I SA/Kr 1626/14

WyrokWSA w Krakowie2015-02-26

Skład orzekający: Inga Gołowska, Maja Chodacka, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na remont budynku mieszkalnego, sfinansowane z otrzymanego odszkodowania za negatywne oddziaływanie lotniska, mogą stanowić koszty uzyskania przychodu z tego odszkodowania?
Ratio decidendi
Wydatków poniesionych na remont budynku mieszkalnego, które zostały sfinansowane z otrzymanego odszkodowania, nie można uznać za koszty uzyskania przychodu z tego odszkodowania. Warunkiem uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu jest jego poniesienie w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu. W analizowanej sytuacji przychód (odszkodowanie) został już uzyskany, a następnie wydatkowany na remont, co oznacza, że wydatek nie był poniesiony w celu uzyskania przychodu, lecz z uzyskanej już kwoty.
Stan faktyczny
Skarżąca otrzymała odszkodowanie od Międzynarodowego Portu Lotniczego na pokrycie kosztów remontu budynku mieszkalnego, który znajdował się na obszarze ograniczonego użytkowania. Odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie ugody pozasądowej. Skarżąca następnie poniosła wydatki na remont, które chciała zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu z otrzymanego odszkodowania. Organ podatkowy wydał interpretację indywidualną, w której uznał, że odszkodowanie stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, a poniesione wydatki na remont nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1626/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r., sprawy ze skargi B.K., na interpretację indywidualną Ministra Finansów, z dnia 6 czerwca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, - skargę oddala - Skarżąca B.K. wystąpiła z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania. We wniosku przedstawiono stan faktyczny, z którego wynikało, iż skarżąca jest mieszkanką wsi, na terenie której Sejmik Województwa utworzył obszar ograniczonego użytkowania dla Międzynarodowego Portu Lotniczego. W związku z koniecznością dostosowania budynku mieszkalnego, którego skarżąca jest właścicielem do wymogów wynikających z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, skarżąca, jako osoba uprawniona do uzyskania odszkodowania, zwróciła się do Międzynarodowego Portu Lotniczego o zawarcie ugody na wypłatę odszkodowania na pokrycie kosztów remontu w kwocie 100.000,00zł. Na zlecenie Międzynarodowego Portu Lotniczego została sporządzona opinia techniczna wraz z kosztorysem dostosowania akustycznego budynku mieszkalnego, która opiewała na łączną kwotę 142.370,41 zł. Skarżąca uznała, że brakujące środki uzupełni swoimi funduszami oraz zgodziła się na wypłatę kwoty 100.000,00 zł. W dniu 12 lipca 2013r. została zawarta ugoda pozasądowa z Międzynarodowym Portem Lotniczym na wypłatę odszkodowania w kwocie 98.000,00 zł. Z treści ugody wynika, że na każde żądanie MPL skarżąca udokumentuje fakt poniesienia wydatków na wykonanie rewitalizacji budynku, przedkładając w tym celu stosowne faktury lub inne dokumenty. Skarżąca wskazała, że wypłacona kwota została przeznaczona na pokrycie kosztów rewitalizacji budynku z uwagi na przekroczone normy hałasu na podstawie opinii technicznej wraz z załączonym do niej kosztorysem prac budowlanych, określającym rodzaj niezbędnych prac, mających na celu dostosowanie budynku do wymagań technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki mieszkalne zlokalizowane na przedmiotowym obszarze. Z uzupełnienia wniosku wynika, że środki w kwocie 98.000,00 zł zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącej w dniu 19 lipca 2013r. Zaraz po otrzymaniu środków finansowych skarżąca przystąpiła do rozpoczęcia prac budowlanych. Zakupiła niezbędne materiały na wykonanie wymiany dachu i wymiany elewacji domu. Do końca 2013r. udało jej się zakończyć jeden etap prac - wymiana pokrycia dachowego. Łączna wartość poniesionych kosztów w 2013r. to kwota 60.029, 87 zł, którą skarżąca chce odliczyć jako koszt uzyskania przychodu w rozliczeniu za 2013r. Pozostałe koszty, które skarżąca poniesie w 2014r., chce odliczyć jako koszt uzyskania przychodu w rozliczeniu za 2014r. Łączna kwota kosztów, którą skarżąca chce uznać za koszty uzyskania przychodów to kwota 98.000,00 zł. W ostatnim dniu lutego 2014r. W skarżąca otrzymała informację PIT-8C na kwotę 98.000,00 wskazaną jako przychód z innych źródeł, który należy opodatkować. Pozostałe koszty, które skarżąca poniesie w 2014 r., chce odliczyć jako koszt uzyskania przychodu w rozliczeniu za 2014 r. Łączna kwota kosztów, którą skarżąca chce uznać za koszty uzyskania przychodów to kwota 98.000,00 zł. Przewidywany koszt jaki zostanie poniesiony w 2014r. to kwota 65.793,20 zł. Maksymalna kwota kosztów, którą skarżąca chce uznać jako koszt uzyskania przychodu w rozliczeniu za 2014 r. to kwota 37.970,13 zł. W związku z tym zadano pytanie, czy Międzynarodowy Port Lotniczy słusznie wystawił informację PIT-8C, a jeżeli tak to czy skarżąca ma prawo do potrącenia kosztów, poniesionych w celu rewitalizacji tego budynku. Zdaniem skarżącej, kwota otrzymanego odszkodowania jest zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ wypłacone odszkodowanie wynikało bezpośrednio z przepisów ustawy o ochronie środowiska - art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 2 i 3. W przypadku uznania stanowiska skarżącej za nieprawidłowe, uważa Ona, że może uznać jako koszty uzyskania przychodu (otrzymanego odszkodowania) poniesione i udokumentowane wydatki związane z przystosowaniem budynku do zalecanych norm. W interpretacji indywidualnej z dnia 6 czerwca 2014r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) - stwierdził, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania – jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji indywidualnej organ przywołał treść art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) i wskazał, iż powołane uregulowania prawne wskazują jednoznacznie, iż nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie ww. przepisów korzystają jedynie te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy. Zakres zwolnienia wynikający natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i odszkodowanie z tytułu utraconego zysku. Odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zdaniem organu otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowanie nie będzie korzystało ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, m.in. z tych względów, iż zostało ono wypłacone na podstawie ugody, a tym samym odszkodowanie to zostało wyłączone ze zwolnienia na mocy uregulowań lit. g tego przepisu. Z opisu stanu faktycznego wynika bowiem jednoznacznie, że rzeczone odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie ugody pozasądowej, zawartej pomiędzy Wnioskodawczynią a Międzynarodowym Portem Lotniczym. Odszkodowanie wypłacone Wnioskodawczyni nie korzysta również ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie spełnia podstawowej przesłanki do zwolnienia – nie zostało otrzymane ani na podstawie wyroku ani ugody sądowej. Tym samym kwota wypłaconego Wnioskodawczyni odszkodowania stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, w sytuacji wypłacenia Wnioskodawczyni przez Międzynarodowy Port Lotniczy odszkodowania z tytułu negatywnego oddziaływania lotniska na infrastrukturę mieszkalną, przychód ten będzie stanowił dla niej przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnośnie możliwości zaliczenia wskazanych we wniosku wydatków do kosztów uzyskania przychodów, stwierdzono, iż przesłanki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu reguluje art. 22 ww. ustawy. Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. (...). A zatem, warunkiem uznania wydatku poniesionego przez podatnika za koszt uzyskania przychodów, jest łączne spełnienie następujących przesłanek: - wydatek musi pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, - nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, - być właściwie udokumentowany. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie podkreślić należy, iż koszt musi mieć związek z uzyskanym przychodem w tym sensie, że musi wpływać na jego powstanie lub zwiększenie. Określony wydatek w celu osiągnięcia przychodów, jak również w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów powinien być, zatem niezbędny, a przynajmniej pożyteczny w sensie możliwości (wpływu) na wygenerowanie przychodów. Zatem, wydatków poniesionych przez Wnioskodawczynię na dostosowanie budynku mieszkalnego do zalecanych norm, nie można uznać jako koszt uzyskania przychodu z przedmiotowego odszkodowania w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie są one wydatkami poniesionymi w celu uzyskania odszkodowania, czy zabezpieczenia źródła przychodu z przedmiotowego odszkodowania. Wskazać należy, że następstwem poniesienia przedmiotowych wydatków nie jest otrzymanie odszkodowania. Jak wynika z wniosku, Wnioskodawczyni najpierw otrzymała środki finansowe w wysokości 98.000,00 zł a dopiero potem poniosła konkretne wydatki związane z przystosowaniem budynku mieszkalnego do zalecanych norm. Przedmiotowe odszkodowanie zostało bowiem wypłacone Wnioskodawczyni na podstawie ugody pozasądowej w oparciu o przepisy ww. ustawy Prawo ochrony środowiska, a fakt jego wypłacenia Wnioskodawczyni nie był uzależniany od poniesienia ww. wydatków. W przedmiotowym przypadku nie został zatem spełniony warunek pozostawania kosztów w związku przyczynowym z przychodem z tytułu odszkodowania wypłaconego w 2013r. przez Międzynarodowy Port Lotniczy. Skarżąca, po wyczerpaniu trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa i uzyskaniu odpowiedzi wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła skarżonej interpretacji naruszenie przepisów prawa materialnego, tzn. art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, polegające na błędnym uznaniu, że skarżącej nie przysługuje prawo pomniejszenia przychodu uzyskanego z tytułu odszkodowania o koszty jego uzyskania. Podkreślono przy tym w skardze, iż skarżąca już na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa zdecydowała się nie kwestionować rozstrzygnięcia w zakresie uznania otrzymanego odszkodowania za opodatkowane, a nie zwolnione od opodatkowania. Podstawową wątpliwość skarżącej budzi natomiast pogląd Dyrektora Izby Skarbowej odnoszący się do braku możliwości rozliczenia kosztów podatkowych poniesionych w związku z otrzymanym przychodem. Zdaniem skarżącej organ interpretując pojęcie "kosztu poniesionego w celu uzyskania przychodu" błędnie wywnioskował, iż cel poniesienia kosztu jest zależny również od terminu jego poniesienia. Uznał bowiem, iż wyrażenie to oznacza, że pomiędzy wydatkowaniem środków a uzyskaniem przychodu musi zostać zachowana odpowiednia chronologia, tj. jego zdaniem koszt musi zostać poniesiony przed osiągnięciem przychodu. Według Dyrektora Izby Skarbowej w sytuacji przedstawionej przez skarżącą nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kosztów związanych z remontem z uwagi na fakt, że "następstwem poniesienia wydatków nie jest otrzymanie odszkodowania". Zdaniem skarżącej taka interpretacja przepisu jest niedopuszczalna, gdyż ustawodawca nie zawarł w treści przepisu obowiązku zachowania jakiejkolwiek chronologii. Z treści przepisu nie wynika, że kosztami uzyskania przychodów mogą być tylko koszty, które zostały poniesione przed uzyskaniem przychodu. Przepis wyraźnie stanowi, że istotny jest cel poniesienia wydatków. Każdy wydatek poniesiony z zamiarem osiągnięcia przychodu (lub warunkujący ten przychód) powinien być zaliczany do kosztów uzyskania przychodów. Spełnienie tego kryterium powinno być zatem oceniane pod względem faktycznego celu poniesienia kosztu i jego związku z przychodem. Nie ma natomiast żadnego znaczenia, z punktu widzenia kwalifikacji do kategorii kosztów uzyskania przychodów, czy koszty te zostały poniesione przed czy po uzyskaniu przychodu czy też zapłaty traktowanej jako przychód podatkowy. Zastosowanie interpretacji przepisu wskazanej przez Dyrektora Izby Skarbowej doprowadziłoby, zdaniem skarżącej, do sytuacji, w której system podatkowy preferowałby zamożnych podatników, którzy dysponują środkami finansowymi do wyłożenia na remont przed uzyskaniem odszkodowania. Wnioskując z interpretacji, gdyby skarżąca zapłaciła za remont z własnych środków, a później otrzymała ich refundację od Międzynarodowego Portu Lotniczego, pożądana przez organ podatkowy korelacja czasowa by zachodziła (najpierw koszt, potem przychód) i problem z uznaniem wydatków za koszty podatkowe nie miałby miejsca. Innymi słowy, tylko zamożni podatnicy mieliby prawo do pomniejszenia przychodów o koszty ich uzyskania. Według skarżącej nie ma wątpliwości, że wydatki poniesione przez nią na remont budynku pozostają w ścisłym związku z uzyskanymi wpływami w postaci odszkodowania wypłaconego właśnie na poczet realizacji przedmiotowych praw. Odszkodowanie zostało przyznane skarżącej wyłącznie pod warunkiem, że poniesie koszty wykonania odpowiednich prac remontowych w budynku mieszkalnym, który znalazł się w strefie ograniczonego użytkowania ustanowionej na rzecz Międzynarodowego Portu Lotniczego na mocy uchwały Sejmiku Województwa, o czym świadczy sama podstawa prawna uzyskania przedmiotowego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Natomiast według art. 146 § 1 tej ustawy sąd uwzględniając skargę uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona interpretacja dotknięta jest wadą niezgodności z prawem skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Z kolei odnosząc się do przepisów regulujących postępowanie w sprawie indywidualnych interpretacji prawa podatkowego, zwrócić należy uwagę na treść art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje w jego indywidualnej sprawie pisemną interpretacje przepisów prawa podatkowego. Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy dokonuje oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy z przytoczeniem przepisów prawa. Postępowanie "interpretacyjne" opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) przedstawionym przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ podatkowy. Przy czym granice oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy zawartej w indywidualnej interpretacji zakreślone są treścią pytania postawionego we wniosku o interpretację. Dokonując kontroli legalności wydanej przez Ministra Finansów interpretacji indywidualnej na tle przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania, Sąd uznał, że skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem interpretacja indywidualna będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż skarżąca – co jasno przyznała w treści skargi – nie kwestionuje już uznania wypłaconego odszkodowania za przychód podlegający opodatkowaniu (a nie podlegającego zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Jednakże, w związku z tym uważa, że wydatki na remont domu poniesione przez skarżącą z wypłaconego odszkodowania mogą stanowić koszty uzyskania przychodu. Zdaniem organu wydatków poniesionych przez skarżącą na dostosowanie budynku mieszkalnego do zalecanych norm, nie można uznać jako koszt uzyskania przychodu z przedmiotowego odszkodowania w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie są one wydatkami poniesionymi w celu uzyskania odszkodowania, czy zabezpieczenia źródła przychodu z przedmiotowego odszkodowania. Sąd podziela pogląd organu w niniejszym stanie faktycznym sprawy. Zarówno skarżąca, jak i organ interpretacyjny zgodnie wskazują, iż warunkiem uznania wydatku poniesionego przez podatnika za koszt uzyskania przychodów, jest łączne spełnienie następujących przesłanek: 1) wydatek musi pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, 2) nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, 3) być właściwie udokumentowany. W niniejszej sprawie i stanie faktycznym spór koncentruje się szczególnie wokół wykładni wynikającej z pkt 1. Przede wszystkim należy wskazać, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. W wymienionym przepisie ustawodawca określił pojęcie kosztów uzyskania przychodów w sposób ogólny, wskazując jedynie na określone cechy, jakie musi spełniać dany koszt, aby mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu. Ponadto ustawodawca określił w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych katalog negatywny wydatków, które nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu. Uznanie zatem za koszt uzyskania także takich wydatków, których poniesienie może mieć bezpośredni wpływ na wielkość przychodu oznacza, że nie tylko skutek jest tu rozstrzygający, ale także uzasadnione oczekiwanie uzyskania przychodu. Zależność między poniesionymi w danym czasie kosztami a możliwością uzyskania w przyszłości z tego tytułu przychodu trzeba zatem rozpatrywać na podstawie adekwatnego związku przyczynowego. Przy kwalifikowaniu określonych wydatków poczynionych przez podatnika do kosztów podatkowych należy jednocześnie brać pod uwagę przeznaczenie wydatku (jego celowość), jak też potencjalną możliwość przyczynienia się wydatku do osiągnięcia przychodu podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 31 grudnia 2003 r.) w Poznaniu z dnia 23 września 1999 r., sygn. akt I SA/Po 2257/98, LEX nr 42724; dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwrot "w celu" oznacza, że nie każdy wydatek poniesiony przez podatnika podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz tylko ten wydatek, który pozostaje w takim związku przyczynowo-skutkowym, iż poniesienie go ma lub może mieć wpływ na powstanie/zwiększenie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów. Zatem przy kwalifikowaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie - wymaga nie tylko oceny pod kątem tego, czy jego poniesienie miało związek z konkretnym przychodem, ale także z punktu widzenia racjonalności określonego działania dla osiągnięcia przychodu. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie wydatki poniesione z tytułu odszkodowania nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodu. Wydatek ten ani nie przyczynił się, ani też nie mógł nawet hipotetycznie przyczynić się do jego powstania. Nie przyczynił się także do zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów. Należy zwrócić uwagę, iż ustawodawca wymienił przypadki zwolnienia od opodatkowania otrzymanych odszkodowań, zatem z zasady stanowią one przychód do opodatkowania. Tymczasem, gdyby stanowisko skarżącej uznać za prawidłowe doszłoby do sytuacji, że odszkodowania przyznane na poniesienie wydatków na określone cele (na dostosowanie budynku mieszkalnego do zalecanych norm, jak w przypadku skarzącej) w ogóle nie podlegałyby opodatkowaniu. Należy bowiem podkreślić, iż co do zasady opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania. Gdyby przyjąć stanowisko skarżącej za trafne, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nigdy nie powstałby dochód, bowiem przychód (czyli kwota otrzymanego odszkodowania) byłaby równa kosztom jego uzyskania (bowiem odszkodowanie zostało przyznane na określone wydatki, które należało udokumentować i rozliczyć). Trafnie organ wskazał, iż koszty uzyskania przychodu mogą stanowić wydatki poniesione w celu uzyskania przychodu, a w niniejszej sytuacji przychód został już uzyskany. Nadto, aby wydatek stanowił koszt nie może być zwrócony. A w niniejszej sprawie to właśnie przychód został wydatkowany, dla ustawodawcy obojętnym jest na co podatnik wydatkuje uzyskany i opodatkowany przychód, ale trudno uznać takie wydatki za koszt. Przyjmując tok argumentacji skarżącej możnaby uznać, iż np. ponoszone wydatki uzyskane z przychodów ze stosunku pracy, powinny stanowić koszty uzyskania tego przychodu, w sytuacji, gdy przychód został wydatkowany. Biorąc pod uwagę uwagi dotyczące kosztów uzyskania przychodów i w takim przypadku i w sytuacji skarżącej wydatki poniesione po otrzymaniu przychodu nie mają wpływu na uzyskany przychód. Nie ma przy tym żadnego uzasadnienia i odzwierciedlenia w treści przepisów i orzecznictwie sądowym, uznanie że wydatki poniesione przez skarżącą stanowią koszty uzyskania przychodów, bowiem tych wydatków skarżąca by nie poniosła, gdyby nie uzyskała odszkodowania. Skarżąca odwróciła tu relacje pomiędzy przychodem a kosztem jego uzyskania. Argumenty skarżącej dotyczące wypłacanych zaliczek oraz przyjęcia, iż wykładnia dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej doprowadza do sytuacji, w której system podatkowy preferuje zamożnych podatników, którzy dysponują środkami finansowymi do wyłożenia na remonty przed uzyskaniem odszkodowania – są nieuzasadnione i wskazują błędne spojrzenie na istotę systemu podatkowego. Zasadą jest bowiem po pierwsze powszechność i równość opodatkowania, a po wtóre system podatkowy nie spełnia funkcji kredytowej i wyłącznie na określonych prawem zasadach można korzystać z preferencji podatkowych (jedną z nich jest obniżanie przychodu do opodatkowania o koszty jego uzyskania). Jak wskazano wyżej skarżąca nie spełnia przesłanek do skorzystania z obniżenia przychodu o koszty jego uzyskania, bowiem poniesione przez skarżąca wydatki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, a są poniesione z uzyskanego przychodu. Sąd dokonał także analizy przywołanego w treści skargi orzecznictwa sądów administracyjnych i stwierdza, że żadne z orzeczeń nawet w drobnej mierze nie przystaje do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł uzasadnienia dla podnoszonych w skardze zarzutów, wobec czego orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło