Agnieszka Góra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, pomimo wykazywania strat i debetu na rachunku bankowym, może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli generuje znaczące przychody i posiada majątek trwały oraz wspólniczki posiadają własne dochody i majątek?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ spółka cywilna, mimo wykazywania strat, generuje znaczące przychody, posiada majątek trwały oraz jej wspólniczki dysponują własnymi dochodami i majątkiem. Strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający braku środków na pokrycie kosztów sądowych, a podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien liczyć się z koniecznością zabezpieczenia środków na postępowanie sądowe.
Stan faktyczny
Spółka cywilna "M" złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Spółka argumentowała złą kondycją finansową, stratami i brakiem środków, wykazując jednak ruchomości o wartości ponad 26 tys. zł. Sąd analizował również sytuację finansową wspólniczek, które posiadały własne dochody i majątek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "M" S.C. M. G. i M. G. - S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc grudzień 2006r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] stycznia 2008r. Spółka Cywilna "M" M. G. i M.G. - S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] wydaną w przedmiocie podatku akcyzowego. Skarżąca Spółka "M" domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na zły stan finansowy, brak wystarczających środków finansowych na uiszczenie wpisu. Skarżąca wskazuje, iż posiada bardzo złą kondycję finansową, a spółka przynosi straty. Skarżąca Spółka wskazuje, iż nie posiada nieruchomości, wykazuje natomiast ruchomości ( stacja gazowa, wiata, zestaw komputerowy ) o łącznej wartości 26 181,00 zł. Nie wykazuje oszczędności, lokat, oraz innych papierów wartościowych. Zdaniem Sądu, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca Spółka cywilna "M", której wspólniczkami i właścicielami są M. G. - S. i M. G prowadzi działalność w zakresie prowadzenia barów, sprzedaży detalicznej paliw, sprzedaży części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych, transportu drogowego towarów, sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych, wyrobów tytoniowych, kosmetyków, gazet, usług gastronomicznych itd. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wspólnikami Spółki, jak wskazano powyżej są M. G. oraz M. G. - S. z udziałem w zyskach i stratach równym 50 %. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż spółka na dzień 30.09.2007r. wykazywała stratę w wysokości 30 460,86 zł, przy jednoczesnych przychodach w terminie od 1 .01.2007r. do 30.09.2007r. wynoszących 2 499 151,90 zł. Spółka posiada rachunek bankowy w [...] na którym na dzień 31 stycznia 2008r. widnieje debet w wysokości 57 962,44 zł. Jednocześnie z analizy rachunku bankowego wynika, iż na konto Spółki przelewane są znaczne kwoty pieniężne ( 3 680,08 zł przelew zewn., 10 784,80 zł przelew zewn.,3 277,90 zł przelew zewn. przychodzący, 12 213,42 zł itd.). Z oświadczenia o stanie majątkowym Spółki M. wynika, iż w jej posiadaniu znajdują się : zbiornik do gazu o wartości umorzenia 27 459,00 zł, zadaszenie o wartości 5 824,17 zł oraz zestaw komputerowy wraz z oprogramowaniem o wartości 1 468,09 zł. Łączna wartość ruchomości należących do Spółki wynosi po umorzeniu 26 181,86 zł. Z nadesłanych natomiast formularzy wniosków dla osób fizycznych dwóch wspólników skarżącej Spółki cywilnej wynika , iż: M. G. - S. prowadzi gospodarstwo domowe z mężem S. S., z którym - jak oświadcza ma przeprowadzoną rozdzielność majątkową. Wykazuje dom o pow. 200 m2 oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości około 2000 EURO. Natomiast druga wspólniczka - M. G. oświadcza, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem W. G., z którym również ma rozdzielność majątkową. Wykazuje, iż jest właścicielką 42 ha nieruchomości rolnej oraz 15 arowej działki rekreacyjnej. Pracuje w Spółce M., która przynosi straty. Przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy może nastąpić, jeśli wykaże on, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny , iż nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca Spółka nadal prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą. Generuje przychody, a zatem na bieżąco obraca znacznymi środkami finansowymi. Przychody firmy w okresie od stycznia do końca września 2007 wynosiły bowiem 2 499 151,90 zł. Natomiast w okresie od 31 grudnia 2007 do dnia 18 stycznia 2008r. przychody Spółki ze sprzedaży i usług wyniosły 96 246,36 zł, koszty - 98 206,03 zł, w okresie tym Spółka zatem wykazuje stratę w wysokości 1 956,67 zł. Jak wskazano powyżej, na rachunku bankowym Spółki widnieją także znaczne ( rzędu 3 tyś zł, 4 tyś zł 5 tyś zł, a nawet 10 czy 12 tyś zł ), częste wpływy środków pieniężnych, znacznie przekraczające wysokość wpisu sądowego należnego od złożonej skargi. Ponadto wnioskodawczyni posiada znacznej wartości środki trwałe o wartości przekraczającej kwotę 26 tyś zł. Sąd pragnie wskazać, iż wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą winien się liczyć z ewentualnym dochodzeniem swoich praw związanych z tą działalnością przed sądami, a co się z tym wiąże - winien zabezpieczać środki finansowe na ten cel. Wykazana przez wnioskodawcę strata w dacie na dzień 30.09.2007r. czy określona za okres od 31.12.2007r. do dnia 18.01.2008r. na kwotę 1 956,67 zł nie oznacza, i nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż nastąpił ciągły brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Jak wskazano, skarżąca na bieżąco prowadząca działalność, osiągająca stałe przychody winna bowiem poczynić starania celem zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów nie tylko bieżącej działalności ale również i prowadzonego postępowania sądowego. Skoro bowiem dostępność do sądu wymaga posiadania środków finansowych ( art. 199 cyt. ustawy nakłada na strony obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie - co jest regułą ), posiadanie przez wnioskodawcę tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, iż w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące te działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu. Planowanie zaś wydatków bez uwzględnienia tej zasady jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, a strona która preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, wyzbywając się tym samym środków na poniesienie kosztów sądowych, nie może skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Sąd rozpoznając wniosek Spółki cywilnej M. zbadał również sytuację finansową jej wspólników - M. G. i M. G. - S., które prowadzą własną działalność gospodarczą pod firmą M. Jak wynika z dołączonych do sprawy dokumentów - M. G.S., jak również M. G. prowadzą gospodarstwa domowe z mężami. W tym miejscu Sąd pragnie zaznaczyć, iż zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej, co sugerują zarówno M. G. - S. jak i M. G. A zatem ma istotne znaczenie przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy dochód i majątek ich mężów. Z dokumentów wynika, iż M. G. - S. posiada dam o pow. 200 m2, otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2000 EURO. Natomiast M. G. jest posiadaczką nieruchomości rolnej o pow. 42 ha oraz działki rekreacyjnej o pow. 15 arów. W żaden zatem sposób nie można uznać, iż zarówno M. G. - S. jak i M. G. należą do osób ubogich. Wspólniczki Spółki cywilnej M. maja znaczny majątek, M. G.- S. posiada wynagrodzenie ze stosunku pracy ( 2000 EURO )znacznie przekraczającą przeciętną pensję krajową. W tym miejscu również trzeba podnieść, iż wyłożenie kosztów przez skarżącą Spółkę jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi , zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło