I SA/Kr 1472/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.06.2015r. , nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2012r., postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.06.2015r. , nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2012r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. I SA/Kr 12/14 oraz nadesłanych dokumentów J. O. ur. w 1970r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. O. ur. w 1972r., synem P. O. ur. w 1995r. oraz córką K. O. ur. w 1997r. Rodzina mieszaka w domu, który jest własnością "O." sp. z o.o. w K. Wspólnikami spółki są M. O. oraz "O., J. O., M. O." spółka jawna, a prezesem zarządu – J. O.. Z kolei wspólnikami "O., J. O. , M. O." spółka jawna są : J. O., M. O. oraz "O." Sp. z o.o. J. O. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę , na stanowisku menadżera ds. marketingu i sprzedaży w Przedsiębiorstwie Handlowo – Usługowym A. Sp. z o.o. w K., z wynagrodzeniem 1 750 zł. miesięcznie , brutto (netto 1 239,16 zł.). W 2014r. z tytułu posiadania 1% udziałów w: "O., J. O., M. O." spółka jawna, poniósł on stratę w wysokości 54,65 zł., przy przychodzie, wyliczonym na niego, w wysokości 1524,12 zł. Przychód spółki, w tym roku, wyniósł natomiast 152 412,45 zł. M. O. z kolei, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ramach tej spółki jawnej, poniosła stratę w wysokości 5 355,74 zł. Obecnie jest ona zatrudniona w Biurze Rachunkowym P., na stanowisku księgowej, a do dnia 31.10.2015r. przebywała na urlopie bezpłatnym. Saldo konta O., J. O., M. O." spółka jawna, prowadzonego przez R. B. Polska S.A. na dzień 30.09.2015r. wynosiło – 250,01 zł. Saldo wspólnego konta małżonków, prowadzonego przez I. B. S.A. , na dzień 23.09.2015r. wynosiło natomiast – 89,43 zł. , przy czym kwota zablokowana wskazywała w okresie od 24.06.2015r. do 23.07.2015r. – 2 720 788,88 zł., w okresie od 24.07.2015r. do 22.08.2015r. – 3 612 808,70 zł. a w okresie od 23.08.2015r. do 23.09.2015r. – 3 938 807,55 zł. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą 1 300,23 zł. i obejmują : opłatę za energię elektryczną – 593,22 zł., opłatę za wodę – 94,79 zł., opłatę za gaz – 193,37 zł., opłatę za ścieki – 69,86 zł., opłatę za telefon - 148,73 zł., opłatę za odpady komunalne – 16 zł., koszty biletu miesięcznego córki – 64,26 zł., koszty lekarstw J. O. – 120 zł. Małżonkowie są współwłaścicielami, na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej, lokalu o pow. 53 m2 , położonego w W. (P. – P.), obciążonego następującymi hipotekami: hipoteką umowną kaucyjną, na rzecz B. P. K. S.A. - w wysokości 700 000 zł., hipoteką przymusową , na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego - w wysokości 71 374 zł., hipoteką przymusową , na rzecz ZUS - w wysokości 129 649,92 zł., w stosunku do którego ponadto wszczęto egzekucję. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r., sygn. akt I GZ 384/12). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Podkreślić należy również, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). Przed tutejszym Sądem toczy się natomiast trzynaście spraw ze skarg J. O. o sygn. I SA/Kr 1470 - 1477/15, I SA/Kr 1228/15, I SA/Kr 1634 - 1637/15, co znacznie zwiększa obciążenia finansowe strony skarżącej wynikające z prowadzenia tych postępowań. Przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności faktyczne nie dają w kontekście takiej sytuacji możliwości uiszczenia przez nią kosztów sądowych, bez pogorszenia warunków bytowych rodziny. Wynagrodzenie J. O. przeznaczane jest bowiem na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Spółka jawna, której wraz z żoną jest wspólnikiem, przynosi straty a jej przychody z 19 924 700,67 zł. w 2012r. zmalały do 152 412,45 zł. w 2014r. Saldo konta spółki przyjmuje wartość ujemną, podobnie jak saldo konta małżonków, na którym ponadto wzrosła kwota blokady z - 2 720 788,88 zł., do - 3 938 807,55 zł., co świadczy o pogłębiającym się zadłużeniu wnioskodawcy i jego żony. Dowodem tego są również prowadzone postępowania egzekucyjne, ujawnione w dziale III księgi wieczystej, prowadzonej dla w/w nieruchomości lokalowej. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić trzeba, że zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych jest uzasadnione. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).