I SA/Kr 1605/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 06.06.2012r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek pełnomocnika J.M. o zmianę postanowienia z dnia 15.04.2015r. poprzez zwolnienie strony z wpisu od skargi kasacyjnej. Następnie, w wyniku wezwania Starszego Referendarza Sądowego WSA w Krakowie strona skarżąca przesłała prawidłowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy - PPF, zawierający w/w żądanie. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy J.M. ur. w 1971r. obecnie samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Uzyskuje środki finansowe z prac dorywczych i zbierania surowców wtórnych. Dochód z tego tytułu nie jest stały i wynosi ok. 2000 zł., miesięcznie. W zaspokajaniu potrzeb życiowych wnioskodawcy często pomagają mu rodzice. Miesięczne wydatki J.M. obejmują : alimenty – 2000 zł., opłatę za gaz – 200 zł., opłatę za prąd – 500 zł., koszty jedzenia , leków – ok. 300 zł. W porównaniu z ostatnim orzeczeniem w przedmiocie prawa pomocy z dnia 15.04.2015r. wysokość zobowiązań wnioskodawcy wzrosła do 30 milionów i każdego dnia rośnie o kwotę 2832,45 zł. W dniu 8 kwietnia 2015 r. doręczono J.M. pozew w sprawie z powództwa "O" z siedzibą w W., w którym wartość przedmiotu sporu wynosi 100 261,14 zł. , przy czym od kwoty tej liczone są dalsze odsetki ustawowe. Dodatkowo w dniu 24 września 2015 r. doręczono mu nakaz zapłaty w sprawie z powództwa Banku Powszechna Kasa Oszczędności BP S.A., w którym wartość przedmiotu sporu wynosi 77 059,99 zł. i od kwoty tej również liczone są dalsze odsetki ustawowe. Według wiedzy strony oba powództwa będą najprawdopodobniej uwzględnione. Ponadto w dniu 09.09.2014r. w stosunku do J.M. wszczęto nowe postępowanie egzekucyjne z rachunku bankowego, z wniosku P. w W., o sygn. akt [...], w którym należność główna wynosi 207 907,40 zł. Z kolei do egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. przyłączył się Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. Dalszemu obciążeniu uległ zatem jedyny składnik majątku wnioskodawcy tj. nieruchomość w Z., która w niedługim czasie zostanie zlicytowana. W dniu 14.05.2015r. J.M. został natomiast wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego: Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Ocena sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych wnioskodawcy była już rozpatrywana w kontekście żądania zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej. Dnia 15.04.2015r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek w tym zakresie. Od tego czasu sytuacja J.M. uległa pogorszeniu. Wielkość jego zobowiązań uległa znacznemu zwiększeniu do trzydziestu milionów i powiększa się z każdym dniem. Do egzekucji prowadzonej z jedynej nieruchomości wnioskodawcy w Z.przyłączył się Skarb Państwa i wkrótce zostanie ona zlicytowana. Wszczęto też wobec niego nowe postępowanie egzekucyjne. J.M. został również uznany przez Sąd Rejonowy w K, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego za dłużnika niewypłacalnego. Dochody wnioskodawcy pochodzą z pracy o charakterze dorywczym a wydawane są przez niego na bieżące utrzymanie i zobowiązania alimentacyjne. W zaspokajaniu bieżących potrzeb J.M. zmuszony jest natomiast korzystać z pomocy rodziców. W świetle wymienionych okoliczności oraz biorąc pod uwagę postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 roku, sygn. akt I FZ 11/13 oraz postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2015 roku, sygn. akt I FZ 72/15 przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i przyznać prawo pomocy w żądanym zakresie. Nie można bowiem ograniczać prawa do sądu osobie, której brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości a nie posiada ona perspektyw na ich zdobycie. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).