I SA/Kr 1482/10

WyrokWSA w Krakowie2010-12-10

Skład orzekający: Ewa Długosz-Ślusarczyk, Maria Zawadzka, Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, uznając, że nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności należności, mimo trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił umorzenia składek, ponieważ nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności należności w rozumieniu art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wnioskodawca posiadał stałe źródło dochodu w postaci emerytury, a także jego żona i córka miały dochody, co uniemożliwiało uznanie należności za całkowicie nieściągalne. Sąd podkreślił, że umorzenie składek jest decyzją uznaniową organu, a nie jego obowiązkiem, nawet w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną. Organ odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności należności, ponieważ skarżący otrzymuje emeryturę, a jego żona i córka również posiadają dochody. Skarżący podnosił, że jego sytuacja życiowa i zdrowotna uniemożliwia spłatę zadłużenia, a także kwestionował brak zastosowania art. 17 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Prezesa ZUS.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1482/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2010 r., sprawy ze skargi J. W., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 8 lipca 2010 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy - skargę oddala - W dniu 1 kwietnia 2005 roku skarżący J.W. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – dalej ZUS, wniosek o umorzenie należności z tytułu składek ZUS powołując się na swoją trudną sytuacje materialna i zdrowotną. Decyzją z dnia 12 stycznia 2006 roku Nr [...] Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 28 września 2005r. [...] Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2006 roku sygn. akt III SA/Wa 1013/06 uchylił obie powyższe decyzje. Rozpoznając sprawę ponownie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 8 lipca 2010 roku Nr [...] postanowił utrzymać w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 marca 2010 roku Nr [...], którą odmówiono skarżącemu J. W. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracowników w części finansowanej przez płatnika w łącznej wysokości 78.600,89 zł, w tym składek na ubezpieczenia społeczne i na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Przedmiotową decyzją umorzono także umorzenia odsetek za zwłokę od składek dla pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Organ uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie w zakresie składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej wysokości 30.401,07 zł Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie z uwagi na brak możliwości umorzenia w/w należności zgodnie z art. 30 ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Z treści wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz ustaleń organu wynika, że skarżący wraz ze swoją córką J. W. prowadził działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej "W" w okresie od 1 sierpnia 1997 roku do 31.12.2001 roku. Wykonując działalność skarżący nie dopełnił obowiązku opłacania obowiązkowych składek na ubezpieczenia za zatrudnianych pracowników, stąd też powstałe zaległości kierowane były do przymusowego dochodzenia. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2007 roku ZUS zobowiązał skarżącego i jego córkę do zapłaty należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia do listopada 1999 roku, za kwiecień, maj, październik, listopad 2000 roku, oraz za grudzień 2001 roku, w łącznej kwocie 123.836,93 zł. Powyższa decyzja została zaskarżona do Sądu Okręgowego w K. Wydział VII Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 roku oddalił odwołanie. Również apelacja skarżącego została oddalona przez Apelacyjny Sąd w K. Od 31.12.2001r. skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej i obecnie pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 1.798,81 zł brutto miesięcznie (netto 1.498,92 zł), prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną M.W., która pobiera emeryturę w kwocie 1.869,39 zł brutto (netto 1.556,14 zł). Skarżący wraz z małżonką nie są właścicielami żadnych nieruchomości, nie korzystają z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej, natomiast posiadają samochód m-ki N. z 1989 roku. Miesięczne raty z tytułu zaciągniętych kredytów (na różne cele, w tym również na spłatę zadłużenia wobec ZUS) wynoszą ok. 1700 zł miesięcznie. J. W. wraz z żona mieszkają w mieszkaniu stanowiącym własność ich córki B. Wraz z nimi mieszka córka J. W., która jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i miesięcznie zarabia 2.326,94 zł, a na jej utrzymaniu pozostaje 7-letni syn, na którego J. W. otrzymuje alimenty w kwocie 500-600 zł miesięcznie. Na podstawie przedłożonej dokumentacji medycznej ustalono, że skarżący cierpi na astmę, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze przeszedł zawał prawej półkuli mózgu, stwierdzono znaczny zanik korowo-podkorowy mózgowia, miażdżycę tętnic mózgowych, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa oraz choroby urologiczne. Żona skarżącego, M.W. choruje na chorobę nadciśnieniową oraz ma kłopoty krążeniowe po przebytym zakrzepowym zapaleniu żył nogi lewej i zawale serca w 2003 roku. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego (opłaty za czynsz, prąd i gaz) wynoszą ok. 470 zł oraz ok. 300 zł miesięcznie na lekarstwa. J. W., jako przedsiębiorca otrzymał w latach 2002-2003 następująca pomoc publiczną: w dniu 4 stycznia 2002 roku umorzenie podatku VAT w kwocie 6.000 zł miesięcznie oraz rozłożenie na raty podatku VAT w kwocie 6.214 z, 27 listopada 2003 roku umorzenie podatku dochodowego w kwocie 1.449,60 zł, a w dniu 28 listopada umorzenie podatku VAT w kwocie 3.607 zł. Rozpoznając wniosek skarżącego organ stwierdził, że nie istnieje żadna z przesłanek umorzenia należności z tytułu składek wymienionych w art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 07 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) oraz w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r Szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 03 r., Nr 141, poz. 1365). Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że zgodnie z art. 28 ust 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczanie społeczne mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, za wyjątkiem art. 28 ust. 3 a, przy czym w odniesieniu za pracowników, w części finansowanej przez płatnika oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych organ bada jedynie zasadność umorzenia w kontekście przesłanki całkowitej nieściągalności i dlatego organ nie uwzględnił okoliczności uzasadniających umorzenie z uwagi na ważny interes podatnika tj. trudną sytuacje materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego i jego rodziny. W tym kontekście uznano, że wobec J. W. nie zachodzi żaden z przypadków całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 pkt 1-6 powołanej ustawy. Skarżący pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.798,81 zł brutto miesięcznie, a więc ZUS ma możliwość zajęcia świadczenia emerytalnego. Zatem zajmując nawet 25% emerytury ZUS ma możliwość, w ramach prowadzonej egzekucji wyegzekwować zaległe składki przynajmniej częściowo. Ponadto mieszkające ze skarżącym zarówno żona jak i córka posiadają stałe źródła dochodu (żona emeryturę w kwocie 1.869,39 zł brutto a córka wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.326,94 zł oraz alimenty). Skarżący zwrócił się do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz umorzenie należności wraz z odsetkami, podnosząc, że zastosowano wobec niego zbyt dotkliwe środki egzekucyjne, na skutek czego, na pokrycie wydatków na utrzymanie i leczenie nie pozostaje "w praktyce żadna kwota". Dodatkowo skarżący podkreślił, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, co uniemożliwia mu podjecie dodatkowej pracy. Również żona cierpi na liczne dolegliwości zdrowotne i wymaga stałej opieki lekarskiej. Chcąc spłacić zadłużenie wobec ZUS zaciągnęli kredyt, który dotychczas spłacają, a dodatkowo organ dokonuje zajęcia części jego świadczenia emerytalnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją ostateczną z dnia 8 lipca 2010r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, organ drugiej instancji podzielił stanowisko i powtórzył argumentację organu I instancji, działając w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania pierwszoinstancyjnego oraz dane zgromadzone na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Prezes ZUS obszernie ustosunkował się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznania sprawy uznając je za bezzasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. W. domagał się uchylania zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem granic uznania, wyrażających się m.in. nieuwzględnieniem słusznego interesu obywatela, pomimo, że nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej oraz art. 17 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmiennie innych ustaw (Dz. U. Nr 241 poz. 2074 z pózn. zm.). Skarżący ponownie podniósł, że razem z żoną nie posiadają żadnego majątku, są osobami w starszym wieku (67 i 68 lat) schorowanymi, a jedynym ich źródłem utrzymania są świadczenia emerytalne, które są niewystarczające do spłacenia zaległości. Dodatkowo skarżący zarzucił, że zgodnie z art. 17 powołanej powyżej ustawy, ZUS może umarzać należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacenia jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy o restrukturyzacji, jeśli przemawia za tym ważny interes tej osoby. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Nadto powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 roku sygn. akt II UZP 6/04. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy przepisu § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016). Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca wskazał przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie to jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Jednakże nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Charakter decyzji uznaniowej wskazuje, że sama odmowa umorzenia należności z tytułu składek nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek umorzenia skutkować może wyłącznie odmową udzielenia tej ulgi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006r. sygn. akt: II SA/Wa 2427/06 LEX nr 328895). Norma zawarta w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Jak wynika z ustaleń organów, które Sąd uznał za prawidłowe, skarżący posiada stałe źródło dochodów w postaci świadczenia emerytalnego. Zaznaczyć należy, że brak przesłanki całkowitej nieściągalności wobec skarżącego odnosi się także do należności za pracowników w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. W tym przypadku nie ma zastosowania zastrzeżenie zawarte w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dające możliwość umorzenia należności składkowych pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, a zatem nie ma prawnej możliwości umorzenia należności z tego tytułu. W art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. - Szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie, jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Ustawodawca używając w powołanych przepisach zarówno ustawy, jak i rozporządzenia - zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla wnioskodawcy sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. Uznanie administracyjne nie wyraża się zatem w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek zawartych w przepisach. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ administracji, a zatem bada się, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organy uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych, oraz czy w ramach swego uznania nie naruszyły one zasady swobodnej oceny dowodów. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zabrakło kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności związanych z sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną skarżącego, a więc związanych z przesłankami umorzenia zawartymi w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy oraz w § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. W części wstępnej uzasadnienia przywołano bowiem wszelkie istotne z punktu widzenia sprawy okoliczności faktyczne, które następnie w sposób logiczny i przekonywujący odniesiono do ustawowych zapisów. W uzasadnieniu decyzji Prezesa ZUS szczegółowo wymieniono okoliczności dotyczące sytuacji materialnej, bytowej i zdrowotnej skarżącego. Ustalony w ten sposób stan faktyczny dał podstawę do wydania decyzji przez Prezesa ZUS w granicach uznania administracyjnego. Organy obu instancji dokonały oceny zgromadzonych materiałów zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia w granicach swobody ocen, a nie dowolności ocen. Orzekający Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 22.12.2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2426/06, zgodnie z którym "umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, (...) to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne". Sąd uznał za prawidłowo poczynione ustalenia organu, że skarżący, choć jest osobą starszą i schorowaną, to jednak posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego. Jednocześnie skarżący mieszka z żoną, która również posiada świadczenie emerytalne oraz z córką, która pobiera wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę oraz alimenty na dziecko. Jednocześnie skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. W przypadku skarżącego nie ma zastosowania także przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia, mówiący o poniesieniu strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poddano ocenie wszystkie okoliczności, na które powołał się skarżący. Sąd doszedł więc do przekonania, że rozstrzygnięcie mieści się w ramach przyznanego organom uznania administracyjnego. W konsekwencji, w sytuacji gdy organy administracji wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia jej niezgodności z prawem. Organ słusznie również umorzyły postępowanie w przedmiocie składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 30.401,07 zł na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W niniejszej sprawie brak było przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istniały należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie bowiem z art. 30 cyt. ustawy do składek tych nie stosuje się przepisu art. 28 i 29 cyt. ustawy, a zatem niedopuszczalne jest badanie istnienia przesłanek umorzenia, odroczenia terminu płatności, czy też rozłożenia na raty zaległych składek. Odnośnie zarzutu skarżącego, podniesionego w skardze do WSA, a dotyczącego niezastosowanie przez organy art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074), stwierdzić należy, że jest on również niezasadny. Z przepisu tego wynika, że Zakład może umarzać należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych do dnia 31 grudnia 1998 r. oraz na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. - pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287), jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby. Zakresem przedmiotowym tego przepisu objęte są zatem wszystkie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, powstałe do 31 grudnia 1998r jak również należności z tytułu składek na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należne za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r., co do których nie stwierdzono ich całkowitej nieściągalności, nie wyłączając w obu przypadkach zaległości na koncie pracowników. Podmiotowo przepis dotyczy zobowiązanej do ich opłacania osoby fizycznej nie podlegającej przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, której ważny interes przemawia za umorzeniem tych należności. Składki, których umorzenie jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, były w całości należne za okresy objęte hipotezą tego przepisu. Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, iż nie została stwierdzona przesłanka całkowitej nieściągalności, warunkująca umorzenie należności w oparciu o art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również, że okoliczności, w których doszło do powstania po stronie odwołującego się zaległości mogą być uznane za przypadek uzasadniony w rozumieniu art. 28 ust. 3a tej ustawy, co daje możliwość umorzenia należności na tej podstawie, z tym że z uwagi na jego zakres normatywny - jedynie w części dotyczącej konta wnioskodawcy, zaś działalność gospodarcza prowadzona przez odwołującego się została wykreślona z ewidencji z dniem 31 grudnia 2001 roku, jednak wpis do ewidencji działalności gospodarczej dokonany został w dniu 24 października 2001 roku, a zatem skarżący był uprawniony do skorzystania z przedmiotowej ustawy. W dniu 14 listopada 2002 roku skarżący złożył wniosek o restrukturyzację należności z tytułu składek za okres od kwietnia 1999 do listopada 2001, w następstwie czego w dniu 3 stycznia 2003 roku ZUS wydał wstępną decyzję restrukturyzacyjną, jednak z uwagi na utratę przez skarżącego statusu przedsiębiorcy z dniem 3 października 2003 roku, wobec wykreślenia go z ewidencji działalności gospodarczej (wpis nr 7474/02), postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone. Zatem, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, skarżący miał możliwość skorzystania z restrukturyzacji zadłużenia, co powoduje że art. 17 w/w ustawy nie znajduje zastosowania wobec skarżącego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja organu II instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło