I SA/Ke 43/12

WyrokWSA w Kielcach2012-03-08

Skład orzekający: Maria Grabowska, Artur Adamiec, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek, który ze względów technicznych nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, ale może być w przyszłości wykorzystywany po remoncie, powinien być opodatkowany niższą stawką podatku od nieruchomości, przewidzianą dla nieruchomości niezwiązanych z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części do prowadzenia działalności gospodarczej, wynikające z konieczności przeprowadzenia remontu lub adaptacji, nie stanowi przeszkody technicznej uniemożliwiającej jej wykorzystanie w przyszłości. W związku z tym, budynek taki nadal powinien być opodatkowany według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Ciężar dowodu wykazania trwałych przeszkód technicznych spoczywa na podatniku.
Stan faktyczny
Spółka S. S.A. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r., argumentując, że budynek, będący przedmiotem opodatkowania, jest zdewastowany i ze względów technicznych nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Organy podatkowe, opierając się na oględzinach i opinii biegłego, uznały, że stan techniczny budynku, choć zły, nie stanowi trwałej przeszkody uniemożliwiającej jego wykorzystanie do działalności gospodarczej, a jedynie wymaga remontu, który jest elementem prowadzenia działalności. Spółka zaskarżyła decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę. Decyzją z [...]., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miastai Gminy K. z dnia [...]., nr [...], którą organ I instancji odmówił S. S.A. z siedzibą w C. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r. W motywach organ wskazał, że spółka 5 lutego 2010r. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009-2010, składając korekty deklaracji za wskazane okresy. W uzasadnieniu wniosku podatnik podniósł, że budynek za który deklarowała w latach 2009-2010 podatek od nieruchomości jest zdewastowany i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Do akt sprawy, podatnik przełożył wykonaną na jego zlecenie opinię rzeczoznawcy majątkowego M. L. określającą stan techniczny i stopień zużycia przedmiotowej nieruchomości budynkowej. Na podstawie dokonanych 26 października 2010r. przez organ I instancji oględzin przedmiotowej nieruchomości z których wynika, że na działce nie była prowadzona działalność gospodarcza, niektóre okna budynku były wybite, na ścianach występuje wilgoć, na ścianach i pęknięcia oraz opinii sporządzonej przez powołanego w toku postępowania biegłego A. D.- L., która oceniła, że budynek nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia i może być użytkowany organ ustalił, że w latach 2009 – 2010r. budynek będący własnością podatniczki nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, ale ze względów technicznych mógł być do takich celów wykorzystywany. Stan techniczny budynku nie stwarzał zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia i zezwalał na jego bezpieczne użytkowanie. Kolegium powołując się na treść art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. nr 121, poz. 844 ze zm.), powoływaną dalej u.o.p.l. wskazało, że warunkiem odstąpienia od wymierzenia podatnikowi, będącemu przedsiębiorcą, podatku od nieruchomości według najwyższych stawek, przewidzianych dla znajdujących się w jego posiadaniu budynków o charakterze niemieszkalnym, jest łączne wystąpienie dwóch warunków, tj. brak faktycznego wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych (w roku podatkowym) oraz brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych. O ile fakt wystąpienia pierwszego warunku nie budzi wątpliwości, to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie, czy zgromadzony przez organ podatkowy materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do przyjęcia, że przedmiotowy budynek "nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych". W oparciu o przywoływane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że wykładnia wyrażenia – "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" oznacza obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. Tym samym, przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. W rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło zerwanie związku spornego budynku z prowadzoną przez podatniczkę działalnością gospodarczą. Jakkolwiek stan techniczny budynku był zły, to stan taki jest determinowany wolą właściciela, który nie dokonuje remontu, naprawy budynku. Przejściowy charakter złego stanu budynku i niewykorzystywanie go do wykonywanej działalności gospodarczej nie daje podstaw, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Organ zauważył, że wg. wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego przedmiotem działalności spółki jest - kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, przez co należy stosownie do Polskiej Klasyfikacji Działalności rozumieć działalność wynajmujących, agentów i/lub maklerów w zakresie kupna lub sprzedaży nieruchomości, wynajmowania nieruchomości oraz pozostałą działalność usługową związaną z nieruchomościami, taką jak wycena nieruchomości; działalność ta może być prowadzona na własnej lub dzierżawionej nieruchomości lub na zlecenie, - budowę obiektów, na użytek własny lub na wynajem, - zarządzanie nieruchomościami. Zdaniem organu działalnością gospodarczą podatniczki w stosunku do spornej nieruchomości, może być, np. jej sprzedaż w odpowiednim czasie na rynku, bez konieczności wykonywania remontów czy napraw. Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, nie zostaje spełniony w sprawie warunek niemożności wykorzystywania przedmiotowego budynku do działalności gospodarczej. Odnosząc się do przedłożonej przez spółkę opinii rzeczoznawcy majątkowego M. L.stwierdził, iż nie wynika z niej, by nieruchomość ze względów technicznych nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej w przyszłości. Budynek znajduje się w stanie technicznym pogorszonym brak w nim instalacji wodno-kanalizacyjnej, odgromowej i wentylacyjnej, jest wymagany remont dachu z częściową wymianą elementów konstrukcyjnych, ale opinia ta stwierdza również, że główne elementy budynku takie jak; fundamenty i izolacje zużyte są w 30%, konstrukcja betonowa w 20 %, konstrukcja dachu w 30%. We wnioskach rzeczoznawca stwierdza, że budynek jest zużyty w 61,80 % nie nadaje się do eksploatacji i wymaga kapitalnego remontu. Powyższe w ocenie organu świadczy, że obecny zły stan techniczny budynku, który jest poniekąd wynikiem braku działań samego podatnika (brak wykonania remontów), jest stanem przejściowym a jego "trwanie" jest uwarunkowane od woli podatnika. Brak instalacji wodno kanalizacyjnej czy elektrycznej nie dotyczy konstrukcji budynku. Stan konstrukcji budynku należy odróżnić od stanu instalacji, wyposażenia obiektu, które nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uznał, że podatniczka nie udowodniła, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby w sprawie wystąpiły względy techniczne uniemożliwiające trwale prowadzenie na nieruchomości działalności gospodarczej. Organ ocenił również, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 122 o.p, art. 123 § 1 o.p., art. 187 o.p. i art. 190 o.p., czy art. 140 § 1 o.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji podjął w sprawie wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy (oględziny nieruchomości, sporządzenie opinii rzeczoznawcy majątkowego), oraz dokonał zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. Powyższą decyzję podatniczka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta K., a nadto zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych zarzuciła naruszenie przepisów prawa formalnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów: art. 122, art. 123 § 1, art. 126, art. 140 § 1, art.187 § 1, art. 191, art. 192 o.p. oraz podjęcie rozstrzygnięcia z obrazą art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l. W uzasadnieniu skargi wskazała, że pojęcie "względów technicznych" nie zostało nigdzie bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę, a zatem należy przyjąć rozumienie wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. W celu wykazania, iż budynek nie spełnia technicznych standardów użytkowania odniosła się do rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Odwołując się do § 53 i następnych wskazanego rozporządzenia wskazywała, iż budynek w którym mają przebywać ludzie musi posiadać instalację elektryczną, przyłącze wodne i gazowe. Tymczasem, co potwierdza również opinia samego organu podatkowego oraz oględziny, budynek w K. takich instalacji nie posiada, co bezspornie wskazuje, iż ze względu na jego stan techniczny powinien być opodatkowany niższą stawką podatku od nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż w okresie 2009-2010r. nie była w nim prowadzona żadna działalność gospodarcza, budynek winien był być opodatkowany niższą stawką podatku od nieruchomości. Przywołując treść protokołu sporządzonego przez organ z oględzin przedmiotowego budynku oraz opinii biegłego A. D. –L.w zakresie opisu stanu budynku – wskazującego na jego zużycie i potrzebę remontu - kwestionowała wnioski biegłego, iż hala nadaje się do tego by w niej pracowali ludzie i była prowadzona działalność gospodarcza. Zarzucała, że organy podatkowe odniosły się jedynie do opinii wydanej przez powołanego w sprawie biegłego, pominęły w ogóle treść opinii sporządzonej na zlecenie skarżącej. Oba dokumenty, co do opisu hali są zgodne, stwierdzają że stan techniczny hali jest "średni" lub "zły", różnią się natomiast oceną możliwości wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej. Zarzuciła organom, że nie uzasadniły, dlaczego przyjęły jako podstawę niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia, opinię zawierającą subiektywną ocenę biegłego powołanego w toku postępowania, a nie uwzględniły opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę M. L., ani nawet nie podały przyczyn dla których nie dały wiary jej treści, naruszając zasadę prawdy obiektywnej. Powtórzyła zarzut, iż biegła powołana przez organ nie jest rzeczoznawcą budowlanym, co powoduje, że dokument przez nią sporządzony nie jest ekspertyzą techniczną budynku, a jedynie, podobnie jak dokument sporządzony przez M. L., opinią zawierająca subiektywną ocenę autora. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych spółka zajęła stanowisko, że nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być ze względów technicznych prowadzona działalność gospodarcza. Takiego wymogu nie zawiera przepis art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Organ ma prawo dokonania samodzielnie oceny, czy z powodów technicznych budynek nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazując na brak podłączenia instalacji elektrycznej i wodnej w przedmiotowym budynku powołała się na wyrok NSA z 17 listopada 2005 r., sygn. akt: FSK 2319/04 w którym sąd zajął stanowisko, że brak dokonania przez gminę przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej może być przesłanką do stwierdzenia, że prowadzenie działalności gospodarczej na gruncie jest niemożliwe ze względów technicznych . Kwestionując stanowisko organu, iż budynek w K. został przez skarżącą kupiony w celu jego dalszej odsprzedaży wskazała, że zajmuje się importem oraz sprzedażą antracytu i węgla. Posiada w kraju kilka oddziałów, w których importowany z Ukrainy surowiec jest przygotowany do dalszej odsprzedaży. Jednym z nich miał zostać K.. W tym celu skarżąca musiała najpierw wyremontować zakupiony w 2009r od syndyka budynek, czego nie mogła uczynić w roku 2009 i 2010 z uwagi na panujący kryzys gospodarczy i brak środków finansowych. Podkreśliła, że od 2011r., po przeprowadzeniu remontu rozpoczęła w przedmiotowym budynku prowadzenie działalności gospodarczej, a podatek od nieruchomości za rok 2011 w należytej wysokości zadeklarowała i w terminie zapłaciła. Zarzuciła, że organ podatkowy dokonał naruszenia art. 140 §1 o.p. poprzez niepodanie rzeczywistej przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, a także art. 123 § 1 o.p. i art 126 o.p. poprzez doręczenie odpowiedzi na zgłoszone zastrzeżenia do opinii biegłego, już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Rozpoznawana sprawa dotyczy żądania stwierdzenia przez organy podatkowe nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r. Zgodnie z art. 75 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 75 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) dalej o.p. podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy przysługuje prawo złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, jeżeli w deklaracjach innych niż wymienione w art. 73 § 2 pkt 2 i 3, z wyjątkiem deklaracji dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. Z treści art. 6 ust. 1 oraz art. 6 ust. 9 u.o.p.l. w brzmieniu obowiązującym w 2009r. wynika, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości w stosunku do osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostek organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe powstaje z mocy prawa, a więc w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1o.p., a podatnik jest zobowiązany do złożenia stosownej deklaracji podatkowej i samodzielnego obliczenia kwoty podatku oraz dokonania jego zapłaty bez odrębnego wezwania. Z art. 75 § 4 o.p., wynika natomiast, że w przypadku, gdy prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W każdym innym przypadku, gdy organ kwestionuje prawo do nadpłaty w wysokości określonej przez podatnika, zobowiązany jest do wypowiedzenia się w sprawie nadpłaty (pozytywnie lub negatywnie dla wnioskodawcy) w formie decyzji. Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego jak również nienależnie zapłaconego podatku. (art. 72 § 1 pkt 1 o.p.). Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia, obowiązek ten nie istniał, albo wygasł. Składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą deklaracji spółka wskazała, że budynek będący przedmiotem opodatkowania ze względów technicznych nie może być wykorzystywany w 2009r. do prowadzonej działalności gospodarczej, a zatem nie było podstaw do stosowania stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Istota sporu wymaga zatem rozstrzygnięcia, czy organy w sposób uprawniony przyjęły, że zadeklarowana i wpłacona przez podatnika kwota na poczet podatku od nieruchomości za 2009r. od budynku o powierzchni 2.069,10 m2 znajdującego się w K. na działce nr 3882/7 została prawidłowo wyliczona według stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l, grunty, budynki budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt.1b u.p.o.l., chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Z treści przepisu wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli przesądza o zakwalifikowaniu ich jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. – niezależnie od tego, czy i jak korzysta z nich bieżąco przedsiębiorca. Wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad, następuje natomiast w sytuacji, gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności. Okoliczność ta musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana w postępowaniu podatkowym przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2011r., sygn. akt: II FSK 151/10, dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Uzyskanie wyłączenia konkretnej nieruchomości z zakresu opodatkowania jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, wiąże się z korzystniejszą dla podatnika stawką opodatkowania, zatem ciężar dowodu wykazania, że w sprawie występują względy techniczne uniemożliwiające teraz i w przyszłości wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na podatniku, gdyż wywodzi on z niej określone skutki prawne (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 8 grudnia 2010r., sygn. akt: III SA/Wr 639/10, dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Okoliczność wyłączenia ze względów technicznych może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, do których należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego jak i opinie specjalistów (biegłych) zakresu budownictwa z tym, że nie są to środki dowodowe wyłącznie właściwe. W postępowaniu ma zastosowanie zasada wyrażona w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne prawem ( wyrok NSA z 7 stycznia 2010r. sygn. akt II FSK 1228/08 dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Sąd podziela tym samym stanowisko skarżącej, że do wykazania zaistnienia w konkretnej sprawie względów technicznych nie jest wymagane istnienie rozstrzygnięcia w tej kwestii przez organy nadzoru budowlanego w formie aktu administracyjnego, gdyż wymogu takiego nie przewiduje art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ani inny przepis tej ustawy. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względy techniczne". W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, powołany przez organy podatkowe rozpoznające niniejszą sprawę - a który to pogląd skład orzekający podziela - iż wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i niezależnie od woli podatnika. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy, uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności prowadzonej działalności. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07 dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzjami o remontach, modernizacjach, adaptacjach. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności (por. wyrok NSA z 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05 dostępny www.nsa.orzeczenia.gov.pl.) Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że SKO rozważyło wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania, czy zachodzi tak rozumiana przesłanka wyłączająca opodatkowanie przedmiotowego budynku według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.). Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłej A. D.-L. pozwoliło organowi na pozyskanie informacji o stanie technicznym budynku i sformułowanie w ocenie sądu prawidłowego wniosku, że jakkolwiek budynek był w pogorszonym stanie technicznym i wymagał przeprowadzenia remontu, to jego stan techniczny nie stanowił zagrożenia dla ludzi i mienia, zaś konieczność przeprowadzenia remontu i dostosowania do potrzeb prowadzonej działalności jest przeszkodą o charakterze przejściowym. Jak wskazano wyżej prowadzenie w obiekcie remontu lub adaptacji dla celów działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników tej działalności. Konieczność przeprowadzenia remontu a nie wyłączenia z działalności gospodarczej wynika też z opinii sporządzonej przez M. L. na zlecenie skarżącej spółki. Skarżąca w skardze przyznała, że budynek w roku 2011 został wyremontowany i w przedmiotowym budynku rozpoczęła prowadzenie działalności. Potwierdziła tym samym prawidłowość rozstrzygnięcia organów podatkowych, że wobec ocenianego budynku nie zaistniały względy techniczne które uzasadniają odstąpienie od opodatkowania przedmiotowego budynku jako związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nieodpowiedni stan techniczny budynku nie dyskwalifikował go z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ograniczał możliwość uzyskania z tego budynku bezpośrednio - dochodów w danym roku podatkowym. Wskazane przez skarżącą przyczyny dla których nie mogła przystąpić do remontu bezpośrednio po zakupie, brak koniecznych środków, kryzys nie mogą być uznane za przeszkodę uniemożliwiającą wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Jak wskazano wyżej techniczne względy muszą mieć charakter przeszkód obiektywnych, czyli muszą być determinowane okolicznościami zewnętrznymi nie wolą podatnika. Do przyczyn uniemożliwiających wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie można zaliczyć przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych (por. wyrok z dnia 22 czerwca 2007r. sygn. II FSK 773/06 dostępny www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Z umowy sprzedaży wynika, że skarżąca spółka nabywając nieruchomość była w jej posiadaniu, a zatem stan techniczny budynku i konieczność przeprowadzenia remontu był jej znany. W pojęciu remontu mieści się także możliwość zainstalowania niezbędnych dla korzystania z budynku mediów. Zatem zarzut, z powołaniem się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 17 listopada 2005r., sygn. akt: FSK 2319/04, iż brak instalacji uzasadnia wyłączenie budynku z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie mógł zostać uwzględniony. Teza zawarta w wyroku, iż brak dokonania przez gminę przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej może być przesłanką do stwierdzenia, że prowadzenie działalności gospodarczej na gruncie jest niemożliwe ze względów technicznych, dotyczyła innego stanu faktycznego i nie mogła mieć zastosowania w niniejszej sprawie. W przywołanej sprawie podatnik wykazał, że z przyczyn od niego niezależnych nie może uzyskać dostępu do bieżącej wody, gdyż wodociąg do jego nieruchomość prawdopodobnie zostanie podłączony za 5 lat, względem roku podatkowego w którym wnosił o zastosowania preferencyjnego opodatkowania nieruchomości. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie powoływała się na przeszkody w dostępie do mediów, a wykonany remont i podjęcie działalności w 2011r. świadczy, że tego typu przeszkoda nie miała miejsca. Z powyższych względów nie mogły także zostać uwzględnione zarzuty, odwołujące się do przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, iż brak instalacji elektrycznej i wodociągowej uniemożliwia korzystanie z budynków ze względów technicznych. Należy podzielić stanowisko Kolegium, że zużycie lub brak wskazanych mediów nie dotyczy konstrukcji budynku i nie stanowi obiektywnej przeszkody wyłączającej możliwość wykorzystywania budynku w przyszłości. Przesłanki wyłączenia określone w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. obejmują czas obecny i perspektywę obiektywnie przyszłą. Nie było sporu, iż w badanym roku podatkowym przedmiotowy budynek nie był wykorzystywany do celów działalności gospodarczej – jak należy wnioskować– z powodu stanu w jakim się znajdował. Ze skargi wynika z kolei, że przeszkoda ta została usunięta i budynek jest wykorzystywany do działalności gospodarczej. Odwołanie się przez organ do przedmiotu zadeklarowanej działalności zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym obejmującej między innymi - kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek jest jednym z argumentów organu dla wykazania możliwości wykorzystania do działalności gospodarczej budynku, bez względu na jego stan. Nie można zgodzić się z zarzutem, że organy w sprawie pominęły opinię przedłożoną przez skarżącą i nie uzasadniły czemu nie dały jej wiary. Wskazać należy, że dowód ten był rozpatrzony i oceniony w postępowaniu. Ustalenia, co do stanu przedmiotowego budynku, zostały poczynione w oparciu o opinię biegłego powołanego w sprawie jak i sporządzoną na zlecenie strony. Organ prawidłowo ocenił, że z jej treści nie wynika, aby nieruchomość ze względów technicznych nie mogła zostać wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej wskazując, że wnioski z niej wynikające co do stanu budynku i potrzeby jego remontu są w znacznej części zbieżne z wnioskami wynikającymi z opinii biegłej powołanej w sprawie. Jako niezasadny należy ocenić zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 o.p. Organy podatkowe prawidłowo wywiązały się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wyczerpano bowiem wszystkie możliwości dowodowe zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu technicznego budynku poprzez dwukrotne dokonanie jego oględzin, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, oraz dowodu z opinii przedłożonej przez stronę. Zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony z zachowaniem reguł określonych w art. 191 o.p. Organy podatkowe wbrew zarzutom skargi nie naruszyły przepisu art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l i dokonały właściwej subsumcji normy prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny. Odnosząc się do zarzutu, iż biegła powołana przez organ nie jest rzeczoznawcą budowlanym, a konsekwencji dokument przez nią sporządzony nie jest ekspertyzą techniczną budynku, lecz jedynie, podobnie jak dokument sporządzony przez M. L., opinią zawierająca subiektywną ocenę autora, należy wyjaśnić, że art. 197 § 1 o.p. wyraźnie stwierdza się, że biegłym może być każda osoba dysponująca wiadomościami specjalnymi. Każdy, kto ma specjalistyczną wiedzę, może zostać powołany na biegłego w sprawie, chyba że przepis szczególny wskazuje na konkretną kategorię osób. Przypadek taki występuje na gruncie art. 4 ust. 7 i 8 u.p.o.l. – przy szacowaniu wartości budowli obliguje organy podatkowe do powołania jako biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Ocena kwalifikacji biegłego należy do organu podatkowego i zależy od rodzaju potrzebnych informacji jakie ma od powołanego biegłego uzyskać. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie powołany biegły posiadał uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, pełnienia funkcji kierownika budowy i robót o specjalności konstrukcyjno budowlanej, w tym oceniania stanu technicznego wszelkich budynków i budowli z wyłączeniem: linii, węzłów, stacji kolejowych, mostów, dróg, dróg startowych i.t.p., zaś zakresem oceny był stan techniczny budynku i możliwość wykorzystywania go do prowadzenia działalności gospodarczej, nie można zarzucić braku specjalistycznej wiedzy do sporządzenia opinii. Wyjaśnienia wymaga, że opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód. W rozpatrywanej sprawie zarówno opinia przedłożona przez skarżącą, jak również opinia sporządzona przez biegłego powołanego w sprawie, stanowiły dowody służące do dokonania ustaleń co do stanu spornego budynku oraz możliwości technicznych jego wykorzystywania. W oparciu o wiedzę wynikającą z tych dowodów wskazujących na okoliczność pogorszonego stanu budynku i konieczność jego remontowania, organ wyciągnął wnioski, iż budynek nie spełnia przesłanek do wyłączenia go z opodatkowania stawką dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo oceniło, że w sprawie nie wystąpiły względy techniczne pozwalające na wyłączenie przedmiotowego budynku z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad i odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r. Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 123 o.p. i art. 126 poprzez doręczenie odpowiedzi na zgłoszone zastrzeżenia do opinii biegłego już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Wskazany przez skarżącego przepis art. 123 § 1 o.p. gwarantuje podatnikowi możliwość aktywnego brania udziału w dotyczącym jego sprawy postępowaniu. Doręczenie skarżącej odpowiedzi na zgłoszone zastrzeżenia do opinii biegłego już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, nie pozbawiło jej możliwości podejmowania działań na etapie postępowania odwoławczego, które także jest postępowaniem w pełni merytorycznym. Nie może być zatem uznane za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie mogło by doprowadzić do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit c. p.p.s.a. Z tych samych powodów nie mógł zostać uwzględniony zarzut, niepodania rzeczywistej przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wydając decyzje organy naruszyły przepis art. 210 § 4 o.p. Stosownie do art. 210 § 4 o.p uzasadnienie prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia jest odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. Organ I instancji wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art. 72 § 1, 73 § 1 i 74a o.p., z tym, że uzasadnienia obydwu instancji nie zawierają treści istotnych, właściwych dla instytucji nadpłaty w podatku. Wyjaśnienie podstawy prawnej winno zawierać ustalenie znaczenia przytoczonych jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisów oraz logiczny wywód w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy. Uchybienie to w rozpoznawanej sprawie nie miało istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie. Nadpłatą jest zgodnie z art. art. 72 § 1pkt 1 o.p kwota nadpłaconego jak również nienależnie zapłaconego podatku, zatem istotne dla rozstrzygnięcia była wykładnia art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l, oraz dokonanie ustaleń czy podatek został zadeklarowany przez spółkę w prawidłowej wysokości. Uzasadnienie decyzji zarówno faktyczne jak i prawne w tym zakresie spełnia wymogi określone w art. 210 §1 pkt 6 i § 4 o.p. i brak odniesienia się do przepisów regulujących nadpłatę nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło