I SA/Kr 1474/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec Sędziowie: NSA Józef Gach WSA Urszula Zięba (spr) Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005r sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 sierpnia 2004r Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie niewystępowania zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży nieruchomości skargę oddala Aktem notarialnym z dnia [...] lutego 2004 roku K. K. zbył nieruchomość stanowiącą niezabudowaną działkę nr [...] o powierzchni 0,4600 ha położoną w S. gmina B. Działka ta wraz z innymi nieruchomościami stanowiła gospodarstwo rolne zbywcy. Dnia [...] lutego 2004 roku K. K. złożył oświadczenie, że przychody uzyskane ze sprzedaży działki przeznaczy na cele określone w art. 21 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wcześniej, [...] lutego 2004 roku zwrócił się z pismem do Urzędu Skarbowego o zwolnienie od płacenia podatku dochodowego od sprzedaży gruntu. W odpowiedzi na powyższe organ podatkowy I instancji -zgodnie z art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej - udzielił odpowiedzi i w oparciu o dostępne dokumenty wyjaśnił przesłanki uzyskania zwolnienia od podatku dochodowego przychodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości rolnych. Interpretacja ta, została następnie zmieniona przez Dyrektora Izby Skarbowej w trybie art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na informację Dyrektora Izby Skarbowej K. K. skierował w dniu [...] maja 2004 roku do Naczelnika Urzędu Skarbowego pismo zawierające żądanie wydania decyzji zwalniającej go od płacenia zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 roku nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o niewystąpieniu zryczałtowanego podatku dochodowego ze sprzedaży nieruchomości w 2004 roku. Odwołanie K. K. nie zostało uwzględnione. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2004 roku nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podzielając poczynione ustalenia i ich ocenę prawną. W uzasadnieniu postanowień organy podatkowe powołały się na treść art. 165a Ordynacji podatkowej stanowiącego, iż w sytuacji gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przyczyną powodującą, że postępowanie nie mogło być wszczęte w niniejszej sprawie był brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego. Wniosek dotyczył bowiem wszczęcia postępowania w zakresie samoobliczenia podatkowego w związku z którym organy podatkowe podejmuj ą działania dopiero gdy podatnik złoży stosowną deklarację, lub w ustawowym terminie obowiązku tego nie dokona. Opodatkowanie przychodów ze sprzedaży nieruchomości w sytuacji gdy w myśl przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ podatek należy uiścić, ciąży na podatniku tego podatku a organ podatkowy może wydać decyzje dopiero po upływie terminu 14 dniowego w którym podatek należy zapłacić bez wezwania /w sytuacji gdy jest on należny/ lub też po upływie 2 letniego terminu, określonego w art. 28 ust 2a i 3 cytowanej ustawy / w sytuacji gdy złożone zostanie oświadczenie o przeznaczeniu przychodu na cele określone w art. 21 ust 1 pkt 32 cytowanej ustawy/. W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia organy podatkowe przytaczały przepisy regulujące opodatkowanie przychodów z tytułu zbycia nieruchomości, w szczególności o charakterze rolnym. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 sierpnia 2004 roku K. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której zarzucił organom podatkowym nadinterpretację obowiązującego prawa, polegającą na zobowiązaniu go do zapłaty podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości, który to podatek - w świetle okoliczności sprawy -jest nienależny. Przepis art. 21 ust 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie zwalnia z opodatkowania przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego w sytuacji gdy sprzedana nieruchomość była częścią gospodarstwa rolnego zbywcy oraz gdy nieruchomość po sprzedaży nie utraciła charakteru rolnego. Skarżący nadal jest płatnikiem podatku rolnego a zatem określone w tym przepisie zwolnienie podatkowe odnosi się także do jego osoby. Skarżący podniósł nadto, iż złożył oświadczenie o przeznaczeniu przychodu ze sprzedaży na cele określone w art. 21 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lecz uczynił to wyłącznie w celu zabezpieczenia przed płaceniem krzywdzącego i nienależnego podatku a w rzeczywistości nie potrzebuje ani mieszkania ani parceli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego a zatem złożona skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań nad zasadnością skargi stwierdzić jednak należy, iż skarżący nie uzyska z niniejszego postępowania informacji o tym czy przysługuje mu zwolnienie podatkowe w zryczałtowanym podatku od przychodów ze sprzedaży nieruchomości a w konsekwencji czy ma wykazywać poniesienie nakładów na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w ciągu dwóch lat od daty dokonania sprzedaży, bowiem postępowanie toczy się wyłącznie w zakresie zaskarżonych postanowień, a te wydane zostały w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego. Zasadność tej odmowy podlegała właśnie ocenie Sądu przy rozpoznawaniu skargi. Zaznaczyć też należy, iż wbrew twierdzeniem skarżącego organy podatkowe nie orzekły dotychczas o obowiązku zapłacenia spornego podatku. Zgodnie z treścią art. 165 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U nr 137 poz. 926 ze zm./ postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O tym czy postępowanie może być wszczęte w konkretnej sprawie rozstrzygaj ą przepisy prawa materialnego. W tym przypadku odwołać się należy do przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ a w szczególności art. 28 tej ustawy. Przepis ten w ust. 2 i 3 stanowi, iż podatek od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia, na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Zasada ta nie ma zastosowania do podatników dokonujących sprzedaży nieruchomości określonych w art. 10 ust 1 pkt 8 a-c cytowanej ustawy, którzy w terminie 14 dni od dnia dokonania tej sprzedaży, złożą oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży przeznaczą na cele określone w art. 21 ust 1 pkt 32 lit. a lub e ustawy. W terminie płatności podatku podatnik jest obowiązany złożyć deklaracje według ustalonego wzoru. Ponieważ skarżący złożył oświadczenie o przeznaczeniu przychodu na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, w ciągu dwóch lat od dnia sprzedaży nie jest wymagane od niego ani złożenie deklaracji podatkowej ani zapłacenie podatku. Organ podatkowy nie ma też podstaw do czynienia ustaleń czy podatek ten jest w ogóle wymagany czy też przychód uzyskany przez skarżącego jest od tego podatku zwolniony. Nie istnieją więc materialnoprawne podstawy do wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu czy na wniosek. Dopiero w sytuacji gdy organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił podatku, nie złożył deklaracji organ ten wydać winien decyzję określającą wysokość ewentualnego zobowiązania podatkowego. W prowadzonym w takim przypadku postępowaniu podatnik zgłaszać będzie mógł zarzuty o istnieniu podstaw do zastosowania zwolnienia podatkowego, bądź wykazywać, że poniósł nakłady na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Wydane w tym trybie decyzje będą dopiero przesądzać o wysokości i konieczności zapłacenia zryczałtowanego podatku od przychodów z tytułu zbycia nieruchomości. Rozpoznanie tych kwestii w niniejszym postępowaniu, jak również w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, byłoby przedwczesne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie można organom podatkowym zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego. Organy te, prawidłowo oceniły okoliczności faktyczne sprawy a następnie zastosowały przepis art. 165a Ordynacji podatkowej, obligujący do odmowy wszczęcia postępowania w ustalonym stanie faktycznym. Z tych względów skargę jako nieuzasadnioną oddalono, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U nr 153 poz. 1270/.