I SA/Kr 1480/04
WyrokWSA w Krakowie2006-04-20
Skład orzekający: Ewa Długosz - Ślusarczyk, Anna Znamiec, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wydać decyzję odmawiającą prawa do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków na cele rehabilitacyjne, czy też postępowanie w tej sprawie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wydać decyzji odmawiającej prawa do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków na cele rehabilitacyjne, ponieważ przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują takiej możliwości. W związku z brakiem przedmiotu sprawy podlegającego rozstrzygnięciu, postępowanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Podatniczka zwróciła się do urzędu skarbowego o informację dotyczącą możliwości odliczenia ulgi rehabilitacyjnej po zmarłym mężu. Po otrzymaniu informacji o braku prawa do odliczenia, wniosła o wydanie decyzji odmawiającej tego prawa. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Podatniczka złożyła skargę do sądu, kwestionując sposób rozliczenia dochodów i powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1480/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Sędziowie: WSA Anna Znamiec (spr), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006r., sprawy ze skargi K. D., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 31 sierpnia 2004r Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji, - s k a r g ę o d d a l a -
W dniu [...] .03.2004 r. K. D. zwróciła się do Urzędu Skarbowego w [...] o udzielenie informacji, czy po zmarłym w dniu [...] .12.2003 r. jej mężu J. D. przysługuje ulga w podatku dochodowym od osób fizycznych w postaci odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne, ponieważ maż posiadał I grupę inwalidztwa. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] pismem z dnia [...] .04.2004 r. udzielił w trybie przepisu art. 14 a par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z poźn. zm.) informacji, iż dochód męża za 2003 r. wynosił [...] zł i nie przysługuje podatnikowi prawo do odliczenia ulgi rehabilitacyjnej na podstawie przepisu art. 26 ust. 1 pkt 6 i ust. 7 a pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 200 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
Pismem z dni [...] .05.2004 r. uzupełnionym pismem z dnia [...] .05.2004 r. i z [...] .06.2004 r. K. D. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o wydanie decyzji odmawiającej prawa do odliczenia od podstawy obliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne.
Decyzją z dnia [...] .06.2004 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] umorzył postępowanie w przedmiocie wydania decyzji odmawiającej prawa do odliczenia od podstawy obliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych wydatków na cele rehabilitacyjne jako bezprzedmiotowe.
Od powyższej decyzji organu i instancji K. D. złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego. Podatniczka podniosła, że rozliczała się z mężem. Ponadto wskazała, że świadczenie otrzymane przez męża z Fundacji "[...]" z Fundacji Polsko - Niemieckie Pojednanie zwolnione jest z wszelkich podatków i opłat. Zasiłki pielęgnacyjne również nie mogą wchodzić do podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Decyzją z dnia 31.08.2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] powołał się na przepis art. 207 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, na mocy którego decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w sprawie. Przepis art. 208 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że w przypadku gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych organ podatkowy może wydać decyzję na podstawie art. 45 ust. 6 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do dyspozycji powołanego przepisu art. 45 ust. 6 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzje, w której określi inną wysokość podatku. K. D. nie składała zeznania podatkowego za 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podnosi, ze żaden z przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie daje organom podatkowym możliwości wydania decyzji w przedmiocie odmowy odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków ponoszonych przez podatników. W związku z powyższym brak było przedmiotu sprawy podlegającego rozstrzygnięciu, a w konsekwencji uzasadnione było umorzenie postępowania. Organ podatkowy wyjaśnił podatnikowi w uzasadnieniu decyzji, iż kwota [...] zł nie obejmuje zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczenia pieniężnego wypłacanego przez ZUS Oddział w [...] Inspektorat w [...] oraz świadczeń pieniężnych wypłacanych przez Fundację "[...]". Przedmiotowe świadczenia i zasiłek pielęgnacyjny są bowiem ustawowo zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] K. D. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając, iż kwota [...] zł obejmuje wszystkie dochody J. D. w roku podatkowym 2003 łącznie z dochodami zwolnionymi od podatku. Ponadto skarżąca podnosi, że śmierć małżonka z którym podatnik się rozliczał nie może stanowić kary dla podatnika, w tym zakresie skarżąca powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 04.05.2004 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł oddalenie skargi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 208 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oczywistość bezprzedmiotowości może wynikać m.in. z tego, że żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ.
W orzecznictwie (wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2003.04.24 sygn. akt III SA 2225/02) utrwalony został pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok NSA z dnia 18.04.1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94). Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą być różne, zarówno zdarzenia faktyczne, jak i prawne. Charakter jednak przyczyn powodujących bezprzedmiotowość postępowania nie ma znaczenia, bowiem powołany przepis nakazuje umorzenie postępowania, gdy stało się ono "z jakiejkolwiek przyczyny" bezprzedmiotowe (B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska "Ordynacja podatkowa. Komentarz", TNOiK, Toruń 2002).
Należy podkreślić, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to m.in. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2004.03.26 sygn. akt III SA 2192/02, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2004.10.05 sygn. akt III SA 2265/03).
Zgodnie z przepisem art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) podatek dochodowy od osób fizycznych wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dają organom podatkowym możliwości wydania decyzji w przedmiocie odmowy odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków ponoszonych przez podatników.
Jeżeli zatem w przepisach prawa nie określono możliwości wydania decyzji w sprawie odmowy odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków ponoszonych przez podatników, postępowanie w tej sprawie nie może się toczyć i organ podatkowy nie może takiego wniosku rozpoznawać.
Wobec tego, w ocenie Sądu, istniały przesłanki, określone w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, do umorzenia postępowania wszczętego na wniosek skarżącej jako bezprzedmiotowego.
Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło