I SA/Kr 1601/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-13
Skład orzekający: Józef Gach, Ewa Długosz-Ślusarczyk, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błąd w oznaczeniu zobowiązanego w tytule wykonawczym, polegający na wskazaniu innej osoby niż w dokumencie stanowiącym podstawę jego wystawienia (mandacie karnym), stanowi podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Rozbieżność między treścią tytułu wykonawczego a treścią orzeczenia będącego podstawą jego wystawienia (mandatu karnego), polegająca na wskazaniu innego zobowiązanego, jest na tyle istotna, że nie można jej uznać za oczywistą omyłkę. Taka rozbieżność wypełnia przesłanki błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i skutkuje wadliwością tytułu wykonawczego jako wystawionego niezgodnie z wymogami (art. 27 ustawy o p.e.a.), co powoduje niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne wobec J. S. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie mandatu karnego. J. S. wniosła zarzuty, podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego, ponieważ mandat był wystawiony na A. S., a tytuł wykonawczy na J. S. Po odmowie uwzględnienia zarzutów przez organ egzekucyjny i utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie i umorzył postępowanie egzekucyjne, stwierdzając niedopuszczalność egzekucji z powodu wadliwości tytułu wykonawczego. Wojewoda zaskarżył tę decyzję, kwestionując wadliwość tytułu wykonawczego i uprawnienie do jego wystawienia. Sąd administracyjny rozpoznał skargę Wojewody.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Wojewody na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1601/06 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Józef Gach, Sędzia WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski (spr), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007r., sprawy ze skargi W. M., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, - s k a r g ę o d d a l a -
Postępowanie egzekucyjne przeciwko J. S., prowadzone było przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego [...], wystawionego przez Urząd Wojewódzki.
Pismem z dnia [...].10.2005r. J. S. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą wniesienia zarzutu był art. 33 pkt 4 ustawy o p.e.a. - błąd co do osoby zobowiązanego. W piśmie podniesiono, że mandat karny [...] będący podstawą tytułu został wystawiony na A. S., natomiast tytuł wykonawczy Nr [...] wystawiony został na zobowiązaną J. S. Wprawdzie zobowiązana potwierdziła odbiór mandatu własnoręcznym podpisem, jednakże nastąpiło to wskutek błędu zobowiązanej co do treści dokumentu i skutków prawnych potwierdzenia odbioru mandatu. Zdaniem J. S. znajdowała się w tym dniu w stanie silnego stresu wywołanego kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy i zachowaniem prowadzącego kontrolę. Spowodowało to, że nie zwróciła dostatecznej uwagi na przedłożone jej do podpisu dokumenty.
Organ egzekucyjny, postępując zgodnie z procedurą określoną w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej ustawą o p.e.a.), zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów.
Wierzyciel - Wojewoda, w postanowieniu z dnia [...] znak: [...] uznał zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu stwierdzono, że na mandacie seria [...] omyłkowo podano dane innej osoby. Jednakże oczywistym jest, że ukaraną osobą była J. S. - co wynika z pozostałych danych zawartych w tym mandacie, jak również z podpisu osoby ukaranej.
Na powyższe postanowienie zobowiązana złożyła w dniu zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Postanowieniem ostatecznym z dnia [...] znak: [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody.
W dniu [...].07.2006r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo J. S., w którym poinformowała, że w dniu [...].02.2006r. złożyła skargę do WSA w Warszawie na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Mając na uwadze treść ostatecznego stanowiska wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] znak: [...] - uznał zgłoszony zarzut za nieuzasadniony.
Na powyższe postanowienie J. S. złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zobowiązana podniosła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane co najmniej przedwcześnie - przed rozpatrzeniem złożonej do WSA w Warszawie skargi.
Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie egzekucyjne.
Organ odwoławczy podniósł bowiem, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zbadano kwestii dopuszczalności egzekucji administracyjnej do czego organ był zobligowany na podstawie art. 29 § l ustawy o p.e.a. W szczególności nie ustalono czy, stosownie do treści ww. artykułu, tytuł wykonawczy został wystawiony zgodnie z wymogami wskazanymi w art. 27 ww. ustawy.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony został przez Urząd Wojewódzki, a zatem przez podmiot nieuprawniony do jego wystawienia. Stosownie bowiem do art. 100 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. Nr 106, póz. 1148 ze zm.) ściąganie grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna ta stanowi dochód budżetu państwa, a gdy nałoży ją funkcjonariusz organu podległego władzom jednostki samorządu terytorialnego - stanowi dochód tej jednostki samorządu. Z racji pełnionych funkcji przedstawicielem Skarbu Państwa w województwie jest Wojewoda, co oznacza że jest wierzycielem w sprawach związanych z egzekucją wyżej wymienionych należności - art. 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U z 2001 r. Nr 80, póz. 872 ze zm.).
Stwierdzono również , że mandat karny z dnia [...].11.2004r. seria [...] stanowiący podstawę prawną należności podlegającej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawiony został na A. S., natomiast w tytule wykonawczym jako zobowiązana figuruje J. S. Powyższe oznacza, że dane w tytule wykonawczym są z niezgodne z dokumentem stanowiącym podstawę jego wystawienia.
Mając powyższe na względzie zdaniem organu przedmiotowy tytuł wykonawczy nie został wystawiony zgodnie z wymogami wskazanymi w art. 27 ustawy o p.e.a. Okoliczność ta jest istotna, gdyż powoduje niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący Wojewoda zarzucił naruszenie art. 34 & 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji ponieważ organ egzekucyjny otrzymał stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych przez J. S. zarzutów ( błąd co do osoby zobowiązanej -art. pkt 5 ustawy) ., a wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 1-5 ustawy jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Odnośnie zarzutu, że tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieuprawniony skarżący podniósł, że tytuł wykonawczy został wystawiony prawidłowo, pod tytułem widnieje bowiem pieczęć urzędowa ( okrągła) Wojewody, tytuł podpisany jest przez osobę działającą z upoważnienia Wojewody (działanie z upoważnienia Wojewody została ujawnione w treści pieczęci imiennej osoby podpisującej tytuł wykonawczy). W ocenie skarżącego wpisanie na stronie pierwszej tytułu wykonawczego rubryce "oznaczenie wierzyciela" - Urząd Wojewódzki, nie ma wpływu na prawidłowość tytułu wykonawczego ponieważ z treści i podpisów bezspornie wynika, że wystawcą jest Wojewoda jako reprezentant Skarbu Państwa
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .
W postępowaniu przed sądem administracyjnym ustalono , iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2006 r. uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...]
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż
wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
W toku postępowania egzekucyjnym w administracji zobowiązany może zgłosić zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Podstawą złożenia zarzutu może być między innymi wykazanie błędu co do osoby zobowiązanego - art 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2002 r. nr 110, poz 968)
Z kolei zgodnie z art 34 § 1 cyt ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Postanowienie organu egzekucyjnego musi być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela. Do czasu otrzymania tego postanowienia organ egzekucyjny nie podejmuje żadnych czynności poza ewentualnym zawieszeniem postępowania w sytuacji opisanej w art. 34 § 3.cyt ustawy.
Niemniej jednak przed podjęciem egzekucji, gdy postępowanie prowadzone jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny jest obowiązany zbadać z urzędu dopuszczalność powadzenia egzekucji. Badanie to obejmuje w szczególności ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie (art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.).
W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy będący podstawą do prowadzenia postępowania egzekucyjnego zawiera wadę , polegającą na wskazaniu w jego treści jako zobowiązanej innej osoby , niż osoba wymieniona w mandacie karnym będącym podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego . Kwestia ta była przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 930/06 z dnia 10 listopada 2006 r. Sąd rozstrzygając kwestię prawidłowości stanowiska wierzyciela uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...]. Uznał bowiem , iż doszło do sytuacji , w której pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a treścią orzeczenia będącego podstawą jego wystawienia (mandatu karnego) istnieje rozbieżność, która wypełnia przesłanki uznania , iż w sprawie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanej , o którym mowa w art. 33 pkt 4 p.e.a. Powyższe skutkuje również wadliwością tytułu wykonawczego jako wystawionego niezgodnie z wymogami wskazanymi w art 27 p.e.a.
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko WSA w Warszawie uznając, iż rozbieżność między treścią tytułu wykonawczego a treścią orzeczenia będącego podstawą jego wystawienia jest na tyle istotna, iż nie można jej uznać za oczywistą omyłkę nie mająca wpływu na prawidłowe ustalenie osoby, do której powinno być prowadzone postępowanie egzekucyjne . Tytuł wykonawczy powinien bowiem wskazywać podstawę prawną jego wystawienia oraz być z tą podstawą zgodny. Jakiekolwiek odstępstwa od tej zasady skutkują brakiem możliwości prowadzenia egzekucji a to oznacza brak możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bądź ten konieczność umorzenia postępowania już prowadzonego .
Sąd podzielił natomiast drugi zarzutu dotyczącego wystawienia tytułu wykonawczego przez podmiot nieuprawniony. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej tytuł ten został wystawiony przez Urząd Wojewódzki , podczas gdy wydać go powinien jako przedstawiciel Skarbu Państwa - Wojewoda. Twierdzenie to nie znajduje jednak uzasadnienia w kwestionowanym tytule wykonawczym .
Jednym z istotnych wymogów prawidłowego rozstrzygnięcia jest to , że powinno ono pochodzić od właściwego organu , co oznacza , że musi przede wszystkim zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do jej wydania . W przypadku rozbieżności pomiędzy podpisem osoby uprawnionej do występowania w imieniu organu a oznaczeniem tegoż organu o prawidłowości rozstrzygnięcia decyduje przede wszystkim podpis osoby upoważnionej. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został podpisany przez Dyrektora Wydziału Finansów i Budżetu działającego z upoważnienia Wojewody co zostało ujawnione w treści pieczęci imiennej osoby podpisującej tytuł wykonawczy.
Osoba działająca z upoważnienia Wojewody wykonuje kompetencje organu na rachunek i w imieniu organu, do którego kompetencje należą. W wyniku upoważnienia podmiot upoważniony uzyskuje prawo do wykonywania czynności ze skutkiem prawnym dla organu upoważniającego. W związku z powyższym wydanie aktu prawnego przez osobę działająca w imieniu Wojewody ma taki sam skutek jak wydanie aktu przez samego Wojewodę.
Ponadto również oznaczenia wierzyciela nie jest tak jednoznacznie błędne, gdyż co prawda na pierwszej stronie tytułu wykonawczego w miejscu oznaczonym jako wierzyciel zaznaczono Urząd Wojewódzki niemniej jednak w innym miejscu tytułu przeznaczonym na pieczęć urzędową również wierzyciela widniej odcisk okrągłej pieczęci Wojewody.
Błąd Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie organu wydającego tytuł wykonawczy nie ma jednak wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia .
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło