I SA/Kr 1436/14

|Sygn. akt I SA/Kr 1436/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r., sprawy ze skargi K.G., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 9 czerwca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, - skargę oddala - Postanowieniem z dnia 24 lutego 2014 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy N. odmówił skarżącemu K.G. wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych za działkę ewidencyjną nr 1550 położoną w Z.. Skarżący wnioskiem z dnia 11 lutego 2014 r. zwrócił się do Burmistrz Miasta i Gminy N. o ustalenie mu zobowiązań podatkowych z tytułu podatku rolnego za działkę nr [...]. Skarżący wskazał, że na działkach nr 1550 i nr 1551 położonych w Z. od wielu lat prowadzi pasiekę. Poinformował również, że przed Sądem Rejonowym w W. toczy się z jego wniosku, postępowanie spadkowe - sygn. akt [...], dotyczące ww. działki nr [...]. Organ podatkowy po przeanalizowaniu dokumentów stanowiących podstawę wymiaru podatku, w tym zapisów ewidencji gruntów, ustalił, że ww. działka stanowiła własność matki skarżącego - .JG, która zmarła w 1982 r. Ojciec skarżącego do 2013 r. opłacał zobowiązania podatkowe za ww. działkę. Organ stwierdził, że ze względu na fakt, że postępowanie spadkowe po J.G. jest nadal w toku, nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie podania skarżącego w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych za opisany powyżej grunt, dlatego też należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.) przewiduje możliwość nałożenia obowiązku podatkowego na osoby fizyczne niebędące właścicielami gruntów. Podał, że od wielu lat włada ww. działką, zatem winien uiszczać za nią należny podatek. Nadto wszyscy potencjalni spadkobiercy po J.G. chcą przekazać mu swoje prawa do ww. nieruchomości jednak ciężko stwierdzić, kiedy zakończy się postępowanie spadkowe. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ II instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji było co do zasady prawidłowe, choć odmowa wszczęcia postępowania powinna nastąpić z innego powodu bowiem postępowanie w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym jest postępowaniem, które organ inicjuje z urzędu. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości podatku rolnego na wniosek strony. Innymi słowy, strona nie może skutecznie domagać się wszczęcia takiego postępowania. Wobec tego, w niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania powinna nastąpić z powodu wykluczenia przez przepisy prawa możliwości wszczynania postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego na wniosek strony. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie organu II instancji skarżący zarzucił, że organ odwoławczy pozbawił go "ciążącego na nim z mocy ustawy o podatku rolnym, obowiązku podatkowego". Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia ze względu na wydanie go z rażącym naruszeniem przepisów prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz brak uzasadnienia rozstrzygnięcia w sposób określony w art. 107 powołanej ustawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że okoliczności wskazane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie stanowiły do tej pory przeszkody w wydawaniu decyzji o obciążaniu podatkiem od działki 1550 jego ojca – J.G.. Nadto organ nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów, podniesionych przez niego w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie była zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie dotyczące wymiaru podatku rolnego jest prowadzone w trybie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 794 ze zm.), a nie w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 2 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ustawa ta znajduje zastosowanie do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Zgodnie z kolei z art. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ustawa normuje postępowanie podatkowe, kontrolę podatkową i czynności sprawdzające. Podatek rolny jest ustalany w postępowaniu podatkowym, a więc wszystkie czynności w sprawie podejmowane są w trybie Ordynacji podatkowej. Tak też było i w rozpatrywanej sprawie tzn. organy obu instancji działały w trybie Ordynacji podatkowej, a to: Burmistrz Miasta i Gminy N.odmawiając wszczęcia postępowania w trybie art. 165a§1 Ordynacji podatkowej oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy w trybie art. 233 §1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej. Podniesione więc w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego były bezzasadne, a to dlatego że przepisy te w ogóle nie zostały zastosowane w sprawie, a także nie mogły być stosowane. Niezależnie od błędnego sformułowania zarzutów w skardze (w części powołującej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego) Sąd