I SA/Kr 1507/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. i H. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 21.07.2010r., nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010 postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M. i H.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 21.07.2010r., nr [...], w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy , M.M. ur. w 1936 r. i H. M. ur. w 1940 r. prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. M.M. cierpi na nadciśnienie, niedowład lewej ręki, nie ma też jednej nerki. Otrzymuje emeryturę w wysokości 3197 zł. miesięcznie. Żona jest natomiast osobą niewidomą i sparaliżowaną wymagającą ciągłej opieki, rehabilitacji oraz leczenia. Pobiera rentę inwalidzką w kwocie 792 zł. miesięcznie. Strona skarżąca jest właścicielem domu o pow. 105 m2 i czterech działek o łącznej powierzchni 13,7 a . Posiada też zgromadzone oszczędności w wysokości 67 000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienia dla niego fachowego pełnomocnika (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04 ) Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma natomiast znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Oboje małżonkowie są wprawdzie osobami starszymi a H.M. jest osobą niewidomą i sparaliżowaną, wymagającą stałej opieki, to podkreślić trzeba, iż przesłanki przyznania prawa pomocy opierają się wyłącznie na kryterium finansowym. Pod tym też kątem należy przeprowadzać analizę. Przedstawione dane wskazują natomiast, iż oboje małżonkowie uzyskują stały miesięczny dochód o stosunkowo wysokiej wartości (3989 zł.). Dla porównania zaznaczyć trzeba, iż zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. ( M.P. z dnia 2009 nr 48 , poz. 709) wynagrodzenie to od dnia 1 stycznia 2010r. wynosi 1 317 zł. M.M. i H. M. są też właścicielami nieruchomości a co najważniejsze posiadają oszczędności w kwocie 67 000 zł. Tak więc zasoby pieniężne , którymi dysponuje strona skarżąca pozwalają na pokrycie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia pełnomocnika i to bez pogorszenia jej warunków bytowych. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt. 1 , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.