I SA/Kr 1433/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej K. W. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu [...] stycznia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej K. W. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia [...] marca i [...] kwietnia 2009 r. sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2008 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z nieletnia córką. Jak wynika z oświadczenia zawartego we wniosku skarżąca nie posiada żadnego dochodu, gdzie nie pracuje, nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomości. Ma na utrzymaniu córkę wieku przedszkolnym. W utrzymaniu skarżącej i jej córki pomagają rodzice. Do pisma z dnia [... ] lutego 2009 r. uzupełniającego wniosek skarżąca dołączyła plik dokumentów w tym miesięcznych kosztów utrzymania, wyciąg z konta bankowego ( za okres od [...] lutego do [...] lutego 2009 r.), zeznanie podatkowe za rok 2007, zeznanie podatkowe za rok 2008 wraz z PIT- 11 oraz deklaracja VAT za miesiąc grudzień 2008 r., zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2008 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego o zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej z dniem [...] grudnia 2007 r. Skarżąca wyjaśniła także, że mieszka u rodziców, zajmuje wraz dzieckiem jeden pokój. Otrzymuje również od rodziców pomoc finansową. Nie płaci za media i nie partycypuje w kosztach jakie ponoszą rodzice w utrzymaniu domu. Z kolei w piśmie uzupełniającym z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżąca wyjaśniła, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami jedynie z nimi mieszka. Co do kwestii otrzymywania alimentów na córkę podała, iż wielokrotnie zwracała się do ojca dziecka o pomoc finansowa, ale bez rezultatów. Nie wystąpiła do Sądu o zasadzenie alimentów, gdyż naraziłoby to ja tylko na starty finansowe a zasadzone alimenty nie byłyby wyegzekwowane. Na zapytanie Sądu dotyczące prowadzenia pod wskazanym adresem zamieszkania karczmy "D" oraz pizzerii skarżąca odpowiedziała, iż ani ona, ani rodzice nie prowadzą w/w usług. Działalność taką prowadzi brat skarżącej, ale około 400 m poniżej. Brat nie zgodził się udostępnić danych, o których mowa w wezwaniu. Do pisma skarżąca dołączyła zaświadczenie wystawione przez niepubliczne przedszkole " K" w Zakopanym o regularnym uiszczaniu opłat za pobyt w nim córki skarżącej w wysokości 400 zł miesięcznie. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub 12częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest zobowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny. W ocenie Sądu nie wykazała w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, iż nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W składanych przez nią wyjaśnieniach dotyczących sytuacji finansowej znajduje się szereg sprzeczności oraz oświadczeń, które wzajemnie się wkluczają. W piśmie dnia [...] marca 2009 r. skarżąca oświadczyła, że korzysta pomocy finansowej rodziców. Mieszka wraz z nimi, nie ponosi żadnych kosztów utrzymania domu. Zdaniem Sądu taka sytuacja domowa skarżącej w obliczu złożonych oświadczeń i dokumentów odpowiada definicji pojęcia" pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym", przyjętej w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przez to pojęcie należy rozumieć stałe przebywanie kilku osób w tym samym miejscu, które związane jest z koncentracją ich interesów życiowych, przy jednoczesnym partycypowaniu w utrzymaniu tego gospodarstwa ( postanowienie NSA z dnia 24 maja 2006 r., II OZ 569/06,niepubl.). Złożenie więc wpisie z dnia 18 kwietnia 209 r. oświadczenia, iż nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego pozostaje w jawnej sprzeczności ze złożonym wcześniej oświadczeniem i ma na celu w ocenie Sądu obejście obowiązku ujawnienia dochodu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie i uniemożliwienie dokonania przez Sąd rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej. Również jako nierzetelne Sąd uznaje wyjaśnienia dotyczące kwestii alimentowania córki przez jej ojca. Skarżąca, która pozostaje wraz z córką na wyłącznym utrzymaniu rodziców nigdy nie zwróciła się do właściwego Sądu celem wyegzekwowania od ojca dziecka środków pieniężnych, potrzebnych do zapewnienia córce właściwego utrzymania. Świadczą tym jej wyjaśnienia jakoby wystąpienie o zasądzenie alimentów naraziłoby ją na starty i alimenty, i tak byłyby nie egzekwowalne. Wniosek o zasadzenie alimentów nie podlega opłacie sądowej. a alimenty w razie ich nie regulowania są wypłacane przez Fundusz Alimentacyjny. Co najmniej kontrowersyjne wydaje się zdaniem Sądu umieszczenia dziecka w niepublicznym przedszkolu, gdzie opłata miesięczna wynosi 400 zł w sytuacji gdy skarżąca pozostaje bez środków do życia, sama nie pracuje i mogłaby bez problemu zająć się dzieckiem. Tym bardziej, że w Polsce nie istniej obowiązek przedszkolny a umieszczenie dziecka w przedszkolu zależy tylko od woli jego rodziców, najczęściej następuje gdy wykonują oni pracę zarobkową i nie mogą zapewnić dziecku opieki w tym czasie. Również nie wyjaśniona przez skarżącą pozostaje kwestia prowadzenia pod wskazanym przez skarżącą jako adres zamieszkania karczmy "D" i pizzerii. Jak oświadcza skarżąca w piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 r. działalność tą prowadzi jej brat, ale 400 metrów poniżej, natomiast z ogólno dostępnych źródeł informacji wynika, iż adres działalności pokrywa się adresem zamieszkania skarżącej. Podsumowując wyjaśnienia, które złożyła skarżąca a dotyczące jej sytuacji finansowej jako nierzetelne nie usunęły wątpliwości co do jej możliwości finansowych i jako takie nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy, o które skarżąca wnioskowała Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).