I SA/Kr 1590/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 września 2008 roku Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. postanawia : - odmówić przywrócenia terminu - Wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. tut. Sąd oddalił skargę J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 września 2008 roku Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. W dniu 30 października b.r. pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, złożył pismo zatytułowane "wniosek o odpis sentencji wyroku", w którym podał, iż wnosi o sporządzenie i doręczenie odpisu sentencji wyroku w niniejszej sprawie. Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2009 r. tut. Sąd wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu sentencji wyroku pozostawił bez rozpoznania, z uwagi na nieuiszczenie opłaty kancelaryjnej. Pismem z dnia 27 listopada 2009 r. skarżący J. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem i jednocześnie wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wskazał, iż niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie nastąpiło z powodu błędu pełnomocnika, który zamiast wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem błędnie złożył wniosek o odpis sentencji wyroku. W dniu 26 listopada 2009 r., po przyjściu do kancelarii spowodowanej niepokojem co do braku uzasadnienia zorientował się, że nastąpiło uchybienie terminu. Wówczas niezwłocznie wypowiedział pełnomocnictwo. Z uwagi na powyższe okoliczności, uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie było, zdaniem skarżącego, przez niego zawinione i nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Wobec tego należy uznać, iż zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu określone w art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Skarżący do wniosku załączył wypowiedzenie pełnomocnictwa z dnia 27 listopada 2009 r., a także oświadczenie pełnomocnika, z którego wynika, iż intencją pełnomocnika było złożenie wniosku o uzasadnienie, natomiast skutkiem jego omyłki został złożony wniosek o odpis sentencji. W oświadczeniu pełnomocnika zawarte jest również stwierdzenie, iż skarżący nie ponosi najmniejszej winy w pomyłce pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z treścią art. 87 §1 – 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na wstępie wskazać należy, iż Sąd przyjął, iż skarżący zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczony od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek wysłał bowiem w dniu 27 listopada b.r., a więc następnego dnia po tym jak dowiedział się o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. We wniosku o przywrócenie terminu zawarł jednocześnie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek, Sąd stwierdza, że nie został spełniony warunek braku winy w jego uchybieniu. W ocenie Sądu, zaistnienia powyższej przesłanki przywrócenia terminu skarżący nie uprawdopodobnił. Przede wszystkim wskazać należy, iż w terminie do złożenia przedmiotowego wniosku skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Wypowiedzenie pełnomocnictwa nastąpiło dopiero w dniu 27 listopada b.r., to jest po uzyskaniu informacji przez skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. Podkreślić zatem należy, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie SN z 15 marca 2000 r., II CKN 554/00). Powyższe stanowisko ugruntowane jest w orzecznictwie. Tak więc strona działająca w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika ponosi odpowiedzialność za jego działania i obciążana jest w pełni skutkami jego zaniedbań. Podkreślić należy, iż wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika (por. post. SN z dnia 9 maja 1960 r., II CR 559/59, OSPiKA 1960, z. 6, poz. 120). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje bowiem także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. "Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. (...) Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy (...)" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z 21 lutego 2002 r., I PKN 903/2000, Prok. i Pr. 2003, nr 15, poz. 39 - dodatek). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić zatem jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik tenże pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. W opinii Sądu, uchybienie terminu z tego powodu, iż zamiast wniosku o sporządzenie uzasadnienia, pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o odpis sentencji wyroku, było przejawem niestaranności profesjonalnego pełnomocnika skarżącego. Wiąże się zatem z pojęciem winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. i nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. Jak to już wyżej zostało wskazane skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają bowiem skarżącego. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2004 r. (FZ 7/04, niepubl.), wskazał on, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni stanowisko to podziela, iż: "mocodawca (strona) ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. (...) Na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz (...)". Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 86§1 p.p.s.a.