I SA/Kr 1554/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 16.07.2012r., nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2008r. postanawia: 1. oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla T.W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T.W. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 16.07.2012r., nr [...], w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów T.W. ur. w 1952r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej matki – W.W. ur. w 1930r. Zameldowany jest on w lokalu , w którym mieszka matka. Mieszkanie to stanowi lokal zastępczy a 11 grudnia 2012r. odbyć się ma rozprawa w sprawie o eksmisję . T. W. otrzymuje rentę w wysokości 856,92 zł., miesięcznie, netto. W 2011r. z tego tytułu uzyskał 16 250,76 zł. dochodu. Wnioskodawca podnosi, iż pieniądze z tego świadczenia nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb w zakresie żywności, odzieży i leków a konieczność całodobowej opieki nad chorą matką uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Jedyna kwota , którą udało mu się wygospodarować wynosi 100 zł., i została ona wpłacona na poczet opłat w niniejszej sprawie. Strona skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości czy przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Nie posiada też żadnych oszczędności. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie przyznania skarżącemu prawa pomocy (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04). T. W. jest osobą niezamożną, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Otrzymuje wprawdzie co miesiąc stały dochód w postaci emerytury, świadczenie to jest jednak wydawane na bieżące potrzeby. Podkreślić też trzeba, że pieniądze te często nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb żywnościowych czy farmakologicznych a konieczność stałej opieki nad matką uniemożliwia mu podjęcie pracy. Stąd też sytuacja ta predestynuje wnioskodawcę do przyznania prawa pomocy. Nie można jednak pominąć faktu , że T. W. zdołał zaoszczędzić kwotę 100 zł., którą wpłacił tytułem opłat w niniejszej sprawie. Kwota ta odpowiada natomiast wysokości wpisu od skargi w niniejszym postępowaniu (por. §1 pkt. 1 Rozporządzeni Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ,Dz. U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193 z p.zm.). Uiszczenie jej zatem umożliwia rozpoznanie merytoryczne wniesionej skargi. Biorąc więc pod uwagę interes fiskalny Państwa i zasadę partycypacji strony skarżącej w kosztach postępowania w miarę jej możliwości finansowych, orzekający oddalił wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przyjmując natomiast , iż kwota 100 zł., jest jedyną sumą którą wnioskodawca jest w staniu uiścić na obecnym etapie postępowania, przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art. 245§1-3, art. 246§1 pkt. 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2012r. poz .270)