I SA/Kr 1590/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18.09.2008r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18.09.2008r. nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku ,zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów J. S. zamieszkuje u rodziny . Z żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Na utrzymaniu ma osiemnastomiesięczne dziecko. Z tytułu umowy o pracę w Przedsiębiorstwie Produkcyjno Usługowo Handlowym "T" należącym do żony – J. S. uzyskuje, na ½ etatu, 318 zł. miesięcznie, brutto (260,54 zł. netto) W roku 2008 osiągnął on dochód w wysokości 2 266,82 zł. Za rok 2009r. u wyżej wymienionego pracodawcy uzyskał dochód w wysokości 2 419,36 zł. Od trzech lat praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Jak podaje nie posiada lokat bankowych a na kontach osobistych i firmowych przez ostatnie trzy miesiące nie przeprowadzał żadnych operacji z powodu braku środków finansowych. Nie posiada przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest natomiast właścicielem udziału w spółce z o.o. o wartości 500 zł. zajętego w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić więc, iż zwolnienie od kosztów sadowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych J. S. Stąd też został on wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów a to : - spisu jego miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, - wyciągów z kont bankowych J. S. (zarówno osobistych jak i firmowych) obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z jego lokat bankowych , - zeznania podatkowego J. S. za 2008r. i za rok 2009 (jeżeli zeznanie za 2009r. nie zostało jeszcze sporządzone należało podać dokładny dochód za ten rok z uwzględnieniem przychodów), - zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości otrzymywanego przez J. S. wynagrodzenia lub kserokopii umowy o pracę lub dowodu przelewu tego wynagrodzenia, - zawiadomienia o zajęciu posiadanych udziałów w spółce z o.o. - ostatniego zeznania podatkowego dotyczącego podatku VAT, W odpowiedzi na to wezwanie J. S. przesłał dokumenty, które nie obrazują jednak jasno sytuacji finansowej strony skarżącej w kontekście analizy przesłanek przyznania prawa pomocy. Biorąc bowiem pod uwagę zasady doświadczenia życiowego mało prawdopodobny jest fakt aby dorosły mężczyzna utrzymał siebie i osiemnastomiesięczne dziecko za kwotę 260,54 zł miesięcznie. Zauważyć też trzeba , iż przy tak niskim dochodzie nie występuje on o żadne zasiłki czy zapomogi. J. S. posiada konta bankowe jednak mimo wezwania, nie przedstawił ani ich wyciągów ani sald. Nie przesłał też zeznania podatkowego za 2009r. Dołączony natomiast PIT 11 sporządzony przez pracodawcę obrazuje jedynie przychody i dochody uzyskane przez stronę skarżącą u tego podmiotu. Nie jest dowodem określającym wszystkie uzyskane dochody przez J. S. w zeszłym roku. Wreszcie należy zauważyć , iż przesłane zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczy zajęcia wierzytelności pieniężnej a nie zajęcia posiadanego przez stronę skarżącą udziału w spółce z o.o. Mając na względzie wyżej wymienione okoliczności należy stwierdzić, iż J. S. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Takie twierdzenie jest tym bardziej zasadne, kiedy weźmie się pod uwagę fakt, iż wcześniej przy równie niskich dochodach był w stanie uiścić koszty wpisu od skargi w kwocie 2000 zł. W związku z powyższym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09) należało oddalić na podstawie art.244§1, art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270 z p. zm.).