I SA/Kr 1543/02
WyrokWSA w Krakowie2005-09-16
Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Józef Michaldo, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który wycofał wkład budowlany ze spółdzielni mieszkaniowej, ma obowiązek doliczyć kwoty uprzednio odliczone od podatku należnego za rok podatkowy, w którym wystąpiły te okoliczności, nawet jeśli działał w dobrej wierze i nie miał zamiaru wykorzystania ulgi ponad obowiązujące przepisy?Ratio decidendi
Podatnik, który skorzystał z odliczeń z tytułu ulgi mieszkaniowej na zakup mieszkania od spółdzielni, a następnie wycofał wkład budowlany, ma obowiązek doliczyć kwoty uprzednio odliczone do podatku należnego za rok, w którym wystąpiły te okoliczności. Działanie w dobrej wierze lub brak zamiaru obejścia przepisów nie zwalnia z tego obowiązku, ponieważ przepisy dotyczące ulg podatkowych powinny być interpretowane i stosowane ściśle.Stan faktyczny
Podatnik A. P. odliczył w zeznaniu podatkowym za 1996 rok ulgę mieszkaniową od wkładu budowlanego wpłaconego do Spółdzielni Mieszkaniowej "D.". W związku z problemami spółdzielni, podatnik wystąpił z niej i zażądał zwrotu pieniędzy. W latach 1998 i 1999 otrzymał zwrot części wkładu, jednak nie doliczył tych kwot do dochodu w zeznaniach podatkowych za te lata. Organy podatkowe uznały to za naruszenie przepisów, nakładając na podatnika obowiązek zapłaty zaległego podatku i odsetek. Podatnik wniósł skargę do sądu, argumentując działanie w dobrej wierze.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: NSA Józef Michaldo WSA Maria Zawadzka (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2005r. sprawy ze skarg A. P. przy udziale uczestnika S. P. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 3 czerwca 2002r Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1997, 1998,1999 - s k a r g i o d d a l a -
Decyzjami z dnia [...] lutego 2002 roku Nr [...] Urząd Skarbowy działając na podstawie art. 207, art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych określił St. i A. P.:
z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok
należny podatek w wysokości 29.782,80 zł oraz nadpłatę w wysokości 4.256,00 zł
z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok
należny podatek w wysokości 43.614,00 zł oraz zaległość podatkową w wysokości 10.000,00 zł oraz należne odsetki od tej zaległości
z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok
należny podatek w wysokości 14742,90 zł oraz zaległość podatkową w wysokości 2.496,60 zł oraz należne odsetki od tej zaległości
Małżonkowie S. i A. P.za lata podatkowe 1997, 1998, 1999 złożyli wspólne zeznania podatkowe PIT - 33.
W wyniku przeprowadzonej kontroli zeznań rocznych za lata 1996, 1997, 1998, 1999 Urząd Skarbowy stwierdził, że podatnicy w zeznaniu rocznym za 1997 rok dokonali odliczeń z tytułu ulgi mieszkaniowej na zakup mieszkania od spółdzielni mieszkaniowej niezgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. z art. 27a pkt 1 lit. c i ust. 13 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe ustalenia skutkowały wydaniem decyzji określającej należny podatek dochodowy za 1997 rok oraz określającą wysokość nadpłaty.
W zeznaniu rocznym za 1998 rok małżonkowie S. i A. P. nie wykazali dochodu z innych źródeł, tj. z wycofanego wkładu budowlanego zwróconego przez spółdzielnię Mieszkaniową "D." Młodych wysokości 25.000 zł, a w 1999 roku nie wykazali zwróconego wkładu budowlanego z tej Spółdzielni w wysokości 8.322,00 zł. Za te lata Urząd Skarbowy wydał decyzje określające należny podatek dochodowy oraz wysokość zaległości podatkowej wraz z odsetkami.
Od decyzji powyższych A. P. wniósł odwołanie, w którym iż w roku 1996 wpłacił do Spółdzielni Mieszkaniowej "D." w K. zaliczkę na zakup mieszkania w kwocie 39.695 zł. Kwotę tę odliczył od dochodu w deklaracji rocznej za 1996 rok, jako ulgę budowlaną za zakup mieszkania. Zgodnie z umową mieszkanie to miało być oddane do użytku w 1998 roku, jednak w 1997 roku okazało się, że Spółdzielnia nie prowadzi budowy, a w sprawie jej zarządu prowadzone jest postępowanie prokuratorskie, dlatego małżonkowie wystąpili z tej Spółdzielni i zażądali zwrotu wpłaconych pieniędzy. W tym samym roku wpłacili do Spółdzielni "Z." w K. kwotę 59.500 zł. W rozliczeniu rocznym za rok 1997, w uldze mieszkaniowej uwzględnili tylko wpłatę do SM "Z." tj. 59.500 zł, ponieważ uznali, iż ulga mieszkaniowa od pieniędzy wpłaconych do SM "D. " już im nie przysługuje, skoro zażądali ich zwrotu. Jednocześnie nie wiedzieli czy odzyskają pieniądze wpłacone wcześniej do SM "D.", dlatego w 1997 roku odliczyli tylko 3.762,95 zł, a w latach 1998 i 1999, gdy otrzymali zwrot pieniędzy ze Spółdzielni Mieszkaniowej "D.", nie wpisywali ich do deklaracji rozliczeniowych, gdyż uznali, iż nie dotyczą ulgi mieszkaniowej, a cała wykorzystana przez nich ulga mieszkaniowa była odliczana od sumy 59.500 zł wpłaconej do SM "Z.". Nadto A.P.i podniósł, iż wszystkie dokonywane przez niego odliczenia dokonywane były w dobrej wierze, bez jakiejkolwiek chęci wykorzystania ulgi budowlanej ponad obowiązujące przepisy.
Decyzjami z dnia[...] czerwca 2002 roku Nr [...]Izba Skarbowa działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 utrzymała w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż zgodnie z art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli podatnik skorzystał z odliczeń od dochodu lub podatku z tytułu wydatków poniesionych na cele określone w ust. 1 i 2, a następnie wycofał ze spółdzielni wniesiony wkład, do dochodu lub podatku należnego za dany rok, w którym zaistniały te okoliczności, dolicza się kwoty poprzednio odliczone z tych tytułów. Natomiast zgodnie z art. 44a ustawy, spółdzielnie mieszkaniowe są obowiązane sporządzić za rok kalendarzowy, w dwóch egzemplarzach, według ustalonego wzoru, imienne informacje o wysokości wycofanego wkładu budowlanego lub mieszkaniowego i przesłać je w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku podatkowym:
osobom, które wycofały ze spółdzielni wkład budowlany lub mieszkaniowy od dnia l stycznia 1992 roku
urzędowi skarbowemu właściwemu, ze względu na miejsce zamieszkania
osoby wycofującej wkład
Zgodnie z art. 45 ust. 3 a pkt 1 powołanej ustawy, w przypadkach określonych w art. 27a ust. 13 - podatnik jest obowiązany wykazać i odliczyć kwoty uprzednio odliczone od podatku należnego za rok podatkowy, w wystąpiły te okoliczności. Jak wynika z dokumentów zawartych w aktach sprawy informacja o wysokości wycofanego wkładu budowlanego lub mieszkaniowego za 1998 rok PIT-14, wpłynęła do Urzędu Skarbowego w dniu [...] marca 1999 roku od SM "D.". Z dokumentu tego wynika, iż Al. P. otrzymał wycofany wkład budowlany w wysokości 25.000 zł w 1998 roku, a w 1999 roku w wysokości 8.322 zł. Mając n uwadze powołane powyżej przepisy Izba stwierdziła, iż A. P. nie miał obowiązku doliczenia dochodu uzyskanego z tytułu uzyskania wycofanego wkładu w 1997 roku, natomiast miał obowiązek doliczenia do dochodu uzyskanych kwot wycofanego wkładu w wysokości 25.000 zł w 1998 roku i 8.322 zł w 1999 roku, czego nie uczynił.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie A. P.. domagał się zwrotu kwoty 21.281,50, którą musiał zapłacić w wyniku przedmiotowych decyzji Urzędu Skarbowego oraz należnych odsetek. W całości powtórzył zarzuty podnoszone wcześniej w odwołaniu i podkreślił, iż czuje się pokrzywdzony i gdyby nie był zmuszony do zmiany spółdzielni lub SM "D. " oddałaby mu pieniądze bez zwłoki, nikt nie kwestionowałby sposobu, w jaki skorzystał z ulgi budowlanej.
W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa w całości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza, zdaniem Sądu, prawa materialnego znajdującego zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a jej wydanie poprzedzone zostało należycie przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym.
Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270/
Zgodnie z art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w latach 1997 -1999, odnoszącym się do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy; jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm., zwanej dalej ustawą), podatek dochodowy od osób, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, obliczony zgodnie z art. 27 ustawy, zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2-17, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na cele wymienione w tym przepisie pod literami od a do g. Wśród tych wydatków na własne potrzeby mieszkaniowe - wymienionych w art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy i powodujących zmniejszenie podatku - znalazły się między innymi wydatki na wkład budowlany lub mieszkaniowy wniesiony do spółdzielni mieszkaniowej. Z kolei przepis art. 27a ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje, że jeżeli podatnik skorzystał z odliczeń od dochodu (przychodu) lub podatku z tytułu wydatków poniesionych na cele określone w art. 27a ust. 1 pkt 1 i 2, a następnie np. wycofał ze spółdzielni wniesiony wkład, jest zobowiązany wykazać i doliczyć kwoty uprzednio odliczone od podatku należnego za rok podatkowy, w którym wystąpiły te okoliczności. Podobnie, według art. 45 ust. 3a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadkach określonych w art. 27a ust. 13, podatnik jest obowiązany wykazać i doliczyć kwoty uprzednio odliczone do podatku należnego za rok podatkowy, w którym wystąpiły te okoliczności.
Nie ulega wątpliwości, iż A. P. w 1996 wpłacił do Spółdzielni "D. " w K.zaliczkę na zakup mieszkania w kwocie 39.695 zł i kwotę tą odliczył w deklaracji rocznej za 1996 rok, jako ulgę budowlaną na zakup mieszkania. Zatem, w przypadku, gdy wycofał następnie wkład budowlany z tej Spółdzielni powinien postępować zgodnie z powołanymi powyżej przepisami, bowiem przepisy dotyczące ulg podatkowych powinny być interpretowane i stosowane ściśle. Skoro, więc, w roku 1998 skarżący otrzymał zwrot wkładu budowlanego w wysokości 25.000 zł, a w 1999 roku w wysokości 8.322 zł, to miał obowiązek doliczenia do dochodu uzyskanych kwot ze zwrotu wkładu budowlanego, a tego nie uczynił.
Sam fakt, iż skarżący działał, jak twierdzi w "dobrej wierze, bez jakiejkolwiek chęci wykorzystania ulgi budowlanej ponad obowiązujące przepisy" nie usprawiedliwia jego zachowania, gdyż nie ma żadnych wątpliwości, iż skarżący nie działał zgodnie z przepisami nakazującymi w sposób określony rozliczenie kwot wycofanego wkładu w wysokości 25.000 zł w 1998 roku i 8.322 zł w 1999 roku, czego nie uczynił. Organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa podatkowego, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) dokonały jego analizy, a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło