I SA/Kr 1481/10

WyrokWSA w Krakowie2011-01-19

Skład orzekający: WSA Paweł Dąbek, WSA Piotr Głowacki, WSA Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wydana w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, może zostać utrzymana w mocy, jeśli w postępowaniu tym brały udział osoby, które uczestniczyły w wydaniu decyzji pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., który nakazuje wyłączenie od udziału w postępowaniu pracownika organu administracji publicznej, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Udział tych samych osób w postępowaniu odwoławczym, które brały udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca M.P. wniosła o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia w części dotyczącej składek finansowanych przez płatnika i ubezpieczonych, a umorzył postępowanie w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych. Decyzją drugiej instancji utrzymano w mocy decyzję pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie prawa materialnego i reguł postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lipca 2010 r. i oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1481/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011r., sprawy ze skargi M. P., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 27 lipca 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz, Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 27 lipca 2010 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji z dnia 26 kwietnia 2010 r., którą odmówiono M.P. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na ubezpieczenia zdrowotne oraz za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych a ponadto umorzono postępowanie z zakresie dotyczącym należności z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społecznie i ubezpieczenie zdrowotne. Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 02 listopada 2009 roku, który wpłynął do Inspektoratu w O. dnia 06 listopada 2009 roku, Skarżąca zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności, a w przypadku negatywnego zakończenia postępowania, o umorzenie należności w znacznej części z tytułu nieopłaconych składek, do poboru których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z akt prowadzonego postępowania wynika, że postanowieniem z dnia 04 grudnia 2009 roku Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekazał sprawę dotyczącą rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności w znacznej części Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia. Po zakończeniu postępowania w zakresie ponownego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, postanowieniem z dnia 03 marca 2010 roku podjęto postępowanie wcześniej zawieszone o umorzenie należności w znacznej części, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją I instancji z dnia 26 kwietnia 2010 roku po rozpatrzeniu wniosku z dnia 02 listopada 2010 roku w sprawie umorzenia w znacznej części należności z tytułu nieopłaconych składek odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadząca działalność gospodarczą oraz za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika oraz umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym należności z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Uzasadniając decyzję z dnia 26 kwietnia 2010 roku o odmowie umorzenia należności składkowych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przytoczył przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), dalej zwanej "u.s.u.s." i podał, że celem dokonania oceny, czy w przedmiotowej sprawie istnieją okoliczności uzasadniające umorzenie należności należy przede wszystkim zauważyć, że wobec zobowiązanej jest prowadzone skuteczne postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego, który nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie zostały więc spełnione przesłanki do umorzenia określone w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Nie zostały także spełnione przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). Organ stwierdził również, że w toku postępowania nie udokumentowano okoliczności, które wskazywałyby na przesłanki do umorzenia zaległości ze względu na chorobę zobowiązanej lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązaną możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Ponadto materiał dowodowy nie wskazywał, iż opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Organ stwierdził także, że w toku postępowania nie udokumentowano poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Ponadto jak wynikało z akt sprawy Skarżąca zobowiązana była w okresie prowadzenia działalności gospodarczej opłacać składki za ubezpieczonych nie będących płatnikami składek. Zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Powyższe oznacza, że Zakład nie może w żadnym przypadku umorzyć należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Powyższą normę stosuje się również zgodnie z art. 32 tejże ustawy, do składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wobec tego Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w zakresie należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych na podstawie art. 105 k.p.a. We wniosku z dnia 18 maja 2010 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 26 kwietnia 2010 roku nr [...], zobowiązana przedstawiła swoją sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną. Wskazała, że nie jest w stanie opłacić należności składkowych, ponieważ pociągnęłoby to dla niej i jej rodziny zbyt ciężkie skutki. Podniosła, iż jej dochody pokrywają jedynie podstawowe środki utrzymania, a zobowiązanie do zapłaty zaległych składek zagrozi jej egzystencji. Zarzuciła również, że organ pierwszej instancji określił jej dochody w sposób nieprawidłowy, przyjmując kwoty brutto oraz nie wziął przy wydawaniu decyzji pod uwagę, że zobowiązana legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Dodatkowo wskazała na konieczność opieki na przewlekle chorym członkiem rodziny. Organ ponownie rozpoznający sprawę, w całości podzielił ustalenia organu I instancji. Decyzją z dnia 27 lipca 2010 roku, utrzymując w mocy decyzję pierwszej instancji wydaną dnia 26 kwietnia 2010 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych dodatkowo wskazał, że zobowiązana nie udokumentowała okoliczności uzasadniających umorzenie należności ze względu na jej chorobę lub najbliższego członka rodziny, a co za tym idzie konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającą możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przyjął również, że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, że stan zdrowia pozbawia zobowiązaną możliwości uzyskania dochodu uniemożliwiającego opłacenia zaległych składek wraz z należnościami ubocznymi. Przeciwnie, z tego tytułu zobowiązana pobiera świadczenie rentowe, które jest przedmiotem egzekucji, gdzie potrącenia dokonywane są w granicach przewidzianych przepisami prawa. Organ również nie podzielił poglądu zobowiązanej zawartego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, że zaliczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności winno być utożsamiane z okolicznościami wskazanymi w Rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z treści Rozporządzenia wynika, że by możliwym było uznanie, iż zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie, łącznie muszą być spełnione przesłanki istnienia przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Owo zaś pozbawienie możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności nie występuje, bowiem ze świadczenia, w granicach przewidzianych przepisami prawa, dokonywane są potrącenia, które służą spłacie długów. Organ nie uznał również za zasługujące na uwzględnienie argumenty dotyczące sprawowania opieki nad osobą przewlekle chorą, powodującej brak możliwości uzyskiwania dochodu. W przedmiotowej sprawie owo sprawowanie opieki nie ma wpływu na możliwość uzyskiwania dochodu. Dochód z tytułu świadczenia jest bowiem uzyskiwany niezależnie od sprawowania opieki. Co więcej, w jednym ze swoich pism - z dnia 27 listopada 2009 roku - sama zobowiązana przyznała, że " (...) obecny dochód wnioskodawczym i jej męża jest maksymalnym dochodem, jaki rodzina może wygenerować, gdyż obydwoje jej członkowie są osobami niepełnosprawnymi". Nie sposób wiec uznać, że w przypadku, gdyby nie istniała konieczność sprawowania opieki nad mężem, możliwym byłoby uzyskiwanie innego, dodatkowego dochodu. Organ stwierdził również, że przesłanka, iż opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i członków jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie także nie występuje. W skardze na decyzję z dnia 16 sierpnia 2010 roku M.P. wniosła o jej uchylenie w całości i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy oraz zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła brak wskazania podstawy prawnej, naruszenie prawa materialnego przez uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, naruszenie reguł uznania administracyjnego poprzez sprzeczność istotnych ustaleń z treścią rozstrzygnięcia oraz naruszenie reguł oceny dowodów - poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu podała, że błędne jest stanowisko organu przyjmujące, że w sprawie zachodzą przesłanki do utrzymania w mocy decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania w odniesieniu do wnioskowanego umorzenia składek na ubezpieczenie finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami. Podniosła również, że w zaskarżonej decyzji organ nie zakwestionował okoliczności, że Skarżąca jest osobą zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i że opiekuje się mężem wymagającym stałej opieki. Okoliczność ta winna skutkować rozważeniem przez ZUS, czy okoliczność ta nie pozbawia skarżącej uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie zaległości. ZUS w odniesieniu do powołanej przesłanki przyjął, że Skarżąca i jej maż otrzymują przecież świadczenia z ZUS. Nie wziął jednak ZUS pod uwagę różnic między kosztami utrzymania osób mających świadczenia z ZUS i nie będących osobami przewlekle chorymi i nie sprawujących opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny a sytuacja skarżącej. Pozbawienie uzyskiwania dochodu może bowiem mieć także formę zwiększonych potrzeb w razie przewlekłej choroby - czego ZUS nie wziął pod uwagę. Skarżąca wskazała również, że ZUS nie zważył w wystarczający sposób wykazanej okoliczności, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie Skarżąca opłacić zaległości, gdyż pociągałoby to za sobą ciężkie skutki dla Skarżącej i jej rodziny. Zarzuciła również brak dogłębnego zbadania wpływu obciążenia Skarżącej obowiązkiem zapłaty zaległych zobowiązań z tytułu składek co w ocenie Skarżącej stanowi kolejną przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano. W przedmiotowej sprawie Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dopatrzył się bowiem naruszenia przepisu postępowania, jakim jest art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., nakazującego wyłączenie od udziału w postępowaniu tego pracownika organu administracji publicznej, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza, że ustanowiona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza, że każda sprawa administracyjna na skutek wniesionego odwołania jest dwukrotnie rozpatrywana i rozstrzygana: po raz pierwszy przez organ administracji publicznej pierwszej instancji i po raz drugi - na skutek wniesionego odwołania - przez organ odwoławczy (art. 127 § 1 i § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stronie przysługuje wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przewiduje, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przez "branie udziału w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, a także, jeżeli pracownik został upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu lub pełni funkcję organu - załatwienie sprawy w drodze decyzji. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do fazy wydania decyzji w znaczeniu prawnym wydaje się nieuzasadnione ze względu na tę szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym - w odróżnieniu od postępowania sądowego - poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różne osoby, mogące mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Mimo że postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest postępowaniem stricte instancyjnym, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru dewolutywnego, to jednak zasady prawdy obiektywnej wymaga, aby tryb rozstrzygnięć wydawanych w takim postępowaniu dawał stronie gwarancję procesową, że osoba wydająca decyzję nie będzie następnie brała udziału w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji. Zwrócić należy uwagę, że wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzja administracyjna traktowana być musi jako nowe, samodzielne rozstrzygnięcie, a wzgląd na dążenie do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) nakazuje wyłączyć od udziału w postępowaniu pracownika organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przesłanka wyłączenia pracownika ma charakter bezwzględny i nie podlega jakiejkolwiek ocenie z punktu widzenia ewentualnego wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Pogląd taki wyraził w uzasadnienie wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie P. 57/2007, Lex Polonica nr 1974512, Trybunał Konstytucyjny, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni go podziela. Mimo, że wyrok ten odnosi się do wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, to jednak z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że analogicznie należy oceniać wszystkie te przypadki, w których dochodzi do niedopuszczalnego w demokratycznym państwie prawa zróżnicowania gwarancji ochrony obiektywizmu i bezstronności rozstrzygania przez organ administracji publicznej w zależności od rodzaju rozpoznawania spraw. Podkreślić jeszcze raz należy, że pomiędzy odwołaniem, a wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma pod względem konstrukcyjnym żadnej różnicy, ponieważ środki te różni wyłączenie nazwa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy posiada wszelkie cechy odwołania, z wyjątkiem cechy dewolutywności. Zauważyć także jeszcze należy, że istotą przepisu art. 24§1 pkt 5 k.p.a. jest uniknięcie sytuacji, w której pracownik biorący udział w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to już wyrobiony pogląd, czy to tylko na stan faktyczny sprawy – jeżeli brał udział w postępowaniu dowodowym, czy też również na sposób rozstrzygnięcia sprawy przez propozycję rozstrzygnięcia, czy przez podpisanie decyzji, byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenie związane z udziałem w postępowaniu (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 6/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z nadesłanych - wraz z odpowiedzią na skargę - akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy udział brały te same osoby, które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji pierwotnej. Wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja z dnia 27 lipca 2010 r. poprzedzona została czynnościami zmierzającymi do weryfikacji decyzji z dnia 26 kwietnia 2010 roku odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W czynnościach tych brały udział te same osoby, wskazane z imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, które brały udział w analogicznych czynnościach poprzedzających wydanie decyzji pierwotnej. I tak, decyzję z dnia 27 lipca 2010 roku, oprócz referenta A.L., Kierownika Referatu Egzekucji E.K. i Naczelnika Wydziału Realizacji Dochodów A. P., podpisała działająca z upoważnienia Prezesa ZUS, Dyrektor Oddziału Zakładu w Chrzanowie – W.C., a więc osoba, która uczestniczyła przy opiniowaniu wniosku skarżącej, względnie brała udział w komisji rozpatrującej zasadność umorzenia należności przed wydaniem rozstrzygnięcia w I instancji. Świadczy o tym podpis widniejący na karcie 106 akt administracyjnych. Na protokole zawierającym opinię komórki opracowującej wniosek o umorzenie widnieje podpis Dyrektora Oddziału ZUS – W.C., która w dniu 26 kwietnia 2010 r. nie wyraziła zgody na umorzenie. W.C., której podpis znajduje się na wyżej wskazanej karcie akt podtrzymała swoje stanowisko w toku postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i podpisała nie tylko decyzję z dnia 27 lipca 2010 roku, lecz także brała udział przy opiniowaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i w dniu 16 lipca 2010 roku podpisała opinię, w której nie wyraziła zgody na umorzenie (k. 143 akt administracyjnych). Ponadto w wydaniu decyzji w pierwszej instancji brała udział Zastępca Dyrektora Ł. P., która swoim podpisem opatrzyła brak zgody na umorzenie znajdujący się w opinii komórki opiniującej wniosek o umorzenie (k. 106 akt administracyjnych), a następnie w dniu 15 lipca 2010 roku złożyła swój podpis pod stanowiskiem komórki opracowującej wniosek o umorzenie wraz z uzasadnieniem i swoim podpisem opatrzyła propozycję utrzymania decyzji pierwszej instancji w mocy (k. 143 akt administracyjnych). Przez "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" w niższej instancji należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika, lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. Według W. K., Postępowanie administracyjne, 1929, s. 37: "wystarczy udział w wydaniu, niekoniecznie decyzja musi od niego pochodzić, względnie przez niego być podpisaną; w każdym razie urzędnik ten musi być czynny przy wydaniu decyzji w niższej instancji". Nie budzi zatem wątpliwości, że wskazani wyżej pracownicy zarówno W.C. jak i Ł. P. brały udział w rozstrzyganiu zasadności wniosku skarżącej o umorzenie należności w I instancji opiniując negatywnie w dniu 26 kwietnia 2010 roku wniosek Skarżącej, jak również w czynnościach poprzedzających rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podpisując – odpowiednio W. C. w dniu 16 lipca 2010 roku opinię/decyzję dyrektora oddziału jak i biorąc udział w wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i podpisaniu decyzji z dnia 27 lipca 2010 roku, zaś Ł. P. podpisując propozycję utrzymania decyzji pierwszej instancji w dniu 15 lipca 2010 roku. Takie działanie niewątpliwie w istotny sposób narusza reguły postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe i niezależnie od treści samej skargi, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja wydana została z udziałem pracowników organu, którzy podlegali wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Takie naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.), zatem stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec o jej uchyleniu, jako niezgodnej z prawem, ze wskazaniem konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy bez udziału pracowników organu biorących udział w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji pierwotnej. Sąd jednocześnie zauważa, że uchylenie decyzji wyłącznie z przyczyn proceduralnych oznacza, że w toku postępowania nie zajmowano się kwestiami związanymi z oceną wniosku skarżącej o umorzenie należności składkowych. Kwestia zasadności lub niezasadności wniosku stanie się przedmiotem ponownej kompleksowej oceny organu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że warunkiem zastosowania tego przepisu jest podleganie danej decyzji wykonaniu. Jeżeli bowiem dany akt wykonaniu nie podlega to nie może w ogóle mówić o wstrzymaniu. Zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja ZUS z dnia 26 kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek nie posiadają atrybutu wykonalności, tj. nie nadają się do wykonania i nie podlegają wykonaniu. Wskazane powyżej decyzje mają charakter odmowny, nie nakładają więc na skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak jest zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie ich wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło