I SA/Kr 1520/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "E" Sp. z o.o. w K., w likwidacji, o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 29.07.2013r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za poszczególne miesiące 2008r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 615 zł. 2. w pozostałej części wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "E" Sp. z o.o. w K., w likwidacji, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29.07.2013r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za poszczególne miesiące 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów obszarem działania spółki jest branża budowlana oraz rynek nieruchomości. Jej kapitał zakładowy wynosi 1 500 000 zł. a wartość środków trwałych według bilansu na dzień 31.12.2012r. stanowiła 33 648 zł. Z tego, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej szacowane były na kwotę 6 002,94 zł. a urządzenia techniczne i maszyny na sumę 27 645,51 zł. W roku 2012 spółka osiągnęła zysk w wysokości 12 580,97 zł. Podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju za miesiąc wrzesień 2013r. stanowiła natomiast 3 360 zł. Obecnie spółka nie zatrudnia żadnych pracowników a fundusze w kasie firmy na dzień 30.09.2013r. wynosiły 1 230,82 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II Fz 409/11). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Nie można też przyjąć , że spółka znajdująca się w stanie likwidacji powinna być traktowana podczas badania przesłanek prawa pomocy w sposób uprzywilejowany, gdyż takie uprzywilejowanie nie wynika ani z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani też z innych ustaw, w szczególności z ustawy z dnia 15.09.2000r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U z 2013r. , poz. 1030 ). W żadnym z wymienionych aktów prawnych nie ma przewidzianego zwolnienia takich podmiotów od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Proces likwidacji spółki z o.o. nie toczy się też w oparciu o tak sformalizowaną procedurę jak w przypadku postępowania upadłościowego, gdzie faktycznie, należności zaspokaja się z funduszów masy upadłości, według zaszeregowania ich do odpowiedniej kategorii, kierując się enumeratywnie wyliczoną kolejnością przewidzianą w art. 342-346 ustawy z dnia 28.02.2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz. 1112 z p. zm.). Stąd też jedynym kryterium podlegającym ocenie w badanej materii jest kryterium stricte finansowe. W rozpatrywanym przypadku podkreślić natomiast trzeba, że strona skarżąca w kasie firmy ma zgromadzone środki w wysokości 1230,82 zł. Biorąc więc pod uwagę tą okoliczność oraz fakt, że w tut. Sądzie toczy się drugie postępowanie prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 1519/13, w którym spółka jest stroną, należy stwierdzić , iż uiszczenie kosztów sądowych w wysokości połowy tej kwoty tj. 615 zł. (1230 zł. : 2 = 615 zł.) jest w zasięgu możliwości płatniczych wnioskodawcy . Druga połowa środków finansowych pozwoli natomiast pokryć koszty sądowe w w/w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1519/13. Takie rozstrzygnięcie umożliwi stronie skarżącej partycypowanie w kosztach postępowania , uruchamiając tym samym proces kontroli legalności zaskarżonego aktu, przez co stanowi wyraz szeroko rozumianego prawa do sądu. Nie należy bowiem zapominać, iż spółka w przeważającej części została zwolniona od obciążeń wynikających z prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.