I SA/Kr 1583/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 marca 2009 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J. M. na Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 września 2008 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z nieujawnionych źródeł przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący J. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnych nieruchomości, cennych ruchomości ani oszczędności. Na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków złożonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnia, iż nie prowadzi spisu miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami, nie dysponuje żadnymi rachunkami. Wskazuje, iż jego obecne wydatki ograniczają się do zakupu żywności, sporadycznie - odzieży i leków. Wskazuje, iż wszystkie jego rachunki bankowe są zablokowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący nie posiada też żadnych lokat bankowych. Nie otrzymuje też żadnych rent, zasiłków itp. Z tej też przyczyny nie składa zeznań podatkowych wobec ustawowego braku takiego obowiązku. Lokal, w którym wnioskodawca zamieszkuje to mieszkanie kwaterunkowe, którego głównym najemcą jest 84 letnia matka strony. Postanowieniem z dnia 19 marca 2009 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący pomimo że to na nim ciąży ciężar dowodu nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Dane zwarte w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są dokładne, a wezwanie do uzupełnienia danych zostało wykonane przez skarżącego w wybiórczym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw. W uzasadnieniu skarżący ponownie wskazał, że jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z zakładów bukmacherskich i zakładów wzajemnych dotyczących głównie koniunktury na G.P.W., nie przedłożył jednak żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt. Wskazał również, że pozostaje od kilku lat w złym stanie zdrowie i przeznacza posiadane środki finansowe na swoje leczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów do pokrycia kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 powołanej ustawy - strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli jej oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub też gdy budzi wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych budzi wątpliwości. W złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wskazał jedynie, że jest osobą bezrobotną, która nie posiada żadnego majątku, ani żadnych dochodów. Ponadto uzasadnienie wniosku, w którym należy wskazać fakty z których wynika, że wniosek jest zasadny składało się tylko z jednego zdania. W związku z powyższym skarżący został wezwany do przedłożenia odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Z nałożonego obowiązku skarżący nie wywiązał się. Cała wiedza o sytuacji skarżącego pochodzi zatem wyłączenie z jego oświadczeń. W ocenie sądu, wyjaśnienia te budzą jednak poważne wątpliwości, zwłaszcza, że jak wyżej wskazano, nie są podparte żadnymi dokumentami. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie posiada żadnych dochodów. W uzupełnieniu wniosku wskazał jednak, że utrzymuje się z dochodów osiąganych z zakładów bukmacherskich i zakładów wzajemnych dotyczących w szczególności koniunktury na G.P.W. Skarżący nie wykazał jednak, a nawet nie określił, w jakiej wysokości są to środki. Poważne zastrzeżenia co do wiarygodności budzą również wyjaśnienia skarżącego, że nie posiada żadnych rachunków związanych z prowadzonym gospodarstwem domowym. Pomimo wezwania sądu skarżący nie wykazał nawet przybliżonego spisu wydatków miesięcznych. W tej sytuacji sąd nie dysponuje wiedzą potrzebną do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a tym samym do uwzględnienia wniosku. Podkreślić bowiem należy, że samo stwierdzenie, że skarżący jest osobą bezrobotną nie przesądza jeszcze o przyznaniu mu prawa pomocy (post. WSA w Warszawie z 13.06.2006r. III SA/Wa 902/06). Pozostałych okoliczności skarżący nie wyjaśnił w sposób precyzyjny i oczywisty. Jak trafnie natomiast wskazał WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2008 r. (II SA/Wa 2041/06) - Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podsumowując z oświadczeń skarżącego nie wynika jakie osiąga dochody i jakie ma wydatki miesięczne. W takiej sytuacji, w ocenie sądu, skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny, co jest podstawową przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie nie sposób więc określić jaka jest relacja obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w postępowaniu do jej możliwości finansowych. Mając powyższe na względzie sąd, działając na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.