I SA/Kr 1565/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych w całości lub w części w sprawie ze skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 lipca 2013 r. nr: [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad 2005 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 944 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 lipca 2013 roku w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad 2005 roku skarżący P.C., reprezentowany przez pełnomocnika adwokat K.A.K., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, a w szczególności o zwolnienie od konieczności uiszczenia opłaty od skargi, albowiem nie ma on dostatecznych środków na ich poniesienie bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, nie osiąga żadnych dochodów. Nie posiada oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek P.C. podniósł, iż nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy zapewniają mu wyżywienie oraz dziadków, którzy wspierają go finansowo, aby mógł opłacić studia i mieszkanie. Opłata za studia wynosi 370 zł za trzy miesiące. Czynsz roczny za wynajem mieszkania wynosi 6.000 zł brutto. Skarżący często choruje, w związku z czym wydaje pieniądze na leki i wizyty u lekarzy. Czasami otrzymuje zasiłek z ZUS. Dochód ze spółki, której jest wspólnikiem może być wypłacony jako dywidenda, ale od dwóch lat nie był wypłacany. Z tych względów skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący P.C. został wezwany do ich uzupełnienia poprzez przesłanie w terminie 7 dni: oświadczenia czyją własność stanowi nieruchomość w R., kto ponosi koszty jej utrzymania i jaka jest wysokość tych kosztów, umowy najmu mieszkania, o którym mowa we wniosku, oświadczenia, jaka jest wysokość środków finansowych, którymi dysponuje w miesiącu skarżący i podanie ich źródła, wyjaśnienia czy skarżący aktualnie otrzymuje zasiłek z ZUS – jeśli tak, jak jest jego wysokość, odpisu zeznania podatkowego skarżącego za rok 2012, wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, spisu miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem strony (opłaty za prąd, gaz, wodę, wywóz ścieków, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie, itp. popartego aktualnymi rachunkami, zaświadczenia z właściwego Wydziału Komunikacji o pojazdach mechanicznych zarejestrowanych na nazwisko skarżącego, bądź o ich braku oraz oświadczenia z jakich środków skarżący pokrywa wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego podał, iż P.C. obecnie mieszka w nieruchomości przy ul. B. stanowiącej własność Spółki H. Sp. z o.o., której płaci miesięczny czynsz w kwocie 500 zł brutto, zużycie mediów (prąd, woda, gaz – 550 zł). Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, rachunków bankowych, ani pojazdu mechanicznego. Korzysta z pomocy finansowej swoich rodziców, którzy zapewniają mu wyżywienie oraz dziadków, którzy wspierają go finansowo (opłata za studia i mieszkanie). Do pisma skarżący załączył odpis zeznania PIT-37 za 2012 roku, odpis zeznania PIT-36L za 2012 rok wraz z informacją PIT/B, kopie oświadczeń D.C. (babci) i A.C. (dziadka) o udzielaniu pomocy finansowej wnukowi, kopie trzech przekazów pocztowych wypłaty świadczeń ZUS: za okres 5-18 kwietnia 2013 roku kwoty 476 zł, za okres 14-27 lutego 2013 roku kwoty 417,34 zł i za okres od 28 listopada do 11 grudnia 2012 roku kwoty 476 zł, kopię pisma Prywatnej Wyższej Szkoły Ochrony Środowiska w R. z dnia 9 sierpnia 2013 roku z informacją o zaległościach w opłatach w kwocie 370 zł oraz potwierdzenia operacji polecenia przelewu kwoty 1.110 zł tytułem zapłaty za czesne za 3 miesiące, a także kopię faktury z dnia 2 stycznia 2013 roku za czynsz za wynajem mieszkania za okres od 1 grudnia 2012 roku do 1 grudnia 2013 roku opiewającej na kwotę 6.000 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. W niniejszej sprawie skarżący P.Ch. nie przekonał orzekającego o niemożliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych we własnym zakresie. Dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" nie miały cech "dokładności", a wezwania do ich uzupełnienia nie zostało przez skarżącego zrealizowane w pełni. Orzekający nie dysponuje przede wszystkim informacjami o wysokości środków, którymi dysponuje w miesiącu skarżący. Niewiarygodne wydaje się oświadczenie skarżącego złożone w formularzu "PPF", że jego miesięczny dochód brutto wynosi 0zł, zwłaszcza w kontekście nadesłanych odpisów zeznań podatkowych za 2012 rok. Z zeznania PIT-36L i PIT/B wynika, że w roku 2012 przychód Spółki G.. z o.o. Spółka Komandytowa, w której skarżący jest komandytariuszem, wyniósł 1.783.512,20 zł, a przychód przypadający na P.C. 873.920,98 zł. Ponadto w zeznaniu PIT-37 P.C. wykazał w 2012 roku dochód z innych źródeł w wysokości 6.854,87 zł. Dane te poddają w wątpliwość oświadczenie skarżącego, że nie osiąga on żadnych dochodów. Próba ustalenia przez orzekającego źródła oraz wysokości środków finansowych, którymi dysponuje aktualnie w miesiącu skarżący nie powiodła się, bowiem P.C. nie udzielił odpowiedzi w tym przedmiocie. Oświadczył on jedynie, że korzysta z pomocy finansowej swoich rodziców, którzy zapewniają mu wyżywienie oraz dziadków, którzy wspierają go finansowo (opłata za studia i mieszkanie) bez wskazywania wysokości tych środków. Poza podaniem wysokości miesięcznego czynszu za mieszkanie (500 zł brutto) oraz opłat za media (prąd, woda, gaz 550 zł) skarżący nie podał wysokości wydatków ponoszonych na leczenie, ubranie, telefon, podatki, czy ubezpieczenie. Bez odpowiedzi pozostało także zapytanie z jakich środków skarżący pokrywa wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru, które niewątpliwie stanowi znaczne obciążenie finansowe. Wybiórcze wykonanie skierowanego do skarżącego wezwania nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę jego sytuacji materialnej. Podkreślenia wymaga, że wszystkie dokumenty i oświadczenia, których przedłożenia oczekiwał orzekający, miały istotne znaczenie dla oceny przesłanek prawa pomocy. Pozwalałyby one bowiem na zobrazowanie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego, a nie sytuacji wykreowanej przez wybiórcze przedstawienie niepełnych danych. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. Skoro w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przez skarżącego przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.