I SA/Kr 1451/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-02-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, będący stroną przegrywającą sprawę sądowoadministracyjną, może zostać obciążony obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, będący stroną przegrywającą sprawę sądowoadministracyjną, nie może zostać obciążony obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu. Wynagrodzenie takie wypłacane jest z kasy sądu pierwszej instancji na podstawie odrębnych przepisów (art. 250 PPSA) i nie jest uzależnione od wyniku sprawy, w przeciwieństwie do zwrotu kosztów postępowania między stronami (art. 200 i 209 PPSA).
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Sąd zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 2.400,00 zł. Pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, złożył zażalenie na postanowienie sądu dotyczące kosztów, wskazując, że wynagrodzenie powinno być wypłacone jemu, a nie stronie, oraz że nie zostało ono powiększone o podatek VAT.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie (dotyczące przyznania kosztów postępowania) i przyznano doradcy podatkowemu wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 2.400,00 zł oraz kwotę 552 zł tytułem podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym zażalenia R. P. oraz K.M. , na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w pkt 3 wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1451/13 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego. postanawia : I. uchylić zaskarżone postanowienie , II. przyznać doradcy podatkowemu K.M., o numerze wpisu [...], wykonującemu zawód w ramach kancelarii "M ", znajdującej się we W.przy ul. K.l: - wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 2.400,00 ( dwa tysiące czterysta ) złotych oraz kwotę 552 (pięćset pięćdziesiąt dwa ) złote, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 5 lipca 2013 r. nr [...] wydaną w wyniku złożonego odwołania , utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego określającą Z.P. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Porsche Cayenne o numerze [...] w wysokości 23.408,00 złotych. Pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r R.P. złożył skargę na ww decyzję Dyrektora Izby Celnej Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. K.M. działający jako pełnomocnik skarżącego z urzędu złożył wniosek o przyznanie kosztów sądowych oraz oświadczenie w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego . Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1451/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji, jednocześnie zasądzając na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 2.400,00 zł. Pismami z dnia 3 lutego 2014 r. K.M. działając w imieniu własnym - jako pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy, oraz w imieniu skarżącego, złożył zażalenia w zakresie postanowienia objętego pkt 3 sentencji wyroku w zakresie , w jakim Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 2.400,00 zł. W ocenie pełnomocnika w przypadku uwzględnienia skargi skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika z urzędu, do zwrotu kosztów postępowania zobowiązany pozostaje (zgodnie z zasadą ogólną wynikającą z ustawy) organ, który wydał zaskarżony akt, niemniej jednak wypłata następuje zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu, na rzecz pełnomocnika, nie zaś reprezentowanej przezeń strony - ta bowiem korzysta z prawa pomocy, którego podstawą jest właśnie brak możliwości poniesienia wydatków związanych z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie pełnomocnik podniósł , że wynagrodzenie zasądzone w tej sprawie nie zostało powiększone o należny podatek od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest w pełni uzasadnione. Na wstępie podnieść należy , że tut. Sąd w wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r. mając zamiar przyznać profesjonalnemu pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu błędnie określił stronę przeciwną jako zobowiązaną do zapłaty należności z tego tytułu. Rozstrzygnięcia tego nie da się pogodzić z treścią art. 200 i 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a. . Przepisy te normują instytucję zwrotu kosztów postępowania między stronami, która przewiduje możliwość zasądzenia od strony przegrywającej sprawę zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony wygrywającej. Zaznaczyć należy, że zarówno podmiotem obciążonym, jak i beneficjentem należności zasądzonej na podstawie powyższych przepisów może być tylko i wyłącznie strona postępowania sądowoadministracyjnego. Powołane powyżej przepisy nie mogą natomiast być podstawą przyznania wynagrodzenia profesjonalnemu pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy. Kwestia przyznania przez Sąd wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy uregulowana została w osobnym przepisie, tj. art. 250 p.p.s.a., zgodnie z którym . wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Jednocześnie należy podkreślić, że należność pełnomocnika wypłacana jest w tym wypadku z kasy Sądu pierwszej instancji; obowiązkiem jej zapłacenia nie może zostać obciążony organ, będący stroną postępowania sądowoadmistracyjnego. Ponadto przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi na podstawie art. 250 p.p.s.a., w przeciwieństwie od instytucji zwrotu kosztów postępowania między stronami, nie jest uzależnione bezpośrednio od wyniku sprawy. ( Postanowienie NSA z 24 maja 2013 r. sygn.. akt II FZ 169/13 ) Zgodzić się zatem należy z pełnomocnikiem skarżącego , że adresatem przyznanego wynagrodzenia, zgodnie z wyżej powołanymi przepisami jest pełnomocnik nie zaś reprezentowana przez niego strona . Wypłacenie przez Dyrektora Izb Celnej zawartego w wyroku orzeczenia o kosztach doprowadziłoby do bezpodstawnego wzbogacenia skarżącego, gdyż otrzymałby zwrot kosztów postępowania, których faktycznie nie poniósł. Wysokość wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 2.400,00 zł. została ustalona w oparciu z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153) Wynagrodzenie w tak ustalonej kwocie zostało podwyższone o właściwą stawkę podatku od towarów i usług na podstawie § 2 ust 3 cyt. Rozporządzenia. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej, służy zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jeżeli zażalenie jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo - art. 195 § 2 p.p.s.a. Uznając, że w niniejszej sprawie zażalenie jest oczywiście uzasadnione, Sąd na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło