I SA/Kr 1488/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej wspólnika spółki jawnej J. G. za zaległości podatkowe firmy B. spółka jawna – J. G., W. M., J. W. z siedzibą w B. – B, z tytułu podatku od nieruchomości postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] , nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej wspólnika spółki jawnej J.G.za zaległości podatkowe firmy B. spółka jawna – J. G., W. M., J. W. z siedzibą w B. – B, z tytułu podatku od nieruchomości. Jak wynika z "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" zawartego we wniosku oraz przedłożonych dokumentów J. G. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną E. J. – G ur. w [...], córką K. G. ur. w [...] oraz synem M. G. ur. w [...] J. G. zatrudniony jest w B – T, B. S., na podstawie umowy o pracę i uzyskuje z tego tytułu 757,44 zł. miesięcznie (netto). W roku 2007 uzyskał przychód w wysokości 52 608,50 zł. a dochód w wysokości 38 241,24 zł. E. J. – G. pracuje w Z. w K. również na podstawie umowy o pracę. Otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2 280 zł. brutto. Po potrąceniach związanych z postępowaniem egzekucyjnym wynosi ono jednak 796,17 zł. (netto) W roku 2007 E. J. – G. uzyskała przychód w wysokości 65 685,57 zł. a dochód w wysokości 51 643,87 zł. Rodzina ponosi koszty utrzymania obejmujące: opłatę za prąd w wysokości 398,61 zł. (za okres 2 miesięcy), opłatę za gaz w wysokości 732,51 zł. , opłatę z tytułu użytkowania sieci wodociągowo – kanalizacyjnej w wysokości 258,34 zł. (za okres 2 miesięcy) Ani J. G. ani jego żona nie posiadają oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Nieruchomości będące ich własnością zostały zajęte w wyniku postępowań egzekucyjnych. Niektóre z nich zostały już zlicytowane. Zdaniem Sądu wniosek strony skarżącej zasługuje w części na uwzględnienie. Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach instytucji prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt. I SA /Kr 1487/07 łączna wysokość wpisu od skarg wynosi 800 zł. Kwota ta w obecnej sytuacji finansowej strony skarżącej przewyższa jej możliwości płatnicze. Z drugiej jednak strony należy podkreślić, iż niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne ma związek z działalnością gospodarczą J. G. Przedsiębiorcy natomiast powinni liczyć się w procedurze planowania wydatków z ewentualnością uczestniczenia w procesach sądowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i poczynić stosowne oszczędności na ten cel. (por. postanowienie NSA z dnia 29.07.2004r. , sygn. akt Fz 131/04 , niepublik. ) W związku z tym, mając na względzie również interes fiskalny państwa, Sąd stanął na stanowisku, iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych ponad niewygórowaną kwotę 100 zł. będzie rozstrzygnięciem adekwatnym do badanej sytuacji. Warto bowiem na koniec przypomnieć, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak – Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628) Biorąc pod uwagę powyższe ,na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1, pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.