zweryfikował prawidłowość zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w świetle analogicznych przepisów z Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu oba ww. postanowienia są prawidłowe. Zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że postępowanie w przedmiocie podatku rolnego jest wszczynane z urzędu. Składane przez strony – ewentualnych podatników - informacje o gruntach, nie wszczynają automatycznie postępowania podatkowego. Organ podatkowy, który nie wszczyna postępowania podatkowego w przedmiocie wymiaru podatku, nie naraża się więc na zarzut bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – jak to uzasadniało Kolegium z powołaniem się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2013 r., II FSK 1852/11 (dostępne na stronie:www.orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz naruszenia art. 165a Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik wnioskował o wszczęcie takiego postępowania. Skarżący podnosił, że cytowane fragmenty uzasadnienia ww. wyroku NSA zostały wyrwane z kontekstu – bliższa jednak analiza stanu faktycznego opisanego przez sąd wskazuje, że chodziło o spór w przedmiocie kilku lat podatkowych, przy czym za ostatni rok (2010) postępowanie nie zostało wszczęte i w tym zakresie NSA uznał takie działanie organów za prawidłowe. W ocenie Sądu, Kolegium powołało więc prawidłowo ww. wyrok na poparcie swoich twierdzeń. W związku z powyższym Sąd uznał, że organ podatkowy I instancji miał prawo odmówić wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie ustalenia podatku rolnego. Sąd również akceptuje uzasadnienie organu I instancji, przytaczające realne powody odmowy wszczęcia postępowania z powodu oczekiwania na zakończenie sprawy spadkowej. Z akt sprawy, jak i twierdzeń samego skarżącego, wynikało, że w przypadku działki 1550 występowało potencjalnie dwóch właścicieli – spadkobierców J.G. (skarżący – jej syn i J.G. – jej mąż). Do dnia zakończenia postępowania skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zrzeczenie się przez spadkobierców zmarłej spadku, podziału spadku itp. Nie można zarzucać organowi podatkowemu, że samodzielnie nie wystąpił o ustalenie praw do spadku, skoro takie postępowanie już zostało wszczęte, o czym sam skarżący powiadomił organ wskazując nawet sygnaturę akt postępowania. Organ podatkowy nie może samodzielnie ustalać kręgu spadkobierców – jest to okoliczność, która musi być potwierdzona prawomocnym postanowieniem sądowym stwierdzającym nabycie spadku lub notarialnym poświadczeniem dziedziczenia. Wprawdzie, tak jak wskazywał skarżący z powołaniem się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 stycznia 2009 r., I SA/Bk 443/08, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o podatku rolnym jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym – niemniej jednak w tej konkretnej sprawie do końca 2013 r. podatek opłacał J.G., a nie skarżący. Poza tym gdyby skarżący uzyskał potwierdzenie praw do spadku po swojej matce to występowałby jako właściciel działki 1550 (stwierdzenie nabycia spadku ma moc wsteczną tzn. od dnia śmierci spadkodawcy), a nie samoistny posiadacz. Skoro postępowanie spadkowe zostało już rozpoczęte to organ podatkowy słusznie oczekiwał na jego zakończenie, aby ustalić kto i w jakim charakterze będzie podatnikiem za 2014 r. W powoływanym przez skarżącego wyroku I SA/Bk 443/08 Sąd wyraźnie stwierdził, że: "Nakaz płatniczy może być jednak skierowany do posiadacza samoistnego, tylko wówczas, gdy zostanie ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, że nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym innej osoby niż właściciel" – istotne więc było ustalenie kręgu właścicieli działki 1550. Przyznać przy tym należy skarżącemu, że w postanowieniu organu I instancji niezbyt fortunnie został powołany art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej dotyczący zawieszenia postępowania. Najprawdopodobniej jednak chodziło o to, że nawet wszczęte postępowanie należałoby natychmiast zawiesić do momentu ustalenia kręgu spadkobierców z przyczyn powyżej wskazanych. Organ tym samym uzasadniał logikę odmowy wszczęcia postępowania. Na marginesie sprawy należy zaznaczyć, że Sąd docenia "chęć zapewnienia płynności regulacji (...)podatku", niemniej jednak podatek ten musi zostać ustalony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Doręczenie decyzji ustalającej należny podatek po zakończeniu roku podatkowego nie spowoduje negatywnych konsekwencji w postaci zapłaty odsetek. Zgodnie bowiem z art. 47 §1 Ordynacji podatkowej termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a taki charakter ma decyzja ustalająca osobie fizycznej podatek rolny. W tej sytuacji odsetki za zwłokę liczone będą dopiero po upływie terminu płatności, o którym mowa w ww. przepisie. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.