I SA/Kr 872/12

Sygn. akt I SA/Kr 872/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Nina Półtorak, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r., sprawy ze skargi "E" Spółka z o.o. we W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 12 marca 2012 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. i 2010 r. - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją z dnia 12 marca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy L. z dnia 12 lipca 2011 r. , którą określono E. Spółce z o o w W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r w kwocie 20 470 zł , oraz za 2010 r w kwocie 21 203 zł i określiło wysokość tego zobowiązania odpowiednio w kwocie 18 740 zł i 19 393 zł. Z ustaleń poczynionych przez organy podatkowe wynika, że w deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2009 podatnik wykazał podatek od nieruchomości położonej na terenie Gminy L. o pow. 2.702 m2 (grunty pozostałe) oraz budynku mieszkalnego o pow. 1.052 m2 w kwocie 832,00 zł, Natomiast w deklaracji za rok 2010 r. strona skarżąca wykazała podatek w kwocie 1.810,00 zł od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.702 m2. Odpowiadając na wezwanie Wójta Gminy L. dot. posiadanej przez skarżącą w L. nieruchomości zabudowanej o pow. 0,2702 ha, skarżąca wyjaśniła że na nieruchomości tej znajduje się wyłącznie budynek o pow. 1052 m2 pozostający w złym stanie technicznym, z uwagi na co nie może być w nim prowadzona działalność gospodarcza (i nie jest prowadzona od 1999 r.). Organ stwierdził, że na terenie nieruchomości znajduje się poza budynkiem także plac postojowy. Decyzją z dnia 12 lipca 2011 r. Wójt Gminy L. określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie 20.470 zł i za rok 2010 w kwocie 21.203 zł. Organ ustalił, że budynek na spornej nieruchomości jest nie użytkowany, lecz skarżąca nie występowała (w latach 2008-2009) o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania nieruchomości (na budynek mieszkalny). W ewidencji gruntów i budynków ww. budynek jest opisany jako handlowo-usługowy. Biegły powołany do ustalania stanu technicznego budynku ustalił, że wykazuje on duże zniszczenia, jednak nie uznał występowania przesłanek zagrożenia niebezpieczeństwa czy też braku możliwości użytkowania obiektu po wykonaniu niezbędnych remontów, których zaniechanie uniemożliwi dopiero jego użytkowanie. Biegły ustalił również wartość placów utwardzonych na działce, wyceniają je na 18 100 zł W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki niemożności wykorzystywania budynku na cele działalności gospodarczej ze względów technicznych. W ocenie organu nie przemawia za tym również postępujący rozkład budynku, czy zaniedbanie posesji, na której się znajduje. Wójt Gminy L. przyjął więc, że zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych aby nieruchomość została uznana za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej wystarczy, by była posiadana przez przedsiębiorcę, nawet jeżeli jest - jak omawiana – przejściowo niewykorzystywana. W odwołaniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że obiekt należący do strony skarżącej może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że konstatacja ta wynika również z opinii biegłego powołanego przez organ pierwszej instancji. W odwołaniu podniesiono również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w następstwie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 15 lipca 2010 r. nakazał skarżącej wygrodzenie obiektu oraz wywieszenie tablic o zakazie wejścia na teren nieruchomości, gdyż obiekt w stwierdzonym stanie nie pozwalał na jego użytkowanie. Skarżąca podniosła ponadto, że na terenie nieruchomości przy ul. K. [...]w L. nie posiada budowli, nie stanowi jej bowiem plac utwardzony sąsiadujący z budynkiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając zaskarżoną decyzją z dnia 12 marca 2012 r rozstrzygnięcie organu I instancji uznało, że w latach 2009-2010 nieruchomość gruntowa skarżącej stanowiła użytek rolny, wobec czego - jak uznaje orzecznictwo sądowe - może podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wtedy, gdy jest faktycznie (rzeczywiście) zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, że w latach 2009-2010 na ww. nieruchomości nie prowadzono takiej działalności, nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w tym zakresie temporalnym. Za prawidłowe uznano natomiast rozstrzygnięcie Wójta Gminy L. w zakresie podatku od nieruchomości naliczonego od budynku usadowionego na powyższej nieruchomości, oraz placu utwardzonego. Organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 przez nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się - co do zasady -takie, które pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, chyba że nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W związku z tym sporny budynek zlokalizowany na działce przy ul. K. [...] w L. należało opodatkować według stawki właściwej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż w sprawie nie wystąpiły okoliczności pozwalające na przyjęcie, że w latach 2009-2010 nie mógł być on wykorzystywany do prowadzenia takiej działalności ze względów technicznych. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zakazał właścicielowi użytkowania budynku ani nie nakazał jego rozbiórki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że techniczny stan budynku należy określić jako średni, jednak jego uszkodzenia nie przesądzają o trwałym wyłączeniu budynku z możliwości jego wykorzystywania na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto organ zauważył, że choć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ogranicza możliwości wykorzystywania tego budynku, to fakt ten nie stanowi przeszkody technicznej do wykorzystywania budynku na cele prowadzonej działalności, zwłaszcza, że zakres prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej (zgodnie z Rejestrem przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego) jest bardzo szeroki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za przedmiot opodatkowania również plac utwardzony, którego wartość ustalił biegły na 18 100 zł Organ uznał, że jest to budowla - urządzenie budowlane (art. 3 pkt 3 u.p.o.l.) W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucono : 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ, że względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej ograniczają się jedynie do nieusuwalnych wad budynku, podczas gdy względy te mogą mieć także charakter organizacyjny, a nadto nie musza mieć charakteru nieodwracalnego; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na objęciu budynku podatkiem od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo iż budynek w 2009 i 2010 roku nie był i nie mógł być użytkowany między innymi z uwagi na stan techniczny zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz z uwagi na niezgodność jego stanu technicznego z obowiązującymi przepisami bhp oraz przepisami przeciwpożarowymi; 3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 1 pkt 2 lit. "b" uchwały Rady Gminy Lanckorona z dnia 30 października 2008 r. nr XXI/130/08 w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz § 1 pkt 2 lit. "b" uchwały Rady Gminy Lanckorona z dnia 29 października 2009 r. nr XXXII/199/09 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że budynek należący do Skarżącej winien być opodatkowany stawką dotyczącą budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy powyższy budynek nie był, nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych; 4) naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na objęciu utwardzonego placu na należącej do Skarżącej podatkiem od nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy plac ten nie stanowi budowli w rozumieniu powyższych przepisów; 5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 180 § 1 w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 198 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe przeprowadzenie oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego niezawierającej oceny stanu technicznego budynku, mimo iż dowód ten nie mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy; 6) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 191 ordynacji podatkowej poprzez dokonanie w sprawie wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego prowadzącej do nieuzasadnionego przyjęcia, że budynek należący do Skarżącej nie może być uznany za budynek, który nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej; 7) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 125 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organ II instancji działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie precyzyjnego ustalenia stanu technicznego budynku należącego do skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z 1 a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przesłanką uznania, że budynki lub budowle są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jest, co do zasady, posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Dla kwestii opodatkowania, czy też stawki podatku nie ma natomiast bezpośredniego znaczenia faktyczne wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. W ustawie brak jest jednak legalnej definicji pojęcia "względy techniczne". W orzecznictwie sądów administracyjnych w zasadzie jednolicie uznaje się, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności, jak również inne występujące przeszkody faktyczne. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2011 r wydany w sprawie sygn akt II FSK 151/10 Lex nr 992204 ). Podkreśla się przy tym, że ocena przesłanki "względów technicznych" powinna być dokonywana indywidualnie w stosunku do każdego podatnika, przy zastosowaniu jednak obiektywnych kryteriów, wyznaczanych zakresem przedmiotowym prowadzonej przez danego podatnika działalności gospodarczej. Nie ma natomiast znaczenia jego subiektywne przekonanie, o celowości lub opłacalności gospodarczego wykorzystania danego składnika majątkowego. Niewykorzystywanie danych przedmiotów opodatkowania w prowadzonej działalności gospodarczej, na skutek braku możliwości wykorzystania ich na cele z wiązane z tą działalnością z innych względów niż techniczna niemożność korzystania z tych przedmiotów nie stanowi okoliczności wyłączającej spod opodatkowania budynków lub budowli jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy przesłanką zastosowania obniżonej stawki podatkowej jest nieużyteczność gospodarcza przedmiotu opodatkowania, wynikająca ze względów technicznych. Przesłanki takiej nie stanowi zatem nieużyteczność wynikająca ze względów ekonomicznych, organizacyjnych, prawnych lub jakichkolwiek innych ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2012 r wydany w sprawie II FSK 1492/10 LEX 1137505), w tym technologicznych lub finansowych. Także niewykorzystanie danych przedmiotów do prowadzonej działalności gospodarczej na skutek braku możliwości ich wykorzystania na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą z uwagi na ograniczone możliwości zabudowy, bądź ze względu na sposób wykorzystywania gruntu sąsiadującego, nie stanowi okoliczności wyłączającej spod opodatkowania budynków, budowli czy gruntów, jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje bowiem swoim zakresem ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości wynikających z przepisów prawa, jak również ze sposobu użytkowania gruntu sąsiadującego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r wydany w sprawie sygn akt II FSK 1116/10 LEX nr 11345790. Jeżeli natomiast czasowe niewykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej wynika z woli podatnika i podejmowanych przez niego, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, decyzji o remontach bądź zmianie sposobu użytkowania, to nie zachodzi przesłanka braku możliwości wykorzystania go do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r wydany w sprawie II FSK 2128/09 LEX nr 931838). Ponieważ uzyskanie wyłączenia konkretnej nieruchomości z zakresu opodatkowania jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, wiąże się z korzystniejszą dla podatnika stawką opodatkowania, zatem ciężar dowodu wykazania, że w sprawie występują względy techniczne uniemożliwiające teraz i w przyszłości wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na podatniku, gdyż wywodzi on z niej określone skutki prawne ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r wydany w sprawie I SA/Ke 43/12 LEX nr 1136989). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że ani przeprowadzone z urzędu postępowanie dowodowe, ani dowody przedłożone przez stronę w toku postępowania nie wskazują na to, aby sporny budynek, a także utwardzony plac nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Działalność gospodarcza na tym obiekcie nie była co prawda wykonywana od 1999 r, jednakże była to następstwem świadomej decyzji samego podatnika podjętej w oparciu o kalkulację ekonomiczną i prawną. Także zaniechanie przeprowadzenia stosownych remontów, co spowodowało postępującą degradację techniczną obiektu było decyzją samego podatnika, a więc w pełni od niego zależną. Zgodzić należy się przy tym z organem II instancji, że postępujący rozkład budynku, czy też zarośnięcie posesji będące konsekwencją zaniedbania nieruchomości przez jej posiadacza nie może być uznane za względy techniczne uniemożliwiające jej wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej. Jak podkreślono bowiem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt II FSK 1491/10 ( LEX nr 1137504 ) zadrzewienie, zakrzewienie, czy też ogólne zdewastowanie gruntu jest skutkiem tylko określonych decyzji ekonomicznych i organizacyjnych (lub raczej braku takich decyzji), niemniej żadne względy techniczne nie stoją na przeszkodzie w doprowadzeniu działki do należytego porządku. Podatnik nie wykazał natomiast aby ze względów technicznych, uporządkowanie działki lub naprawa budynku były niemożliwe. Jak wynika z opinii biegłego oraz z operatu szacunkowego stan techniczny budynku jest średni. Układ nośny budynku jest bez odkształceń od poziomu i pionu stwierdzono tylko miejscowe zarysowania zarówno ścian nośnych jak i wewnętrznych. Występują co prawda liczne zawilgocenia ścian zewnętrznych od niekompletnego odwodnienia dachu, oraz zużycie elementów wykończenia, takich jak stolarka okienna i drzwiowa, schody zewnętrzne oraz zadaszenie nad wejściem, ale jest to spowodowane zaniechaniem wszelkich niezbędnych remontów. Stan techniczny instalacji wewnętrznych jest zły, nie spełniają one obecnie norm technicznych oraz stosownych norm, ale nie ma przeszkód technicznych do ich wymiany. Także protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nie wskazuje na trwałe wyłączenie obiektu z eksploatacji ze względów technicznych. Stwierdzono w nim bowiem, uszkodzenie głównych schodów wejściowych, oraz zadaszenia nad nimi, a także brak zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób trzecich i przecieki w pokryciu dachowym z papy bitumicznej. W związku z tym zalecono natychmiastowe wykonanie zabezpieczeń obiektu przed dostępem osób trzecich, oraz zabezpieczenie schodów wejściowych, a także rozbiórkę lub naprawę zadaszenia wejścia głównego. Wykonanie powyższych zaleceń, nie przekracza jednak zakresu czynności remontowych a ich wykonanie zależy jedynie od woli podatnika (podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 września 2011 r wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Ke 373/11 Lex nr 1084496 ). W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że skoro istnieje możliwość przeprowadzenia remontu przeciekającego dachu, schodów zewnętrznych, wymiany lub naprawy stolarki okiennej, wymiany instalacji wodno-kanalizacyjnej, c.o. i elektrycznej, oraz odnowienie powłok malarskich, to nie można mówić o trwałej przeszkodzie uniemożliwiającej prowadzenie w danym obiekcie działalności gospodarczej. Prawidłowo uznano także, że względami technicznymi nie są także ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości wynikające z miejscowego planu zagospodarowania jak wyjaśniono bowiem wyżej kwestie prawne nie są objęte przesłankami określonymi w art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Należy także podkreślić, iż deklarowana działalność podatnika jest szeroka i oprócz produkcji obejmuje również handel. Natomiast plan miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego po dokonanej zmianie zezwala na prowadzenie w nim działalności usługowej i handlowej. Poprawne są także ustalenia organu w zakresie placu utwardzonego. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są także, zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budowle i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Co należy rozumieć pod pojęciem budowli określa art. 1a ust 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym jest to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zgodnie natomiast z art. 3 ust 9 ustawy prawo budowlane przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Ustawodawca wymienił zatem wprost plac postojowy jako urządzenie budowlane, a zatem podlega on opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie wyżej powołanych przepisów. Nie budzi także wątpliwości, że powyższe urządzenie budowlane jest w posiadaniu przedsiębiorcy, a jego stan techniczny nie uniemożliwia wykorzystywania go do prowadzenia działalności gospodarczej. Stan techniczny nawierzchni placu jest bowiem średni, średnio/zły, ale nadal spełnia on swoje funkcje, zakrzewienia wynikają natomiast z zaniedbań samego podatnika. Jego wartość biegły określił na kwotę 18 100 zł i w sposób rzetelny oraz obiektywny uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie. Fakt wykorzystywania placu do samowolnego parkowania pojazdów, wynika z barku nadzoru ze strony właściciela, nie może być zatem uznany za okoliczność od niego niezależną. Nieuzasadnione są przy tym zarzuty strony skarżącej dotyczące wyceny, które opierają się na wyliczeniu wartości placu w oparciu o wartość trylinek użytych do jego wykonania. Biegły wyceniał bowiem wartość utwardzonego placu, a nie samych trylinek. Jest natomiast rzeczą oczywistą, że nie jest to jedyny materiał, z którego wykonany jest plac, do jego wykonania niezbędne jest bowiem także przynajmniej kruszywo, a także robocizna . Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów.