I SA/Kr 1458/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 19.08.2009r. , nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 2004r. i 2005r. w kwocie 332 434 zł. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 19.08.2009r. , Nr[...], w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 2004r. i 2005r. w kwocie 332 434 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów, M. D. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną J.D. ur. w 1970r. oraz synami K. D. ur. w 1995 r. i O. D. ur. w 2005r. Mieszka z rodzicami przy ul. K.[...]. Żona nie pracuje. On natomiast prowadzi działalność gospodarczą "taxi osobowe", z której uzyskuje dochód w wysokości 2309 zł. miesięcznie (netto ok. 1030 zł. ). Zatrudniony jest też na podstawie umowy o pracę w Firmie M. sp. j. Z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1 041,33 zł. netto. W roku 2008 osiągnął on dochód w kwocie 3 839 zł. Oboje małżonkowie posiadają konta bankowe w B. Koszty utrzymania rodziny obejmują : czynsz- 350 zł. , opłatę za gaz – 115 zł. , opłatę za energię elektryczną – 110 zł., opłatę za TV i Internet – 88 zł. , opłatę za telefon – 100 zł. , ubezpieczenie na życie - 47 zł. , obiady dla dziecka – 85 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanym przypadku nie można uznać , że strona skarżąca wykazała w/w przesłanki. Na wstępie podkreślić należy, iż istnieją znaczne różnice w podawanych wysokościach zarobków M. D.. W oświadczeniu zawartym w formularzu PPF zaznaczył on bowiem , iż działalność gospodarcza przynosi mu 765 zł. miesięcznie. Tymczasem w "wyjaśnieniu " z dnia 21.11.2009r. napisał, że dochód z działalności gospodarczej "taxi osobowe" wynosi 2309 zł. brutto a netto ok. 1030 zł. Rozbieżności zauważyć też wypada pomiędzy informacjami zawartymi przez pełnomocnika strony skarżącej w skardze a przedłożonymi dokumentami. Otóż doradca podatkowy w skardze z dnia 18.09.2009r. napisał, iż:" M. D. prowadzi działalność gospodarczą i dochody z tego źródła w wysokości 26 000 zł. rocznie są jedynymi, jakie osiąga" (str. 3 skargi). Z później przesłanych dokumentów wynika natomiast, że oprócz prowadzenia działalności gospodarczej M. D. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę . Dziwne wydaję się również stwierdzenie pełnomocnika, iż działalność gospodarcza przynosi stronie skarżącej dochód w wysokości 26 000 zł. w sytuacji kiedy zeznanie podatkowe za 2008r. wskazuje , iż jej dochód wyniósł 3 839 zł. Z kolei, z wyciągu dotyczącego konta bankowego J.D. wynika, iż otrzymuje ona świadczenia rodzinne. O fakcie tym, natomiast M. D. w ogóle nie wspomniał w złożonym wniosku! Wyciąg z konta bankowego J. D. dostarcza jeszcze dwóch istotnych informacji. Okazuje się , iż niepracująca J. D. uiszcza co miesiąc na rzecz T. S.A. w K. czynsz za najem garażu w wysokości 230 zł. i inny czynsz w wysokości 494 zł. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż wysokość podanego przez stronę skarżącą czynszu to 350 zł. Zarówno koszty czynszu za garaż jak i koszty czynszu za lokal znajdujący się w zasobach T. w K. należy uznać za niekonieczne , w obliczu realizowania potrzeb mieszkaniowych poprzez zamieszkiwanie w mieszkaniu przy ul. K.[...]. W konsekwencji w/w okoliczności, zdaniem orzecznika, nie została wyjaśniona rzeczywista sytuacja finansowa strony skarżącej pozwalająca przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto strona skarżąca zataiła istotne z punktu widzenia oceny jej zdolności płatniczych informacje, co tak naprawdę podważa jej wiarygodność a tym samym poddaje pod wątpliwość pozostałe jej oświadczenia. Taki stan rzeczy wskazuje jednoznacznie, iż przesłanka z art. 246§1 w/w ustawy dotycząca wykazania przez stronę skarżącą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania , bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , nie została spełniona. To bowiem na wnioskodawcy ciąży inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , że zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09) Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.) orzeczono jak w sentencji.