I SA/Kr 1646/14

PostanowienieWSA w Krakowie2016-02-05

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest rozwiedziony, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada stałego dochodu, ma zajęte konta i nieruchomość na skutek postępowań egzekucyjnych, a jego zobowiązania sięgają 30 milionów złotych, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący, którego sytuacja materialna jest bardzo trudna, posiada znaczne zadłużenie, nie ma stałego dochodu, a jego majątek i konta zostały zajęte, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości. Wysokość wymaganych kosztów postępowania sądowego (wpis od skargi kasacyjnej) przekracza jego możliwości finansowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wniosek został złożony z zachowaniem wymaganej formy. Skarżący jest rozwiedziony, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma stałego dochodu, a jego majątek i konta są zajęte w związku z postępowaniami egzekucyjnymi na kwotę około 30 milionów złotych. Wydatki skarżącego, w tym alimenty, znacznie przewyższają jego dochody.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 lipca 2014 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 września 2015 roku oddalającego skargę J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 lipca 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 roku, skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego J.A.G., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie w całości od wpisu od skargi kasacyjnej. W związku z tym, że wniosek o prawo pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy pełnomocnikowi skarżącego został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienie przez skarżącego i odesłania do tut. Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie brak został uzupełniony. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4.1 formularza wynika, że skarżący domaga się zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący jest rozwiedziony i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego dwie córki W.M. ur. 2003 r. i K.M.ur. 1999 r. zamieszkują wraz z matką. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi nieruchomość w Z.o powierzchni ok. 600 m² obciążona hipotekami i zajęta przez banki i urząd kontroli skarbowej. Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Miesięczny dochód uzyskiwany przez skarżącego z prac dorywczych i zbieractwa surowców wtórnych wynosi 2.000 zł. Wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: alimenty ok. 2.000 zł, prąd ok. 500 zł, gaz ok. 200 zł, żywność, leki ok. 300 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J.M. podniósł, iż obecnie nie jest nigdzie zatrudniony i nie osiąga stałego dochodu. Na skutek działań UKS ma zajęte konta oraz nieruchomość. Wysokość wymagalnych zobowiązań, co do których prowadzone są postępowania egzekucyjne wynosi około 30 milionów złotych. Każdego dnia kwota zobowiązań skarżącego rośnie o około 3.000 zł. W zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych (jedzenie, leki) często korzysta z pomocy rodziców. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie J.M. postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2015 roku został zwolniony od wpisu od skargi. Aktualnie jedynym elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi kasacyjnej. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił, że jego sytuacja materialna nie uległa poprawie i nie posiada on dostatecznych środków na pokrycie należnych kosztów sądowych. Sytuacja materialna J.M. nie jest bowiem łatwa. Posiada on znaczne zadłużenie wobec Skarbu Państwa, sięgające kwoty 30 milionów złotych i z każdym dniem powiększa się o kwotę ok. 3.000 zł. Majątek skarżącego oraz jego konta bankowe zostały zajęte na skutek prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Wnioskodawca nie ma stałego źródła utrzymania. Z akt niniejszej sprawy wynika, że wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez skarżącego wynosi 2.318.947 zł, co oznacza, że wysokość aktualnie wymaganych kosztów postępowania sądowego - wpisu od skargi kasacyjnej - wynosi ponad 11 tys. zł. Zestawienie tej wartości z aktualnymi dochodami skarżącego, wskazuje, że nie jest on w stanie pokryć tych kosztów bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Uwzględniając wniosek skarżącego orzekający wziął pod uwagę orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 roku, sygn. akt I FZ 11/13 i z dnia 30 kwietnia 2015 roku, sygn. akt I FZ 72/15. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło