I SA/Kr 1549/03

WyrokWSA w Krakowie2006-05-11

Skład orzekający: Józef Michaldo, Ewa Michna, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić umorzenia odsetek od zaległości podatkowej, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów na uzasadnienie swojej sytuacji materialnej i nie udowodnił złożenia wniosku o umorzenie odsetek w przeszłości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia odsetek od zaległości podatkowej. Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, wymagającą ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a trudna sytuacja materialna sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do umorzenia, zwłaszcza gdy podatnik nie przedstawił dowodów na swoje twierdzenia i nie udokumentował złożenia wcześniejszego wniosku o umorzenie. Decyzje w tym zakresie mają charakter uznaniowy i podlegają ograniczonej kontroli sądowej.
Stan faktyczny
Skarżący A. D. domagał się umorzenia odsetek od zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za lata 1998-1999. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające ulgę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na dochody skarżącego i jego żony oraz możliwość rozłożenia należności na raty. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje argumenty, kwestionując ocenę jego sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1549/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Maria Zawadzka (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006r., sprawy ze skargi A. D., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 14 lipca 2003r Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za lata 1998 - 1999, , , , - s k a r g ę o d d a l a -, , , , Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku Nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 67 § 1, § 1a i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./ odmówił A. D. umorzenia odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 444,50 zł od zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za pojazd o nr rej. [...] za lata 1998-1999, w tym za rok 1998 107,10 zł, a za rok 1999 w kwocie 337,40 zł. Organ I instancji uzasadnił swoją decyzję tym, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za udzieleniem ulgi, w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowej z tytułu przedmiotowego podatku. Nadto orzekł, iż umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, a zasadą jest płacenie podatków. Ryzyko związane z prowadzoną na własny rachunek działalnością gospodarczą ponosi zawsze podatnik, który winien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału budżetu państwa. W odwołaniu A. D. podniósł, iż nieterminowe płacenie podatku, nie było wynikiem złej woli, lecz brakiem ciągłości pracy w transporcie. Zaległe podatki uiścił w 1999 roku i jednocześnie złożył wniosek o umorzenie odsetek od powstałej zaległości (odpisu tego wniosku nie posiada). Ponieważ nie otrzymał odpowiedzi na swoje pismo, był przekonany, iż sprawa została załatwiona pozytywnie. Dopiero w styczniu 2003 roku otrzymał pismo wzywające go do uiszczenia zaległych odsetek, które z uwagi na znaczny okres czasu były już bardzo wysokie. Nadto skarżący zarzuca, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji, choć długie, jest powierzchowne, a miejscami "lekceważące" i zbyt korzystnie ocenia jego sytuacje materialną, która w istocie jest bardzo zła. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 i art. 67 § 1a Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, iż organ podatkowy po przeanalizowaniu sytuacji materialnej A. D. słusznie uznał, iż nie uzasadnia ona umorzenia odsetek od zaległości podatkowych. Skarżący prowadzi nadal działalność gospodarczą, z której w 2002 roku osiągnął dochód w wysokości 5.400,84 zł, natomiast żona pobiera emeryturę w wysokości 923,87 zł. Zaskarżona decyzja jest decyzja uznaniową, co ogranicza rozpoznawanie takich odwołań do oceny czy organ rozstrzygający sprawę badał ją w kontekście przesłanek uprawniających do umorzenia zaległości podatkowych oraz czy zebrał i rozpatrzył niezbędny w sprawie materiał dowodowy, a także czy zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się z udziałem strony, jak też zgodnie z obowiązującymi przepisami Ordynacji podatkowej, a w wypadku gdyby podatnik nie był w stanie jednorazowo uiścić należnej kwoty może wnieść o rozłożenie na raty. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie A. D. stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest dla niego bardzo krzywdząca i podniósł te same argumenty co w odwołaniu. Dodatkowo stwierdził, iż w 2002 roku wyniósł 5400 zł i nawet w całości nie pokrył obowiązkowej składki ZUS i w rzeczywistości wraz z żoną utrzymują się z jej emerytury, która wynosi 950 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza, zdaniem Sądu, prawa materialnego znajdującego zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a jej wydanie poprzedzone zostało należycie przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/. Zgodnie z art. 67 § 1 w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Skoro umorzenie podatku jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym wypadki społeczne lub gospodarcze muszą posiadać tą samą cechę. Zatem za umorzeniem zaległości podatkowej przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zaległości podatkowe mogą być umarzane w wypadkach gospodarczo i społecznie uzasadnionych, a za taką sytuację można uznać znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika spowodowane klęską lub innym wypadkiem losowym, a także pogorszenie w sposób istotny warunków egzystencji podatnika i jego rodziny. Podkreślić jednak należy, iż, sama trudna sytuacja materialna podatnika nie może stanowić trwałej podstawy do niepłacenia podatków z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i domagania się umorzenia powstałych z tego tytułu zaległości podatkowych - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2005 roku sygn. akt III SA/Wa 2118/04, podobnie wyrok z dnia 16 czerwca 1004 roku sygn. akt III SA/Wa 444/03. Decyzje organów podatkowych w sprawie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądowej. Kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. W niniejszej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i poddały ocenie racje, na które powoływał się skarżący. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów cytowanych powyżej dotyczących umorzenia podatku i mieści się ona w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego. Podkreślić należy, iż skarżący nie uiszczając w terminie należnych podatków z tytułu środków transportowych za lata 1998 i 1999, sam swoim zachowaniem spowodował powstanie zaległości podatkowych, w konsekwencji czego doszło do naliczenia przez organy podatkowe należnych odsetek za zwłokę. Twierdzenie, że skarżący już w 1999 roku, zaraz po wyrównaniu zaległości podatkowych złożył wniosek o umorzenie należnych odsetek, nie zostało w żaden sposób przez stronę uwiarygodnione (skarżący nie przedstawił na to żadnego dowodu). Równie niewiarygodne jest oświadczenie skarżącego, o tym, że był przekonany, że organy podatkowe umorzyły mu zaległe odsetki, skoro skarżący nie otrzymał w tej sprawie żadnej decyzji. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego wskazanych w skardze, gdyż organy podatkowe w rozpoznawanych sprawach dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło