I SA/Kr 1554/10

WyrokWSA w Krakowie2011-03-08

Skład orzekający: Ewa Michna, Paweł Dąbek, Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy może zostać utrzymane, gdy data doręczenia decyzji administracyjnej jest niejednoznaczna i nie została należycie wyjaśniona przez organ?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie wyjaśnił jednoznacznie daty doręczenia decyzji, co jest kluczowe dla oceny zachowania terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec braku jednoznacznych dowodów i nieprzeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu zostało wydane przedwcześnie i należy je uchylić.
Stan faktyczny
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowił stwierdzić uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez pełnomocnika K. N., J. N., po tym jak wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu. Skarżąca podniosła, że decyzja została doręczona później niż wskazał organ, co potwierdza pieczątka na kopercie. Organ utrzymywał, że doręczenie nastąpiło wcześniej, powołując się na podpis na potwierdzeniu odbioru. Sąd stwierdził, że data doręczenia nie została jednoznacznie ustalona i organ nie przeprowadził odpowiedniego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lipca 2010 r. oraz przyznał na rzecz adwokata kwotę 295 zł brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1554/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r., sprawy ze skargi K.N., na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 23 lipca 2010 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata R. K. – R. kwotę 295 zł brutto (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 23 lica 2010 roku nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził uchybienie przez J.N., działającą w imieniu męża K. N., terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją dnia 1 marca 2010r. nr [...], doręczoną osobiście adresatowi w dniu 8 marca 2010 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił K. N. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia za osobę prowadzącą działalność gospodarczą za okres od grudnia 2000 roku do grudnia 2005 roku w łącznej kwocie 31.515, 90 zł. W dniu 23 marca 2010 roku, jak wywodził organ, czyli 1 dzień po upływie ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W związku z czym, skoro wspomniany wniosek został złożony po terminie, a K. N. nie wniósł o jego przywrócenie, na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy o sus należało orzec jak w sentencji postanowienia. W skardze z dnia 22 sierpnia 2010 roku działająca w imieniu K. N. J. N. podała, iż z uwagi na stres prawdopodobnie źle obliczyła termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. O przekroczeniu terminu dowiedziała się dopiero odbierając zaskarżone postanowienie. Dlatego też nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. J. N. zaznaczyła także, iż w sprawie jej męża zachodzą ustawowe przesłanki do umorzenia powstałych zaległości na rzecz ZUS, co obrazuje znajdująca się w aktach sprawy obszerna dokumentacja. W odpowiedzi na skargę dnia 20 września 2010 roku Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia 7 grudnia 2010 roku skarżący zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych, wskazując na naruszenie art. 129 § 2 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy o sus. Argumentując strona stwierdziła, iż decyzja ZUS z dnia 1 marca 2010 roku została doręczona adresatowi nie jak organ wskazał w dniu 8 marca 2010 roku lecz w dniu 15 marca 2010 roku, czego dowodzi znajdująca się na kopercie listu, zawierającego w/w decyzję, pieczątka z adnotacją "awizowano powtórnie dnia 15 marca 2010 roku". W związku z czym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w ustawowym terminie, a Prezes ZUS nie mógł wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie w jego dotrzymaniu. W piśmie z dnia 12 stycznia 2011 roku Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podniósł, że sporna decyzja został doręczona w dniu 8 marca 2010 roku, na co wskazuje podpis adresata na dowodzie jej doręczenia. Wprawdzie sam podpis jak i data przyjęcia przesyłki znalazły siew różnych rubrykach tj. data przyjęcia przesyłki w rubryce dla doręczającego, a podpis adresata w rubryce dla odbiorcy, jednakże, zdaniem organu jest to ten sam charakter pisma, a wpis daty odbioru w błędnej rubryce wynikł zapewnie z pomyłki odbiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 39 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy o sus organ administracji publicznej (ZUS) doręcza pisma (decyzje) za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Nadto w świetle art. 46 § 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy o sus odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. W orzecznictwie wyrażono przy tym pogląd, iż organy administracji są zobowiązane do egzekwowania od urzędów pocztowych ścisłego przestrzegania zawartych z nimi umów o doręczaniu adresatom przesyłek, a w szczególności do wypełniania przez doręczyciela w sposób szczegółowy i prawidłowy dokumentu potwierdzenia odbioru. Z potwierdzenia odbioru musi wynikać jednoznacznie, w jaki sposób przesyłka została dostarczona (teza druga wyroku NSA OZ w Lublinie z 24 marca 1999 r., I SA/Lu 151/98, LexPolonica nr 338144 - "Serwis Podatkowy" 2001, nr 4, s. 54). W niniejszej sprawie, zdaniem Sadu, wyżej przytoczone zasady, nie zostały zachowane. Wbrew bowiem opinii organu z znajdującego się w aktach potwierdzenia odbioru nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości data odbioru przesyłki przez pełnomocnika K. N. tj. J. N. W rubryce "data i czytelny podpis odbiory" znajduje się wyłącznie podpis J. N. Data prawdopodobnie "8 marca" wraz z nieczytelną parafką znajduje się natomiast w rubryce "data i podpis doręczającego/wydającego" Nadto na tej zwrotce widnieje pieczątka "awizowano adresat nieobecny" bez wskazania daty przedmiotowego awizo. Na podstawie powołanych danych można zatem przyjąć, iż bezspornie przesyłka została najpierw awizowana, a później osobiście odebrana przez J. N. Natomiast nie da się jednoznacznie ustalić, kiedy miało miejsce zarówno awizo jak i odbiór. Dodatkowo z przedłożonej przez skarżącego kopii koperty wynika, że w dniu prawdopodobnie "8 marca" miało miejsce pierwsze awizo, a w dniu 15 marca 2010 roku miało miejsce powtórne awizo. Przy czym przy pierwszym awizie ręcznie dopisano datę i nieczytelną parafkę prawdopodobnie podpisu osoby doręczającej, a drugie awizo jest mechanicznie odbitą pieczątką, która zawiera datę, ale brak już podpisu doręczającego. Wreszcie dopisek daty wraz z parafką przy pierwszym awizie na kopercie adresowanej do J. N. jest podobny do daty i parafki znajdującej się w rubryce "data i podpis doręczającego/ wydającego" na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczenia decyzji ZUS z dnia 1 marca 2010 roku. Mając powyższe okoliczności na uwadze, w przekonaniu Sądu, w żadnym razie nie można podzielić argumentacji organu, iż po pierwsze, kategorycznie można przesądzić, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w rubryce dla odbiorcy i doręczającego tym samym charakterem pisma dokonano widniejących tam zapisków, gdyż organ nie powołał biegłego w tym zakresie, a sam nie ma dla postawienia tego rodzaju tezy odpowiedniej wiedzy. Poza tym o czym wcześniej wspomniano, data i parafka w rubryce dla doręczającego są podobne do daty i parafki istniejącej na kopii koperty w miejscu pierwszego awizo, co wskazywałoby raczej na adnotację w obydwu tych miejscach osoby doręczającej. Po drugie, budzi wątpliwości także stwierdzenie organu, że datą odbioru przesyłki był 8 marca 2010r., a adresat tylko omyłkowo wpisał ją w rubryce przeznaczonej na datę i podpis doręczającego. Ten fakt podważa bowiem nie tylko podobieństwo wzmianek na potwierdzeniu odbioru przesyłki i kopii koperty skierowanej do J. N. sugerujących, iż datę 8 marca wpisał doręczajmy przesyłkę, awizując ją, ale przede wszystkim pieczątka o drugim awizie w dniu 15 marca 2010r., znajdująca się na wspomnianej kopercie. Tym samym, zdaniem Sądu kwestia terminu doręczenia spornej decyzji w świetle przedstawionych okoliczności nie została w sposób należyty przez organ wyjaśniona. Nie ma jednoznacznego dowodu, iż decyzja z dnia 1 marca 2010 roku została doręczona w dniu 8 marca 2010 roku. W tym zakresie organ winien był przeprowadzić odpowiednie postępowanie dowodowe, sięgając do dokumentów źródłowych placówki poczty. Zaniechując podjęcia powyższych czynności i organ rozstrzygnął na podstawie niepełnego i niejednoznacznego materiału dowodowego czym naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy o sus, co w sytuacji, kiedy w wyniku przeprowadzonego postępowania, doszłoby do podzielania stanowiska strony, miałoby wpływ na wynik sprawy, gdyż wniesiony przez nią wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy byłby w terminie. Dlatego też wydane przez organ postanowienie stwierdzające uchybienie w terminie do wniesienia wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy w omawianej sprawie zostało wydane przedwcześnie. W pierwszej kolejności organ winien ustalić datę doręczenia rozważanej decyzji. Dopiero od wyników przeprowadzonego w tym przedmiocie postępowania uzależnione są jego dalsze czynności. W związku z czym Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwane dalej ppsa - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie Art. 200 w zw. z art. 205 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło