I SA/Kr 164/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.11.2008r. , nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], określającej zobowiązanie w formie ryczałtu w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.11.2008r. , nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] , nr [...], określającej zobowiązanie w formie ryczałtu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A. F. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem A. F. , córką S. F. ur. w 1992r. , córką B. F. ur. w 1983r. oraz M. M. ur. w 1992r. A. F. i A. F. jako rodzina zastępcza otrzymują z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie pomoc pieniężną na pokrycie kosztów utrzymania M. M. w wysokości 823,50 zł. miesięcznie. W lutym 2009r. rodzina otrzymała też jednorazowe świadczenie z PCPR w wysokości 494,10 zł. A. F. z tytułu umowy zlecenia uzyskuje dochód w wysokości 1100 – 1500 zł. miesięcznie. W roku 2008 osiągnęła ona natomiast dochód w wysokości 9 290 ,37 zł. Mąż z tytułu umowy o pracę otrzymuje ok. 2000 zł. miesięcznie. Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości o pow. 70 m2 oraz nieruchomości rolnej w O. gm. S. o pow. 1 ha 20 . Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 0 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych A. F. Stąd też jej pełnomocnik został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. Nie nadesłała bowiem: - spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, - zeznania podatkowego A. F. i A. F. za 2007r. , - oświadczenia określającego osiągnięty przez A. F. przychód i dochód w 2008r. - zaświadczenia z zakładu pracy dotyczącego wysokości zarobków A F., - oświadczenia określającego jaki dochód przynosi gospodarstwo rolne w O. i czy znajdują się na nim jakieś nieruchomości, - oświadczenia określającego co stało się z działką nr [...] położoną w Ł. i kto jest jej właścicielem, Podkreślić należy również, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu strona skarżąca nic nie wspomniała o dochodach uzyskiwanych z PCPR w związku z wychowywaniem M. M. Fakt ten poddaje pod wątpliwość wiarygodność składanych przez nią oświadczeń. To z kolei wraz z niewywiązaniem się przez A. F. z nałożonego na nią obowiązku dostarczenia odpowiednich dokumentów wyklucza spełnienie przez nią przesłanki wykazania niemożności ponoszenia kosztów sądowych. W konsekwencji nie jest możliwe określenie rzeczywistej relacji obecnych wydatków strony skarżącej do jej dochodów , co stanowi podstawę oceny jej zdolności płatniczych. W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270).