I SA/Kr 1426/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. – K., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10.06.2015r., Nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie ustanowienia adwokata 2. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. P. – K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 10.06.2015r., Nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.P.-K ur. w 1970r. jest rencistą z I grupą inwalidzką, przyznaną z powodu jaskry, praktycznie nie widzi. Po śmierci matki w dniu 06.07.2015r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca otrzymuje rentę socjalną w wysokości 458,13 zł. oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. , miesięcznie. Jego dochód w 2014r. wyniósł 8 489,74 zł. Jego miesięczne wydatki obejmują : opłatę za mieszkanie – ok. 673,19 zł., opłatę za energię elektryczną – 56,84 zł., opłatę za gaz – 25 zł., opłatę za telefon – 30 zł., koszty leków – ok. 50 zł. Strona skarżąca stara się też spłacać kredyt w wysokości 134 zł., miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania, stanowiącego odrębna własność lokalu, o pow. ok. 46,70 m2, nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Nie jest też właścicielem samochodu. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 28.11.2014r. ustanowił dla J.P.-K. adwokata. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył natomiast dla wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata T.S. który reprezentuje zresztą stronę do tej pory. Stąd też rozpoznanie wniosku w tej części stało się zbędne i należało umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata. W rezultacie więc, rozpatrywanie przedmiotowego wniosku zasadne jest tylko w części zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja nie daje natomiast , zdaniem orzekającego, możliwości uiszczenia przez nią jakichkolwiek kosztów sądowych. Wnioskodawca jest osobą niedowidzącą, bez żadnych zasobów pieniężnych. Otrzymuje niewysoką rentę i zasiłek pielęgnacyjny. Po śmierci matki świadczenia te nie wystarczają już na pokrycie bieżących kosztów utrzymania J. P. – K. Wcześniej prowadził on bowiem wspólne gospodarstwo domowe z matką, która otrzymywała emeryturę w wysokości 980 zł., miesięcznie. Poczynienie w tej sytuacji jakichkolwiek oszczędności przez wnioskodawcę na pokrycie kosztów sądowych jest więc praktycznie niemożliwe. Działając wobec tego w oparciu o zasadę aby nie ograniczać stronie skarżącej prawa do sądu, orzekający przychylił się do wniosku J.P.-K., w tym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz . 270 z p. zm.) orzekający zwolnił wnioskodawcę od kosztów sądowych a w zakresie ustanowienia adwokata postępowanie zostało umorzone, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7) w zw. z art. 249a w/w ustawy.