I SA/Kr 1484/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-03
Skład orzekający: Paweł Dąbek, Inga Gołowska, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak zgody organu administracji na prowadzenie określonej działalności gospodarczej na nieruchomości, wynikający z zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, może być uznany za "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie tej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Brak zgody właściwego organu na wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia określonej działalności gospodarczej przez podatnika, wynikający z zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, może być uznany za "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie tej nieruchomości do prowadzenia tej działalności. W sytuacji, gdy organ administracji najpierw wyraził zgodę na prowadzenie określonej działalności, a następnie nakazał jej zaprzestanie, żądanie zapłaty podatku według wyższej stawki uzasadnione możliwością prowadzenia działalności gospodarczej narusza prawa podatnika i zasady państwa prawa.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. zadeklarowała niższy podatek od nieruchomości za lata 2009 i 2010, kwestionując opodatkowanie budynku i utwardzonego placu według stawki dla działalności gospodarczej ze względu na zły stan techniczny budynku i brak możliwości prowadzenia tam działalności. Organy podatkowe uznały, że stan techniczny nie wyklucza użytkowania, a plac stanowi budowlę. WSA w Krakowie oddalił skargę spółki, uznając, że stan techniczny nie był trwałą przeszkodą. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując, że brak zgody organu na prowadzenie konkretnej działalności może być traktowany jako wzgląd techniczny, a działania organów były paradoksalne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2009 i 2010 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 3 561 zł (trzy tysiące pięćset sześćdziesiąt jeden złotych).
W deklaracji na podatek od nieruchomości za 2009r. E. Spółka z o.o. we W. wykazała podatek od nieruchomości położonej na terenie Gminy L. o pow. 2.702 m² (grunty pozostałe) oraz budynku mieszkalnego o pow. 1.052 m² w kwocie 832,00 zł, natomiast w deklaracji za 2010 r. podatek w kwocie 1.810,00 od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.702 m².
Spółka wyjaśniła, że na nieruchomości tej znajduje się wyłącznie budynek o pow. 1.052 m² pozostający w złym stanie technicznym i nie może być w nim prowadzona działalność gospodarcza (i nie jest prowadzona od 1999 r.). Organ stwierdził, że na terenie nieruchomości znajduje się poza budynkiem także plac postojowy.
Decyzją z dnia 12 lipca 2011 r. Wójt Gminy L. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r.
w kwocie 20.470,00 zł i za 2010 r. w kwocie 21.203,00 zł.
Organ ustalił, że budynek na spornej nieruchomości jest nieużytkowany, lecz Spółka nie występowała (w latach 2008-2009) o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania nieruchomości (na budynek mieszkalny). W ewidencji gruntów i budynków ww. budynek jest opisany jako handlowo-usługowy. Biegły powołany do ustalania stanu technicznego budynku ustalił, że wykazuje on duże zniszczenia, jednak nie uznał występowania przesłanek zagrożenia bezpieczeństwa czy też braku możliwości użytkowania obiektu po wykonaniu niezbędnych remontów, których zaniechanie uniemożliwi dopiero jego użytkowanie. Biegły ustalił również wartość placów utwardzonych na działce, wyceniając je na 18.100 zł.
W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki niemożności wykorzystywania budynku na cele działalności gospodarczej ze względów technicznych. Nie przemawia za tym również postępujący rozkład budynku, czy zaniedbanie posesji na której się znajduje. Organ przyjął więc, że zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych aby nieruchomość została uznana za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej wystarczy, by była posiadana przez przedsiębiorcę, nawet jeżeli jest - jak omawiana – przejściowo niewykorzystywana.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 12 marca 2012 r. SKO uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy L. z dnia 12 lipca 2011r., i określiło wysokość zobowiązania odpowiednio w kwocie 18.740,00 zł i 19.393,00 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że w latach 2009-2010 nieruchomość gruntowa Spółki stanowiła użytek rolny, wobec czego - jak uznaje orzecznictwo sądowe - może podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wtedy, gdy jest faktycznie (rzeczywiście) zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, że w latach 2009-2010 na ww. nieruchomości nie prowadzono takiej działalności, nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w tym zakresie temporalnym. Za prawidłowe uznało natomiast rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie podatku od nieruchomości naliczonego od budynku posadowionego na powyższej nieruchomości oraz placu utwardzonego. Sporny budynek zlokalizowany na działce przy ul. K. w L. należało opodatkować według stawki właściwej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż w sprawie nie wystąpiły okoliczności pozwalające na przyjęcie, że w latach 2009-2010 nie mógł być on wykorzystywany do prowadzenia takiej działalności ze względów technicznych. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zakazał właścicielowi użytkowania budynku ani nie nakazał jego rozbiórki. SKO stwierdziło, że techniczny stan budynku należy określić jako średni, jednak jego uszkodzenia nie przesądzają o trwałym wyłączeniu budynku z możliwości jego wykorzystywania na prowadzenie działalności gospodarczej. Stwierdziło ponadto, że choć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ogranicza możliwości wykorzystywania tego budynku, to fakt ten nie stanowi przeszkody technicznej do wykorzystywania budynku na cele prowadzonej działalności, zwłaszcza, że zakres prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej (zgodnie z Rejestrem przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego) jest bardzo szeroki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za przedmiot opodatkowania również plac utwardzony, którego wartość ustalił biegły na 18.100 zł. Organ uznał, że jest to budowla - urządzenie budowlane (art. 3 pkt 3 u.p.o.l.).
W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ, że względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej ograniczają się jedynie do nieusuwalnych wad budynku, podczas gdy względy te mogą mieć także charakter organizacyjny, a nadto nie muszą mieć charakteru nieodwracalnego;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na objęciu budynku podatkiem od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo iż budynek w 2009 i 2010 r. nie był i nie mógł być użytkowany między innymi z uwagi na stan techniczny zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz z uwagi na niezgodność jego stanu technicznego z obowiązującymi przepisami bhp oraz przepisami przeciwpożarowymi;
3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: § 1 pkt 2 lit. "b" uchwały Rady Gminy Lanckorona z dnia 30 października 2008 r. nr XXI/130/08 w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz § 1 pkt 2 lit. "b" uchwały Rady Gminy L. z dnia 29 października 2009 r. nr XXXII/199/09 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że budynek należący do skarżącej winien być opodatkowany stawką dotyczącą budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy powyższy budynek nie był, nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych;
4) naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na objęciu utwardzonego placu na należącej do Skarżącej nieruchomości podatkiem od nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy plac ten nie stanowi budowli w rozumieniu powyższych przepisów;
5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 180 § 1 w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 198 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe przeprowadzenie oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego niezawierającej oceny stanu technicznego budynku, mimo iż dowód ten nie mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;
6) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie w sprawie wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego prowadzącej do nieuzasadnionego przyjęcia, że budynek należący do Skarżącej nie może być uznany za budynek, który nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej;
7) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organ II instancji działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie precyzyjnego ustalenia stanu technicznego budynku należącego do skarżącej.
Wyrokiem z dnia 31 października 2012 r. I SA/Kr 872/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - oddalił skargę E sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. i 2010 r.
W motywach wyroku wyjaśnił, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności, jak również inne występujące przeszkody faktyczne. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Niewykorzystywanie danych przedmiotów opodatkowania w prowadzonej działalności gospodarczej, na skutek braku możliwości wykorzystania ich na cele z wiązane z tą działalnością z innych względów niż techniczna niemożność korzystania z tych przedmiotów nie stanowi okoliczności wyłączającej spod opodatkowania budynków lub budowli jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Niewykorzystanie zaś danych przedmiotów do prowadzonej działalności gospodarczej na skutek braku możliwości ich wykorzystania na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą z uwagi na ograniczone możliwości zabudowy, bądź ze względu na sposób wykorzystywania gruntu sąsiadującego, nie stanowi okoliczności wyłączającej spod opodatkowania budynków, budowli czy gruntów, jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Sąd I instancji stwierdził, że ani przeprowadzone z urzędu postępowanie dowodowe, ani dowody przedłożone przez stronę w toku postępowania nie wskazują na to, aby sporny budynek, a także utwardzony plac nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Działalność gospodarcza na tym obiekcie nie była co prawda wykonywana od 1999 r., jednakże było to następstwem świadomej decyzji samego podatnika podjętej w oparciu o kalkulację ekonomiczną i prawną. Także zaniechanie przeprowadzenia stosownych remontów, co spowodowało postępującą degradację techniczną obiektu było decyzją samego podatnika, a więc w pełni od niego zależną. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że postępujący rozkład budynku, czy też zarośnięcie posesji będące konsekwencją zaniedbania nieruchomości przez jej posiadacza nie może być uznane za względy techniczne uniemożliwiające jej wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej. Względami technicznymi nie są także ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości wynikające z miejscowego planu zagospodarowania bowiem kwestie prawne nie są objęte przesłankami określonymi w art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l.
W ocenie Sądu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało więc, że skoro istnieje możliwość przeprowadzenia remontu przeciekającego dachu, schodów zewnętrznych, wymiany lub naprawy stolarki okiennej, wymiany instalacji wodno-kanalizacyjnej, c.o. i elektrycznej oraz odnowienie powłok malarskich, to nie można mówić o trwałej przeszkodzie uniemożliwiającej prowadzenie w danym obiekcie działalności gospodarczej.
Zdaniem Sądu prawidłowe są także ustalenia organu w zakresie placu utwardzonego. Nie budzi wątpliwości, że powyższe urządzenie budowlane jest w posiadaniu przedsiębiorcy, a jego stan techniczny nie uniemożliwia wykorzystywania go do prowadzenia działalności gospodarczej. Stan techniczny nawierzchni placu jest średni, średnio/zły, ale nadal spełnia on swoje funkcje, zakrzewienia wynikają natomiast z zaniedbań samego podatnika. Fakt wykorzystywania placu do samowolnego parkowania pojazdów, wynika z barku nadzoru ze strony właściciela, nie może być zatem uznany za okoliczność od niego niezależną.
Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną i wniosła o jego uchylenie, zarzucając;
I. Naruszenie prawa materialnego tj.:
-art. 1a ust. 1 pkt 3) u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej ograniczają się jedynie do nieusuwalnych wad budynku, podczas gdy względy te mogą mieć także charakter organizacyjny, a nadto nie muszą mieć charakteru nieodwracalnego, co doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi;
-art. 1a ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2) u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na objęciu budynku podatkiem od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo iż budynek w roku podatkowym 2009 i 2010 nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, m.in z uwagi na stan techniczny zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz z uwagi na niezgodność jego stanu technicznego z obowiązującymi przepisami bhp oraz przepisami przeciwpożarowymi, co doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi;
-art. 174 pkt 1) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. tj.: § 1 pkt 2) lit. b uchwały Rady Gminy Lanckorona z dnia 30 października 2008 roku nr XXI/130/08 w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz przepisu § 1 pkt 2) lit. b uchwały Rady Gminy Lanckorona z dnia 29 października 2009 roku nr XXXII/199/09 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 pkt b u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że budynek należący do Skarżącej winien być opodatkowany stawką dotyczącą budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy powyższy budynek nie był, a nadto nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych, co doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi;
-art. 1a ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3) u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i objęcie utwardzonego placu na należącej do Skarżącej nieruchomości podatkiem od nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy plac ten nie stanowi budowli w rozumieniu powyższych przepisów, co doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi,
II. Naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
-art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a. w związku z oddaleniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2012 pomimo, iż została wydana ona z naruszeniem przepisu art. 180 § 1 w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 198 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa w ten sposób, że oparta została na niewłaściwie przeprowadzonym postępowaniu (brak przeprowadzenia oględzin budynku z uwagi na niewłaściwe zawiadomienie właściciela nieruchomości) i dopuszczonym dowodzie z opinii biegłego (niezawierającej oceny stanu technicznego budynku), mimo iż dowód ten nie mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;
- art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało z naruszeniem art. 122 w zw. z art. 125 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez dokonanie w sprawie wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego przez organ II instancji prowadzącej do nieuzasadnionego przyjęcia, że budynek należący do skarżącej nie może być uznany za budynek, który nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej w szczególności poprzez:
a) niepodjęcie przez organ II instancji działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie precyzyjnego ustalenia stanu technicznego budynku należącego do Skarżącej,
b) pominięcie dowodów świadczących o braku możliwości wykorzystywania budynku na cele związane z działalnością gospodarczą ze względów technicznych, takich jak ocena stanu technicznego budynku z 2003 r., ocena stanu technicznego budynku sporządzona przez mgr inż. [...], zapisów planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], decyzji Urzędu Rejonowego w [...] w sprawie zakazania Skarżącej prowadzenia obranej przez siebie działalności gospodarczej oraz protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w dniu 15 lipca 2010 r. w którym zalecono natychmiastowe zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich,
c) oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego, która nie zawierała pełnej oceny stanu technicznego budynku i której wnioski nie pozwalały na wydanie decyzji o zaskarżonej treści.
Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2015r. sygn. akt II FSK 1396/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Krakowie.
W uzasadnieniu sprecyzował, że spór dotyczył wykładni użytego w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. pojęcia "względy techniczne", co do którego Spółka dowodziła, że wykorzystywanie spornej nieruchomości do celów prowadzenia działalności gospodarczej uniemożliwiał brak odpowiednich decyzji administracyjnych i ten brak zgody właściwych organów na wykorzystywanie budynku do działalności w zakresie produkcji mebli należy traktować jako "względy techniczne" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. organy zaś a za nimi Sąd I instancji przyjęły, iż brak zgody właściwych organów (na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego) na wykorzystywanie nieruchomości dla celów prowadzonej działalności produkcyjnej nie może być uznany za przesłankę wyłączającą grunty na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. spod zakresu działania tej ustawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko WSA w Krakowie w realiach przedmiotowej sprawy było błędne. Skarżąca jest bowiem właścicielką nieruchomości gruntowej położonej w L., zabudowanej budynkiem stanowiącym pierwotnie pawilon handlowo-usługowy, nabytej w celu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji mebli, co do której w 1995r. Skarżąca otrzymała od Kierownika Urzędu Rejonowego w L. pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania budynku posadowionego na powyższej nieruchomości i przystosowania go do produkcji i sprzedaży mebli. Zakupiła więc nieruchomość w konkretnym celu jakim była produkcja i sprzedaż mebli, a następnie sporym nakładem pracy i środków finansowych przystosowała nieruchomość do powyższego profilu działalności.
Tymczasem decyzją tego samego organu nakazano jej zaprzestania produkcji mebli w wyżej wymienionym budynku powołując się na zapisy obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L.. A zatem ten sam organ, który początkowo wydał skarżącej pozwolenie na prowadzenie w budynku działalności o określonym profilu w kolejnej decyzji nakazał zaprzestanie procesu produkcyjnego w nieruchomości.
Skarżąca zaprzestała wówczas prowadzenia, na terenie przedmiotowej nieruchomości, określonej działalności gospodarczej i stało się to niezależnie od jej woli a zatem wbrew twierdzeniom organów podatkowych oraz Sądu I instancji nie było to następstwem świadomej decyzji samego podatnika podjętej w oparciu o kalkulację ekonomiczną i prawną.
Zdaniem składu rozpoznającego sprawę "przy ustalaniu czy dana nieruchomość (nie) nadaje się do wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej należy mieć na uwadze, jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi podatnik - przedsiębiorca będący posiadaczem nieruchomości. Nie chodzi więc o możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, przez jakiegokolwiek przedsiębiorcę" (por. wyroki NSA 18 lipca 2013 r. sygn. II FSK 2470/12 oraz II FSK 2092/11).
Mając na uwadze powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach przedmiotowej sprawy należy uznać, że wystąpiły względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie spornej nieruchomości do celów prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej i mają one charakter trwały. Nie bez wpływu na taką ocenę pozostawało działanie organów administracji, które najpierw wyraziły zgodę na prowadzenie przez Skarżącą działalności polegającej na produkcji mebli, a następnie nakazały zaprzestania tej działalności. W przedmiotowej sprawie doszło do paradoksalnej sytuacji, w której organ który zakazał skarżącej prowadzenia określonej działalności gospodarczej na należącej do niej nieruchomości, teraz żąda od niej zapłaty podatku według wyższej stawki, uzasadniając to faktem możliwości prowadzenia na tej nieruchomości działalności gospodarczej. Takie działanie narusza prawa podatnika, jego interes oraz ogólne zasady wynikające m.in. z Konstytucji, w tym zasadę państwa prawa.
Przyjęcie powyższego stanowiska spowodowało, że NSA odstąpił od oceny pozostałych zarzutów zmierzających do wykazania, że w sprawie mamy do czynienia ze "względami technicznymi" powodującymi, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącą.
Równocześnie także, NSA uznał za bezzasadne szczegółowo opisane w uzasadnieniu wyroku zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przez organy prowadzące postępowanie dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – rozpatrując sprawę ponownie – zważył, co następuje:
Z uwagi na fakt, że sprawa była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił poprzednie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy znajdzie obecnie przepis art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 ze zm. dalej; p.p.s.a.), zgodnie z którym, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa istnieje tylko wtedy, gdy:
- stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA; lub
- po wydaniu orzeczenia NSA zmienił się stan prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji, muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczył wykładni użytego w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. pojęcia "względy techniczne". Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu, za nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, z wyjątkiem domów mieszkalnych oraz związanych z nimi działek, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W rezultacie jeśli nieruchomość jest w złym stanie technicznym, to nie należy jej opodatkowywać najwyższą stawką podatku, ale stawką niższą – właściwą dla gruntów i budynków pozostałych.
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względów technicznych", które stoją na przeszkodzie wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji uniemożliwiają jej opodatkowanie podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów wykorzystywanych do działalności gospodarczej. Również orzecznictwo i doktryna nie wypracowały spójnej koncepcji rozumienia tego pojęcia. Stąd ocenę zaistnienia, spełnienia się powyższej przesłanki należy rozpatrywać indywidualnie, w odniesieniu do istniejącego w każdej konkretnej sprawie stanu faktycznego a w szczególności – jak wskazał NSA – do przedmiotu działalności gospodarczej podatnika, jako podmiotu wykonywującego działalność gospodarczą
W tym kontekście, brak zgody właściwego organu na wykorzystywanie nieruchomości podatnika do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez tego podatnika (tutaj w zakresie produkcji mebli) może być uznany za spowodowany "względami technicznymi". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko WSA w Krakowie w realiach przedmiotowej sprawy było błędne bowiem "przy ustalaniu czy dana nieruchomość (nie) nadaje się do wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej należy mieć na uwadze, jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi podatnik - przedsiębiorca będący posiadaczem nieruchomości. Nie chodzi więc o możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, przez jakiegokolwiek przedsiębiorcę".
Mając na uwadze powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach przedmiotowej sprawy należy uznać, że wystąpiły względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie spornej nieruchomości do celów prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej i mają one charakter trwały. Nie bez wpływu na taką ocenę pozostawało działanie organów administracji, które najpierw wyraziły zgodę na prowadzenie przez skarżącą działalności polegającej na produkcji mebli, a następnie nakazały zaprzestania tej działalności. Doszło więc do paradoksalnej sytuacji, w której organ który zakazał skarżącej prowadzenia określonej działalności gospodarczej na należącej do niej nieruchomości, teraz żąda od niej zapłaty podatku według wyższej stawki, uzasadniając to faktem możliwości prowadzenia na tej nieruchomości działalności gospodarczej. Takie działanie narusza prawa podatnika, jego interes oraz ogólne zasady wynikające m.in. z Konstytucji, w tym zasadę państwa prawa.
Skarga okazała się zatem zasadna a ponownie rozpoznając sprawę, organy przy ustalaniu skarżącej spółce wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 i 2010 rok wezmą pod uwagę ocenę zaprezentowaną w uzasadnieniu Naczelnego Sadu Administracyjnego
Ponieważ więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie związany był - zgodnie z art. 190 p. p. s. a. – wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i podzielając argumenty służące uzasadnieniu przedstawionego poglądu, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p. p. s. a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło